Kategorie

Protokół powypadkowy - uprawnienia przysługujące poszkodowanemu

Beata Naróg
Usługi i Doradztwo Kadrowe. Szkolenia
Poszkodowanemu w wypadku przy pracy pracownikowi przysługuje prawo zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole powypadkowym. Jeżeli uwagi pracownika nie zostaną uwzględnione przez zespół, to może on odwołać się do sądu pracy.

Pracownik poszkodowany w wyniku wypadku przy pracy lub w razie wypadku śmiertelnego uprawnieni członkowie rodziny zmarłego pracownika mają prawo: wnoszenia zastrzeżeń do protokołu powypadkowego, a w razie ich nieuwzględnienia wniesienia powództwa do sądu pracy o ustalenie treści protokołu. Natomiast w sytuacji odmowy wypłacenia świadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych odwołanie od treści protokołu następuje w drodze zaskarżenia decyzji ZUS.

Protokół powypadkowy

Sporządzenie protokołu powypadkowego jest końcowym efektem pracy zespołu powołanego przez pracodawcę do ustalenia okoliczności i przyczyn zaistniałego wypadku przy pracy.

Po ustaleniu wszystkich okoliczności i przyczyn wypadku, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania powiadomienia o wypadku, zespół powypadkowy sporządza protokół powypadkowy. Termin 14-dniowy na sporządzenie protokołu może być wydłużony na skutek uzasadnionych przeszkód lub trudności (np. zespół powypadkowy oczekuje na wyniki dodatkowych ekspertyz). W takiej sytuacji w treści protokołu należy zawrzeć informację o przyczynach opóźnienia sporządzenia protokołu. Protokół zatwierdzany jest przez pracodawcę. Zanim jednak zostanie mu przekazany, zespół powypadkowy zapoznaje z treścią tego protokołu poszkodowanego pracownika lub uprawnionych członków rodziny w przypadku wypadku śmiertelnego.

Zastrzeżenia do treści protokołu

Reklama

Zarówno pracownik, jak i członkowie rodziny powinni zostać pouczeni o prawie zgłaszania uwag i zastrzeżeń zawartych w protokole. Poszkodowany pracownik ma również prawo wglądu do akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów oraz kopii.

Pracownik wnosi zastrzeżenia w odrębnym piśmie, które powinno zostać załączone do dokumentacji powypadkowej. W rozporządzeniu z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy nie jest określony termin, w jakim pracownik lub członkowie jego rodziny mają prawo wniesienia zastrzeżeń. Jednak z uwagi na fakt, że protokół powinien zostać zatwierdzony przez pracodawcę w terminie 5 dni od daty jego sporządzenia, oraz to, iż po zatwierdzeniu jest on przekazywany do ZUS i stanowi podstawę wypłacania należnych świadczeń – pracownika należałoby dodatkowo poinformować, że jak najszybsze ustosunkowanie się do treści tego protokołu leży w jego interesie.

Gdy poszkodowany pracownik albo członkowie rodziny zmarłego pracownika zgłoszą zastrzeżenia do treści protokołu, wówczas pracodawca zwraca zespołowi powypadkowemu niezatwierdzony protokół w celu jego wyjaśnienia i uzupełnienia przez zespół powypadkowy.

Po dokonaniu wyjaśnień i uzupełnień zespół powypadkowy sporządza w terminie maksymalnie do 5 dni nowy protokół, do którego dołącza poprzedni niezatwierdzony protokół.

Zespół powypadkowy nie jest związany zastrzeżeniami pracownika lub członków rodziny.

Zatwierdzony protokół doręcza się pracownikowi lub uprawnionym członkom rodziny zmarłego na skutek wypadku pracownika.


Pozew przeciwko pracodawcy

Możliwość wniesienia przez pracownika powództwa do sądu pracy przez wiele lat była kwestią dyskusyjną. Sąd Najwyższy stwierdził, że powództwo takie jest dopuszczalne na podstawie art. 189 k.p.c. (uchwała z 29 marca 2006 r., II PZP 14/05), zgodnie z którym powód wnoszący powództwo musi wykazać interes prawny. Wyrok w drodze powództwa wytoczonego na podstawie art. 189 k.p.c. przeciwko pracodawcy w zakresie sprostowania treści protokołu powypadkowego może mieć znaczenie w sytuacji dochodzenia przez pracownika roszczeń cywilnoprawnych od pracodawcy z tytułu wypadku przy pracy.

Powództwo skierowane przeciwko ZUS

Odrębną kwestią jest postępowanie sądowe w sprawie o przyznanie świadczeń wypadkowych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wówczas gdy ZUS odmówi wypłaty tych świadczeń.

ZUS w drodze decyzji odmówi wypłacenia świadczeń, jeżeli:

  • nie zostanie przedstawiony protokół powypadkowy lub karta wypadku,
  • w protokole powypadkowym lub karcie wypadku zdarzenie nie zostanie uznane za wypadek przy pracy w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa,
  • protokół powypadkowy lub karta wypadku zawierają stwierdzenia bezpodstawne (ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych).

W razie odmownej decyzji ZUS pracownik (lub uprawnieni członkowie rodziny zmarłego pracownika) mogą dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej, odwołując się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Reklama

Sąd Najwyższy stwierdził, że: „Organ rentowy rozpoznający wniosek o świadczenia z tytułu wypadku przy pracy nie jest związany prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie z powództwa pracownika przeciwko pracodawcy o ustalenie lub zmianę protokołu powypadkowego w zakresie uznania zdarzenia za wypadek przy pracy (art. 365 § 1 k.p.c.); wyrok taki nie ma powagi rzeczy osądzonej w sprawie toczącej się na skutek odwołania od decyzji organu rentowego (art. 366 k.p.c.)” – uchwała z 21 września 2004 r., II UZP 8/04. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił, że: „Podjęta w sprawie uchwała jest kontynuacją wielokrotnie wyrażanego, ugruntowanego w orzecznictwie i praktyce sądowej poglądu, że niedopuszczalne jest dochodzenie w trybie art. 189 k.p.c. ustalania faktów, także prawotwórczych, jeśli celem tego powództwa jest uzyskanie dowodu, który ma być wykorzystany w postępowaniu o świadczenia z ubezpieczenia społecznego (por. uchwały SN: z 3 listopada 1994 r., I PZP 45/94, OSNAP 1995/6/74, z 19 marca 2003 r., III UZP 1/03, OSNP 2003/13/317, a także wyroki z 17 grudnia 1997 r., I PKN 434/97, OSNAP 1998/21/627, z 23 lutego 1999 r., I PKN 597/98, OSNP 2008/8/301 i z 19 września 2000 r., II UKN 725/99, OSNAP 2002/7/170)”.

Oznacza to, że jeżeli pracownik złoży pozew do sądu pracy przeciwko pracodawcy o sprostowanie treści protokołu powypadkowego i uzyska korzystne dla siebie rozstrzygnięcie, wyrok ten nie „przełoży” się bezpośrednio na nieprzyznane przez ZUS świadczenia. W sytuacji gdy na podstawie treści protokołu powypadkowego lub jego braku ZUS odmówi wypłacenia świadczeń, pracownik (lub uprawnieni członkowie rodziny) swoich praw powinien dochodzić przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, w drodze zaskarżenia odmownej decyzji ZUS, w tym postępowaniu, kwestionując określone ustalenia zawarte w protokole powypadkowym.

Podstawa prawna:

  • § 4, 9, § 13 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (DzU nr 105, poz. 870),
  • art. 22 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (DzU z 2009 r. nr 167, poz. 1322 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • uchwała SN z 29 marca 2006 r. (II PZP 14/05; OSNP 2006/15–16/228),
  • uchwała SN z 21 września 2004 r. (II UZP 8/04; OSNP 2005/5/68).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.