Kategorie

Wykaz prac wzbronionych kobietom w każdym zakładzie pracy

Jan Pióro
W każdym zakładzie pracy należy stworzyć wykaz prac wzbronionych kobietom. Nawet jeśli w firmie w danej chwili nie pracują kobiety, nie można zakładać, że to się nie zmieni.

Wykaz prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia nie jest wyrazem dyskryminacji w stosunkach pracy, natomiast jest wyrazem dbałości ustawodawcy o zdrowie kobiety i jej potomstwa.

Zakaz wykonywania poszczególnych prac dotyczy wszystkich kobiet – pracownic bez względu na podstawę nawiązania stosunku pracy (umowa o pracę, mianowanie, powołanie, wybór, spółdzielcza umowa o pracę).

Kwestie związane z zatrudnianiem kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia – odnoszące się do wszystkich pracownic – są uregulowane w szczególności w art. 176 i nast. kodeksu pracy i przepisami aktów wykonawczych do tej ustawy.

W najszerszym zakresie wykaz takich prac został zawarty w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz.U. nr 114, poz. 545 ze zm.).

W wykazie stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia z 10 września 1996 r. wymienia się rodzaje prac uznanych za wzbronione wszystkim pracownicom oraz pracownicom w okresie pełnienia obowiązków macierzyńskich.

Reklama

Oznacza to, że pracodawca nie może zatrudniać pracownic na stanowiskach ujętych w wykazach, nawet za ich zgodą wyrażoną w umowie o pracę lub aneksie do takiej umowy. Zawarcie umowy o pracę obligującej pracownicę do wykonywania pracy wymienionej w wykazach nie powoduje nieważności umowy, lecz skutkuje obowiązkiem pracodawcy przeniesienia pracownicy do innej pracy odpowiedniej ze względu na jej kwalifikacje.

Pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników nieobjętych układem zbiorowym pracy ma obowiązek ustalić w regulaminie pracy wykaz prac wzbronionych kobietom niezależnie od tego, czy w czasie ustalania regulaminu w zakładzie są zatrudniane pracownice (art. 1041 § 1 pkt 6 k.p.).

Realizacja tego obowiązku wymaga prowadzenia przez pracodawcę oceny warunków pracy na poszczególnych stanowiskach pracy, w szczególności ze względu na:

  • wartości obciążenia pracą fizyczną mierzonego wydatkiem energetycznym,
  • występowanie niebezpiecznych i szkodliwych czynników w procesie pracy:

– fizycznych (mikroklimat, hałas, drgania, ciśnienie, narażenie na działanie: pól elektromagnetycznych, promieniowania jonizującego, promieniowania nadfioletowego),

– biologicznych obejmujących organizmy żywe (mikroorganizmy, np. bakterie, wirusy, grzyby, pierwotniaki, oraz makroorganizmy, np. zwierzęta dotknięte chorobami zakaźnymi i inwazyjnymi),

– chemicznych (toksyczne, drażniące, uczulające, rakotwórcze, mutagenne).


Reklama

Brak badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy może stanowić przesłankę kwestionowania przez inspektora pracy rzetelności sporządzonego wykazu prac wzbronionych kobietom stanowiącego załącznik do regulaminu pracy.

Pracodawca ma obowiązek podjąć stosowne działania w celu wyeliminowania zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownicy, która przedłoży zaświadczenie lekarskie o stanie ciąży lub karmieniu dziecka piersią.

Jeżeli dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca jest zobowiązany:

  • przenieść pracownicę do innej pracy. W razie gdy przeniesienie spowoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownicy przysługuje dodatek wyrównawczy.

Inna praca to praca, której wykonywanie nie będzie miało ujemnego wpływu na przebieg ciąży. W judykaturze i piśmiennictwie przeważa pogląd, że „inna praca” to nie tylko praca inna rodzajowo, ale każda zmiana dotychczasowej pracy spowodowana ciążą pracownicy wynikająca z ogólnego zakazu pracy w godzinach nadliczbowych czy w porze nocnej (art. 178 § 1 k.p.) bądź też charakteru dotychczasowej pracy, która okazała się niewskazana w okresie ciąży pracownicy;

  • w razie braku możliwości przeniesienia do innej pracy zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy. Po ustaniu przyczyn uzasadniających przeniesienie pracownicy do innej pracy, skrócenie jej czasu pracy lub zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy, pracodawca jest zobowiązany zatrudnić pracownicę przy pracy i w wymiarze czasu pracy określonych w umowie o pracę.

Orzeczenie lekarskie, stwierdzające, że ze względu na ciążę pracownica nie powinna wykonywać dotychczasowej pracy (art. 179 § 1 pkt 2 k.p.), powinno być wydane w trybie przepisów rozporządzenia w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy.

Orzeczenie to wydaje lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.

Podstawa prawna

  • Art. 176 i nast. ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 182, poz. 1228.
  • Rozporządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych dla celów przewidzianych w kodeksie pracy – Dz.U. nr 69, poz. 332; ost. zm. Dz.U. z 2001 r. nr 128, poz. 1405.
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet – Dz.U. nr 114, poz. 545; ost. zm. Dz.U. z 2002 r. nr 127, poz. 1092.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?