| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Prawa i obowiązki > Skutki odmowy wykonania przez pracownika polecenia pracodawcy

Skutki odmowy wykonania przez pracownika polecenia pracodawcy

Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik godzi się na wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy i podporządkowanie jego poleceniom. Skutkiem naruszenia tych obowiązków może być zwolnienie dyscyplinarne.

Podporządkowanie poleceniom pracodawcy nie oznacza bezkrytycznego obowiązku wykonywania poleceń przełożonych. Pracownik może otwarcie, krytycznie i we właściwej formie wypowiadać się w sprawach dotyczących organizacji pracy (wyrok SN z 7 września 2000 r., I PKN 11/00). Uzasadniona krytyka nie przesądza jednak o prawie do odmowy wykonania polecenia. Okoliczność, że pracownik działa w subiektywnym przekonaniu, iż reorganizacja przeprowadzona w miejscu pracy jest niepotrzebna, nie zmienia bowiem faktu, że jego stanowcza odmowa podporządkowania się poleceniom zwierzchników pozostaje w oczywistej sprzeczności z pozycją pracownika, który mając prawo, a nawet obowiązek przedstawiania swoich krytycznych uwag w stosunku do działań przełożonych, powinien się jednak dostosować do ich legalnych poleceń, które dotyczą pracy (wyrok SN z 2 września 1982 r., I PR 78/82).

Przekroczenie przez pracownika dopuszczalnych granic krytyki poczynań pracodawcy, określającego cele i metody ich osiągania w ramach prowadzonej przez niego działalności, może stanowić uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony (wyrok SN z 17 września 1997 r., I PKN 433/97).

Odmowa wykonania polecenia

Niewykonanie polecenia służbowego zagraża w sposób szczególny porządkowi oraz dyscyplinie pracy i uzasadnia nawet natychmiastowe rozwiązanie umowy o pracę z winy pracownika. Pracownik, który nie wykonuje bez uzasadnionej przyczyny poleceń przełożonego, nie może powoływać się na to, że wypowiedzenie mu umowy o pracę było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (wyrok SN z 13 czerwca 1973 r., I PR 160/73). Taki pracownik dopuszcza się naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Orzecznictwo Sądu Najwyższego pozostaje w tym zakresie zgodne – postępowanie sprzeczne z dyspozycją przełożonego może stanowić samodzielną przyczynę rozwiązania stosunku pracy nawet bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.).

Przykład

Powód był sanitariuszem. Podczas wizyty u chorego odmówił zbliżenia się do niego i założenia kroplówki, tłumacząc się tym, że nie chce się zarazić. Pracodawca rozwiązał z nim umowę w trybie natychmiastowym. Uzasadnieniem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika była bezprawna i świadoma odmowa wykonania polecenia, zagrażająca istotnym interesom pracodawcy (wyrok SN z 12 czerwca 1997 r., I PKN 211/97).

W orzecznictwie wskazuje się, że postawienie pracownikowi zarzutu odmowy wykonania polecenia wydanego przez pracodawcę wymaga ustalenia, jaka była treść tego polecenia, czy dotyczyło ono wykonywanej pracy i w jakich okolicznościach zostało wydane. Sąd oceniający zasadność wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego z powodu odmowy wykonania polecenia powinien zbadać słuszność tej odmowy.

Należy również podkreślić, że pracodawca nie ma obowiązku, przed posunięciem się do najgorszego w swoich skutkach dla pracownika rozwiązania dyscyplinarnego stosunku pracy, stosować uprzednio kar porządkowych. Istota kar umownych nie sprowadza się bowiem do ich obligatoryjnego wykorzystania w przypadku naruszenia przez pracowników obowiązków pracowniczych. Pracodawcy służy jedynie uprawnienie do skorzystania z tego środka odpowiedzialności i często w praktyce tak się dzieje. Nie ma jednak przeszkód ku temu, aby pracodawca od razu zdecydował się na rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym czy zwykłym – z wykorzystaniem okresu wypowiedzenia.

Podstawa prawna:

  • art. 22 § 1, art. 42 § 4, art. 52 § 1 pkt 1, art. 81 § 3, art. 100, 207, 211 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 16 września 1990 r. (I PRN 38/90, OSNC 1991/10–12/126),
  • wyrok SN z 10 września 1997 r. (I PKN 244/97, OSNP 1998/12/358),
  • wyrok SN z 7 września 2000 r. (I PKN 11/00, OSNP 2002/6/139),
  • wyrok SN z 2 września 1982 r. (I PR 78/82, OSP 1983/9/184),
  • wyrok SN z 17 września 1997 r. (I PKN 433/97, OSNP 1998/21/626),
  • wyrok SN z 13 czerwca 1973 r. (I PR 160/73, OSNC 1974/4/75),
  • wyrok SN z 12 czerwca 1997 r. (I PKN 211/97, OSNP 1998/11/323).

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Motiveo

Motiveo.pl to nowy sposób na tworzenie współczesnych systemów motywacyjnych dla handlowców. Platforma ta przeznaczona jest dla całego sektora MŚP.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »