Strategia Demograficzna dąży do zastępowalności pokoleń

Strategia Demograficzna 2040 - konsultacje

Niekorzystne zmiany demograficzne w Polsce postępują, wpływając na społeczeństwo i gospodarkę – powiedziała w piątek w Poznaniu minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg. W Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim zorganizowano konsultacje projektu Strategii Demograficznej 2040. W konsultacjach z udziałem szefowej resortu rodziny i polityki społecznej oraz wojewody wielkopolskiego Michała Zielińskiego wzięli udział przedstawiciele wielkopolskich samorządów.

Michał Zieliński podkreślił w trakcie spotkania, że demografia to obecnie jedno z największych cywilizacyjnych wyzwań; w 2020 roku dzietność w Wielkopolsce wyniosła 1,51 – co oznacza, że liczba mieszkańców będzie spadać. "Dzietność w naszym regionie jest nieco wyższa, niż średnia krajowa. W Polsce w minionym roku urodziło się ponad 350 tys. dzieci, w naszym regionie – ok. 36 tys." – powiedział.

Zaprezentowany w czerwcu projekt Strategii Demograficznej 2040 przewiduje m.in. ochronę rodziców małych dzieci przed zwolnieniem, realizację programów mieszkaniowych zapowiedzianych w Polskim Ładzie i utworzenie centrum zajmującego się zdrowiem prokreacyjnym.

Strategia Demograficzna - cel

Marlena Maląg podkreśliła podczas briefingu poprzedzającego konsultacje, że choć obecne władze dbają o rodziny i optymalne warunki do ich rozwoju, "w jedną kadencję polityki demograficznej się nie zmieni".

"Pułapka demograficzna, w której jesteśmy od wielu lat przez to, że wcześniej nie były podejmowane intensywne działania w zakresie polityki prorodzinnej powoduje, że teraz musimy te działania zintensyfikować. Dążymy do osiągnięcia, pod koniec realizacji wszystkich zawartych w strategii wskaźników, poziomu dzietności 1,8, czyli zbliżającego się do zastępowalności pokoleń" – powiedziała.

Minister podkreśliła, że podjęcie przemyślanych, stabilnych, spójnych i kompleksowych działań pozwoli uniknąć skutków niekorzystnych zmian demograficznych. Jak dodała, te zmiany "postępują i mają wpływ praktycznie na wszystkie obszary życia: społeczeństwo, gospodarkę czy kulturę". Zaznaczyła że jedynie wspólne zaangażowanie rządu, samorządów, organizacji pozarządowych i pełnomocników wojewodów do spraw rodziny może przynieść efekt w postaci odwrócenia negatywnego trendu demograficznego.

"Przy pracy nad projektem Strategii Demograficznej 2040 przyjrzeliśmy się wynikom badań i przeanalizowaliśmy rozwiązania uznawane za najlepsze na świecie. Teraz chcemy skonfrontować nasz projekt z lokalnymi władzami samorządowymi, które są najbliżej polskich rodzin" – dodała.

Rozwój rodziny - łączenie pracy i opieki nad dziećmi

Maląg wyjaśniła, że w trakcie prac nad strategią zidentyfikowane zostały obszary, które utrudniają Polakom realizację planów dotyczących założenia i rozwoju rodziny – w tym obszary wymagające pilnego działania: mieszkanie, łączenie pracy i opieki nad dziećmi oraz zdrowie, edukację i infrastrukturę.

"Będą na nie oddziaływać liczne programy Polskiego Ładu, ale mamy też nowe propozycje związane z poniesieniem elastyczności i stabilności pracy, która – jak wynika z badań – jest ważna dla podejmowania decyzji o posiadaniu dzieci" – dodała minister Maląg.

Strategia Demograficzna - ostateczny projekt jesienią 2021

Konsultacje społeczne projektu w poszczególnych regionach strategii ruszyły na początku lipca, potrwają trzy miesiące. Ostateczny kształt dokumentu zostanie przyjęty przez rząd prawdopodobnie wczesną jesienią.

Zastępowalność pokoleń

Z danych przekazanych przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej wynika, że od 1990 r. współczynnik dzietności w Polce kształtuje się na poziomie niegwarantującym prostej zastępowalności pokoleń. Według prognozy ONZ, jeśli nic się nie zmieni, to na koniec XXI wieku, liczba ludności Polski zmniejszy się o ponad 57 proc. i będzie na poziomie 16,3 mln.

Według rządowych zapowiedzi, projekt Strategii Demograficznej 2040 zakłada wyjście z pułapki niskiej dzietności i zbliżenie się do poziomu gwarantującego zastępowalność pokoleń poprzez długofalowe, wieloobszarowe działania likwidujące bariery, które zniechęcają Polaków do realizowania ich aspiracji w zakresie rodziny. Wśród priorytetowych kierunków interwencji są programy z Polskiego Ładu oraz nowe inicjatywy wspierające elastyczność i stabilność pracy oraz poprawę jakości ochrony zdrowia.