REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy udział w posiedzeniu rady nadzorczej skutkuje utratą prawa do zasiłku chorobowego

Alicja Kozłowska
specjalista z zakresu kadr i wynagrodzeń
Czy udział w posiedzeniu rady nadzorczej skutkuje utratą prawa do zasiłku chorobowego
Czy udział w posiedzeniu rady nadzorczej skutkuje utratą prawa do zasiłku chorobowego
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Jeden z naszych pracowników przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, a obecnie pobiera świadczenie rehabilitacyjne. Jednocześnie jest członkiem rady nadzorczej w naszej spółce i z tego tytułu podlega zgłoszeniu w ZUS. Funkcję tę pełni za zryczałtowanym wynagrodzeniem. W okresie niezdolności do pracy pracownik kilkukrotnie uczestniczył w posiedzeniach rady (zwoływane są tylko w razie potrzeby). Czy w związku z tym ZUS może pozbawić pracownika zasiłku i świadczenia rehabilitacyjnego?

RADA

Zasadniczo w tych okolicznościach ZUS nie powinien pozbawić pracownika zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego. Państwa pracownik nie podejmuje bowiem pracy zarobkowej (nie został z nim nawiązany stosunek pracy ani inny stanowiący podstawę wykonywania pracy), lecz w zależności od potrzeb pełni funkcję społeczną (nie jest to systematyczne). Ocena tych okoliczności jest jednak kwestią indywidualną w razie ewentualnej kontroli ZUS i żądania zwrotu zasiłku. Jeżeli jednak udział pracownika w posiedzeniach rady nadzorczej ma charakter sporadyczny, to otrzymywanie wynagrodzenia za udział w posiedzeniach rady w trakcie pobierania zasiłku i świadczenia rehabilitacyjnego nie powoduje utraty do nich prawa. Szczegóły w uzasadnieniu. 

Autopromocja

UZASADNIENIE

Przesłanki pozbawiające prawa do zasiłku z FUS. Ubezpieczony, który w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wykonuje pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia, traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia (art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej). Są to dwie odrębne przesłanki, z których spełnienie jednej powoduje utratę prawa do świadczeń z tytułu niezdolności do pracy. W wyroku z 25 lutego 2014 r. (SK 18/13) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że pracą zarobkową, o której mowa w powołanej wyżej regulacji ustawy zasiłkowej, jest każda aktywność ludzka, niezależnie od stosunku prawnego, w ramach której jest realizowana, skutkująca uzyskaniem dochodu. Ze względu na tę przesłankę nie ma znaczenia, czy konkretna praca jest podejmowana w celu zarobkowym, a więc czy osiągnięcie dochodu było głównym motywem jej podjęcia. W orzecznictwie dominuje stanowisko przypisujące zarobkowy charakter każdej działalności przynoszącej jakikolwiek dochód. Nie dotyczy to jedynie sporadycznych, incydentalnych i wymuszonych okolicznościami przejawów aktywności zawodowej. Natomiast w zakresie wykorzystywania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia chodzi o takie działania, które są nieodpowiednie dla osoby chorej i mogą wydłużać okres pozostawania na zwolnieniu. Zaliczają się do tego również wszelkie działania utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję.

Przykład

Pracownik pobierający świadczenie rehabilitacyjne jednocześnie pełni funkcję prokurenta w spółce z o.o. za wynagrodzeniem. W okresie rehabilitacji w styczniu i lutym 2023 r. pracownik miał wyznaczone zabiegi fizjoterapeutyczne (pracownik choruje na RZS). W związku z posiedzeniami zarządu, na które zapraszano pracownika, nie stawił się on na 12 z 15 zaleconych zabiegów. Należy uznać, że w tej sytuacji zachowanie pracownika utrudnia jego leczenie. W razie kontroli ZUS może zakwestionować prawo pracownika do świadczenia rehabilitacyjnego i zażądać jego zwrotu za cały okres, na który zostało przyznane. 

Zatem mimo że udział Państwa pracownika w posiedzeniach rady nadzorczej ma charakter społeczny, przy ewentualnej kontroli ZUS analizie może zostać poddany również wpływ tego udziału na proces leczenia pracownika. Istotne będzie też to, czy pełnienie tej funkcji ma stały, systematyczny charakter. Jeżeli tak, to takie działania pracownika mogą zostać uznane za wykonywanie pracy zarobkowej ze skutkiem w postaci pozbawienia prawa do świadczeń. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 20 stycznia 2005 r. (I UK 154/04, OSNP 2005/19/307):

SN

Członek rady nadzorczej, któremu przyznano wynagrodzenie z tego tytułu, które co ważniejsze pobierał, a zwłaszcza członek rady nadzorczej delegowany do stałego indywidualnego wykonywania czynności nadzorczych, pobierający z tego tytułu wynagrodzenie, świadczy więc "pracę zarobkową" w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r.

Zasiłek zamiast wynagrodzenia. Przyznanie prawa do świadczeń z tytułu niezdolności do pracy zastępuje utracony zarobek. Nie można przyjąć, że w takiej sytuacji czasowe pozbawienie pracownika możliwości uzyskiwania dochodów powoduje konieczność uzupełnienia przez niego otrzymywanego zasiłku (zasadniczo wynosi 80% podstawy wymiaru), poprzez podejmowanie pracy za wynagrodzeniem bez względu na jego wysokość. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Sąd Najwyższy w postanowieniu z 25 sierpnia 2022 r. (III USK 522/21) podkreślił, że:

SN

Artykuł 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej nie wprowadza jakichkolwiek kryteriów jego zastosowania odnoszących się do poziomu uzyskiwanych przychodów (dochodów) ubezpieczonego, pobierającego zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy, które mogłyby wyłączać jego zastosowanie. Odmowa zastosowania tego przepisu pozostawiona jest zatem ocenie sądów rozpoznających konkretne sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Decydujące znaczenie ma bowiem kontekst sytuacyjny. 

Natomiast w wyroku z 28 kwietnia 2022 r. (II USKP 163/21) Sąd Najwyższy stwierdził, że organ rentowy (a także płatnik zasiłku będący m.in. pracodawcą) nie może pouczać ubezpieczonego o wszelkich możliwych do wyobrażenia sytuacjach, które mogłyby spowodować utratę prawa do zasiłku chorobowego. Ubezpieczony, który otrzymuje zwolnienie lekarskie z powodu niezdolności do pracy, ma świadomość, wynikającą z istoty tego zwolnienia, że w trakcie niezdolności do pracy nie powinien (i nie może) wykonywać działalności zarobkowej. Ze względu na oczywistość tej kwestii, nie powinno się w związku z tym wymagać specjalnego pouczenia.

Ważne

Przyznanie prawa do świadczeń z tytułu niezdolności do pracy zastępuje utracony zarobek, a więc pracownik powinien powstrzymać się w tym okresie od wykonywania każdej pracy zarobkowej. 

POWOŁANE ORZECZENIA SĄDÓW:

  • wyrok SN z 20 stycznia 2005 r. (I UK 154/04, OSNP 2005/19/307)
  • wyrok TK z 25 lutego 2014 r. (SK 18/13) 
  • wyrok SN z 28 kwietnia 2022 r. (II USKP 163/21)
  • postanowienie SN z 25 sierpnia 2022 r. (III USK 522/21)

Alicja Kozłowska
specjalista z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, praktyk z wieloletnim doświadczeniem

Autopromocja
oprac. Wioleta Matela-Marszałek

REKLAMA

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Komunikat PFRON: Znacznie dłuższy okres dofinansowania do wynajmu mieszkania

    1 marca 2024 r. weszła w życie korzystna zmiana w Programie „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!” Mieszkanie dla absolwenta. Wydłużony został okres, na który może być udzielone dofinansowanie do wynajmu mieszkania lub domu jednorodzinnego.

    Nowe przepisy dla rolników od 7 marca 2024 r. Zmiany dot. BHP przy obsłudze ciągników, maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych w rolnictwie

    W czwartek 7 marca 2024 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 14 lutego 2024 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie. Jakie zasady BHP wynikają z tego rozporządzenia? Co muszą wiedzieć rolnicy?

    Posiłki profilaktyczne. Czy nadejście wiosny zwalnia pracodawców z obowiązku wydawania posiłków profilaktycznych pracownikom

    Mamy dopiero początek marca, ale temperatury sięgające nawet kilkunastu stopni Celsjusza sugerują koniec zimy i początek wiosny. Czy oznacza to, że pracodawca może zaprzestać wydawania posiłków profilaktycznych pracownikom wykonującym prace fizyczne na otwartej przestrzeni podczas zimy?

    Można zarobić 7500 zł za miesiąc. I to na początku kariery. Co trzeba zrobić, że dostać taką pracę?

    7500 zł może zarobić student lub absolwent na płatnym stażu. Na chętnych czeka ponad 50 firm w 14 miastach Polski. Oferują stażystom wynagrodzenia w wysokości co najmniej 4500 zł. 1 marca 2024 r. ruszył nabór aplikacji w dwudziestej pierwszej edycji Programu Kariera. Kto może wziąć w nim udział?

    REKLAMA

    Podwyżka wynagrodzeń dla młodocianych pracowników od 1 marca 2024 r. W czasie nauki zawodu młodociany może zarobić nawet 754,04 zł

    Młodociani zatrudnieni w celu przygotowania zawodowego dostają podwyżki wynagrodzeń. Począwszy od 1 marca 2024 r. obowiązują nowe stawki, których podstawą jest wysokość przeciętnego wynagrodzenia w IV kwartale 2023 r. Dzięki temu młodociany w pierwszym roku nauki zawodu zarobi 603,23 zł, a w trzecim roku – 754,04 zł. 

    Dodatek aktywizacyjny w 2024 r. wynosi nawet 745,95 zł. Od 1 czerwca 2024 r. maksymalna kwota wzrasta do 834,72 zł. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić!

    Dodatek aktywizacyjny to jedno ze świadczeń wypłacanych na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepisy określają, komu należy się dodatek aktywizacyjnej oraz przesłanki przyznania tego świadczenia. Obecnie dodatek aktywizacyjny wynosi maksymalnie 745,95 zł. 1 czerwca 2024 r. osoby uprawnione dostaną podwyżkę – dodatek aktywizacyjny wzrośnie do 834,72 zł.

    PFRON: Program „Aktywny samorząd” będzie kontynuowany w 2024 r. Można uzyskać pomoc w uzyskaniu prawa jazdy, sprzętu elektronicznego, oprogramowania

    PFRON w 2024 r. będzie kontynuować program „Aktywny samorząd”. Można uzyskać pomoc w uzyskaniu prawa jazdy, sprzętu elektronicznego, oprogramowania a także pomoc w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym. Wnioski o dofinansowanie można składać od 1 marca 2024 r.

    Nie ma żadnych prac nad projektem ograniczającym zakaz handlu w niedziele

    Nie milkną dyskusje i spekulacje dotyczące ograniczenia zakazu handlu w niedziele. Tymczasem ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk poinformowała, że na chwilę obecną MRPiPS nie prowadzi żadnych prac nad projektem dotyczącym niedziel handlowych.

    REKLAMA

    Krótszy czas pracy w Polsce? Min. Dziemianowicz-Bąk: skrócenie tygodnia pracy o 1 dzień organizacyjnie łatwiejsze niż skrócenie o kilka godzin

    Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi analizy dotyczące czasu pracy, długości urlopów, dni pracy pod kątem ew. skrócenia tygodnia pracy. Resort pracy analizuje także pilotaże skrócenia tygodnia pracy, które wprowadzają same przedsiębiorstwa. Takie informacja przekazała 1 marca 2024 r. ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk w Polsat News. Ministra wskazała, że osobiście jest najbardziej otwarta na propozycję premiera Donalda Tuska dotyczącą 4 dni, a nie 35 godzin pracy w tygodniu.

    5278,30 zł – tyle wynosi limit dorabiania na wcześniejszej emeryturze lub rencie

    Zwiększyły się limity dorabiania dla wcześniejszych emerytów i rencistów. Od 1 marca 2024 r. można dorobić 5278,30 zł. Wyższa kwota spowoduje zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia.

    REKLAMA