Kategorie

Składki ZUS za nianię od 1 stycznia 2018 r. - jak rozliczyć, kody ZUS

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka
Składki ZUS za nianię od 1 stycznia 2018 r. - jak rozliczyć, kody ZUS/fot. Shutterstock
Składki ZUS za nianię od 1 stycznia 2018 r. - jak rozliczyć, kody ZUS/fot. Shutterstock
fot. Shutterstock
Od 1 stycznia 2018 r. rodzice zatrudniający nianię ponoszą wyższe koszty z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wyższe koszty składkowe ponosi również sama opiekunka. Wraz ze zmianami miały obowiązywać nowe kody ubezpieczeniowe.

Od 1 stycznia 2018 r. obowiązują nowe zasady finansowania z budżetu państwa składek należnych za nianie. Zmiany dotyczą umów uaktywniających zawartych od początku tego roku. Wraz ze zmianami miały obowiązywać nowe kody ubezpieczeniowe. Jednak projekt rozporządzenia z 19 września 2017 r. zawierający dwa dodatkowe kody nie wszedł w życie, co oznacza, że nadal obowiązują tylko dwa dotychczasowe - 04 30 xx i 04 31 xx.

Niania pracująca na podstawie umowy uaktywniającej, sprawująca opiekę nad dzieckiem w wieku od 20 tygodnia, jest objęta obowiązkowymi:

  • ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowymi, wypadkowym i zdrowotnym – jeżeli umowa o opiekę jest jej jedynym źródłem przychodu,
  • tylko ubezpieczeniem zdrowotnym – w razie zbiegu z innymi tytułami np. umową o pracę z co najmniej minimalnym wynagrodzeniem. 

Ubezpieczenie chorobowe, tak jak przy umowie zleceniu, ma charakter dobrowolny. Jeśli niania do niego przystąpi na swój wniosek, sama ją finansuje poprzez potrącenie z wynagrodzenia, którego dokonuje płatnik składek.

Polecamy: RODO. Ochrona danych osobowych. Przewodnik po zmianach

W jakiej części budżet państwa finansuje składki ZUS za nianie

Za nianię, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz na zdrowotne, opłaca od 1 stycznia 2018 r.:

  • ZUS - od podstawy stanowiącej kwotę nie wyższą niż 50% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,
  • rodzic (płatnik składek) - od podstawy stanowiącej kwotę nadwyżki ponad kwotę stanowiącą 50% minimalnego wynagrodzenia.

Warto przypomnieć że ZUS opłaca składki finansowane z budżetu państwa pod warunkiem, że:

  • niania została zgłoszona przez rodzica do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego,
  • rodzice (rodzic samotnie wychowujący dziecko) są zatrudnieni, świadczą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych, prowadzą pozarolniczą działalność lub działalność rolniczą,  oraz
  • dziecko nie jest umieszczone w żłobku, klubie dziecięcym a także nie zostało objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna.

Zgłoszenie niani i rozliczanie jej zarobków

Opiekunka, tak jak wszystkie osoby posiadające stosowny tytuł, podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń w ciągu 7 dni od dnia powstania obowiązku tych ubezpieczeń (tj. od dnia rozpoczęcia wykonywania umowy uaktywniającej), odpowiednio:

  • do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego - na druku ZUS ZUA, lub
  • do ubezpieczenia zdrowotnego (jeśli tylko jemu obowiązkowo podlega) - na druku ZUS ZZA.

W formularzu zgłoszenia wpisuje się kod tytułu ubezpieczenia, który zaczyna się od cyfr 04 30 xx. W roli płatnika składek występuje tu jeden z rodziców i to on powinien najpierw zgłosić się na druku ZUS ZFA by wypełniać swoje obowiązki (chyba że rodzic jest już zarejestrowany jako płatnik składek np. ze względu na opłacanie składek ZUS za innych ubezpieczonych lub na własne ubezpieczenia). Płatnik dokonuje zgłoszenia niani, a potem już co miesiąc składa za nią odpowiednie raporty rozliczeniowe, wypełnione w zależności od wysokości przychodu niani.

Jeżeli chodzi o rozliczenie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za nianie, należy stosować  2 dotychczas obowiązujące kody ubezpieczeniowe tj.:

    • 04 30 xx – z rozliczonymi składkami od podstawy wymiaru nie przekraczającej kwot progowych (wynagrodzenie minimalne/50% tego wynagrodzenia) oraz
    • 04 31 xx - z rozliczonymi składkami od kwoty nadwyżki ponad limity finansowania przez ZUS.

Powyższe oznacza, że sam sposób rozliczania niań nie zmienił się  od dotychczas stosowanego, zmieniła się natomiast wysokość  limitu składek finansowany przez ZUS. Bowiem dla umów uaktywniających zawartych do 31 grudnia 2017 r., podstawa oskładkowania od której składki były finansowane przez budżet państwa wynosiła kwotę płacy minimalnej a nie jej połowę (jak obecnie).

 Dokumenty rozliczeniowe jakie należy złożyć za nianię do ZUS

Niania zarabiająca minimalne wynagrodzenie lub niższe, a dla umów uaktywniających zawartych od 1 stycznia 2018 r. - połowę minimalnego wynagrodzenia albo mniej

Niania z wynagrodzeniem wyższym niż minimalne wynagrodzenie, a dla umów uaktywniających zawartych od 1 stycznia 2018 r. - zarabiająca więcej niż połowa minimalnego wynagrodzenia

  • deklarację ZUS DRA oraz
  • raport miesięczny ZUS RCA  – jeśli niania podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu, albo
  • raport miesięczny ZUS RZA – przy ubezpieczeniu zdrowotnym

W raporcie ZUS RCA lub ZUS RZA wpisuje się kod tytułu ubezpieczenia 04 30 xx.

  • deklarację ZUS DRA oraz:
  • dwa raporty ZUS RCA (lub ZUS RZA jeśli obowiązkowe jest tylko ubezpieczenie zdrowotne):
  • z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 04 30, z rozliczonymi składkami od podstawy wymiaru nie przekraczającej kwot progowych (wynagrodzenie minimalne/50% tego wynagrodzenia) oraz
  • z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 04 31, z rozliczonymi składkami od kwoty nadwyżki ponad limity finansowania przez ZUS

PRZYKŁAD

Niania od 1 stycznia 2018 r. podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Zarabia 500 zł. Umowa uaktywniająca została zawarta 1 stycznia 2018 r. Za styczeń  płatnik składek powinien  był sporządzić i przekazać:

    • imienny raport ZUS RCA z kodem tytułu ubezpieczenia 04 30 00, ze składkami obliczonymi od podstawy ich wymiaru w wysokości  500 zł (ubezpieczenia społeczne) oraz na ubezpieczenie zdrowotne (o ile niania nie przystapi do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego).

    • deklarację rozliczeniową ZUS DRA, z rozliczonymi składkami podlegającymi finansowaniu ze środków budżetu państwa.

Gdyby niani  wynagrodzenie wynosiło 1 200 zł wówczas rodzic musiałby złożyć za nią  do ZUS następujące dokumenty rozliczeniowe:

  • imienny raport ZUS RCA, z kodem tytułu ubezpieczenia 04 30 00 – z rozliczonymi składkami na ubezpieczenia społeczne od połowy minimalnego wynagrodzenia 1 050 zł,

  • imienny raport ZUS RCA z kodem tytułu ubezpieczenia 04 31 00 – ze składkami na ubezpieczenia społeczne od nadwyżki ponad 50% płacy minimalnej tj. 150 zł (1 200 zł - 1 050 zł),

  • deklarację rozliczeniową ZUS DRA z rozliczonymi składkami podlegającymi sfinansowaniu ze środków budżetu państwa oraz podlegające opłaceniu przez płatnika składek.

Podstawa prawna:

  • art. 50, art. 51 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (j.t.  Dz.U. z 2016 r. poz. 157; ost. zm. Dz.U. z 2017 r., poz. 1428)

  • § 1  Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 222; ost. zm. Dz.U. z 2017 r., poz. 319)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?