Kategorie

Jak zorganizować zastępstwo za chorego pracownika

Krystyna Kwapisz
Radca prawny.
Choroby pracowników często dezorganizują pracę w zakładzie pracy. Wymusza to na pracodawcy podjęcie działań, takich jak np. zmiana grafików czy organizacja zastępstw, dzięki którym w zakładzie zostanie zapewniony normalny tok pracy.

Podczas sezonu jesienno-zimowego w zakładzie pracy absencja chorobowa pracowników jest zdecydowanie wyższa niż w innych porach roku. Jednak pracodawcy mogą dbać o swoje interesy, korzystając z narzędzi zapewnionych przez ustawodawcę w postaci obowiązujących przepisów prawa.

Niezbędne zastępstwo

Jeżeli zachodzi konieczność dłuższego zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy, pracodawca może zatrudnić innego pracownika na jego miejsce na podstawie umowy o pracę na czas określony, który obejmuje czas tej nieobecności. Umowa ta może być zawarta tylko w celu zastąpienia innego pracownika, bez względu na przyczynę jego nieobecności. Jak każdą umowę o pracę można ją rozwiązać na mocy porozumienia stron. Jej cechą charakterystyczną jest to, że rozwiązuje się ona z chwilą powrotu do pracy zastępowanego pracownika. Jeśli nowy pracownik nie sprawdził się, pracodawca może wypowiedzieć umowę z zachowaniem krótkiego 3-dniowego okresu wypowiedzenia.

WAŻNE!

Zawieranie umów na zastępstwo jest dobrym rozwiązaniem dla pracodawcy, który np. stanął przed koniecznością niespodziewanego uzupełnienia swojego zespołu, a w razie potrzeby – bez utrudnień może rozstać się z osobą zastępującą starego pracownika.

Przykład

Kierownik salonu sprzedaży uległ wypadkowi samochodowemu. Jego stan zdrowia nie pozwala na powrót do pracy przez dłuższy czas. Aby zagwarantować sprawną pracę salonu, dyrektor personalny polecił pracownikowi salonu z najdłuższym stażem pełnienie funkcji kierownika na czas nieobecności chorego. Natomiast na miejsce doświadczonego pracownika na podstawie umowy o pracę na zastępstwo chciał zatrudnić osobę spoza firmy. Takie działanie byłoby jednak niezgodne z przepisami, gdyż na podstawie tej umowy można zatrudnić tylko osobę na miejsce nieobecnego pracownika, a nie pracownika, któremu powierzono na okres przejściowy wykonywanie innych obowiązków.

Czy można rozstać się z chorym pracownikiem

W czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika nie można mu wręczyć wypowiedzenia umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednak przepisy przewidują kilka sytuacji, w których rozwiązanie stosunku pracy z osobą czasowo niezdolną do pracy z powodu choroby jest możliwe. Dzieje się tak np., gdy pracownik ciężko naruszył podstawowe obowiązki lub są spełnione inne przesłanki określone w art. 52 k.p. Pracodawca może wtedy rozwiązać z pracownikiem umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy tego pracownika (tzw. zwolnienie dyscyplinarne). Ze względu na to, że chory pracownik jest nieobecny w pracy, oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę trzeba wysłać na podany przez pracownika adres do korespondencji. Data odbioru listu przez pracownika będzie ostatnim dniem jego pracy (por. wyrok SN z 16 września 1995 r., I PRN 2/95). Jeśli natomiast pracownik nie odbierze listu z placówki pocztowej, przepisy przewidują domniemanie, że doręczenie nastąpiło z upływem 14. dnia od dnia pierwszego awizo (tzw. dwukrotne awizo).


Częste i długotrwałe absencje pracownika mogą być podstawą rozwiązania z nim umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia bez jego winy. Warunkiem jest długotrwałe przebywanie na zwolnieniach lekarskich przez danego pracownika. Okres ochrony danego pracownika jest uzależniony od stażu pracy u konkretnego pracodawcy, czyli zakładowego stażu pracy, a czasem od rodzaju choroby (choroba zawodowa, wypadek przy pracy).

Pracodawca może rozstać się z pracownikiem w trybie art. 53 § 1 pkt 1 k.p., jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:

  • dłużej niż 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
  • dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub gdy niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową.

Czas na wyzdrowienie

Reklama

Pracodawca nie może dopuścić do pracy zarówno osoby, która nie ma ważnych badań lekarskich, jak i osoby, w stosunku do której lekarz stwierdził czasową niezdolność do pracy. W sytuacji gdy pracownik uważa, że już wyzdrowiał – mimo posiadania zwolnienia lekarskiego na dłuższy czas – powinien udać się do lekarza w celu przebadania i anulowania pozostałego okresu zwolnienia lekarskiego.

Pracodawca powinien także pamiętać, że nie może wzywać do pracy lub żądać wykonania zadań od pracownika, który przebywa na zwolnieniu lekarskim. Mimo powagi czynności, których wykonanie jest niezbędne, może się okazać, że przyjście do pracy spowoduje pogorszenie stanu zdrowia pracownika, a w efekcie przedłuży jego nieobecność.

Chore dziecko

Oprócz zaświadczenia o niezdolności do pracy z powodu choroby samego pracownika zdarzają się sytuacje, w których zdrowy pracownik otrzymuje możliwość niewykonywania swoich obowiązków z uwagi na stan zdrowia domowników. Przepisy rozróżniają tu 2 sytuacje. Pierwsza ma miejsce w przypadku konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, za którego uważa się: małżonka, rodziców, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku ponad 14 lat. Za osobistą opiekę nad ww. chorymi osobami ubezpieczony otrzyma od pracodawcy lub od ZUS przez okres nie dłuższy niż 14 dni w ciągu roku kalendarzowego zasiłek opiekuńczy, pod warunkiem że osoby te będą pozostawały z nim we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie sprawowania opieki.

Druga sytuacja to tzw. dni opieki na dziecko - prawo pracowników-rodziców do 2 płatnych dni wolnych od pracy w roku.

Warto podkreślić, że może je wykorzystać tylko jeden z rodziców. W celu kontrolowania, aby rodzice nie odbierali podwójnie przysługujących im dni na opiekę nad dzieckiem, pracodawca odbiera od pracowników–rodziców oświadczenie, w którym wskazują, które z nich w danym roku będzie korzystać z tego prawa.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 16 marca 1995 r. (I PRN 2/95, OSNP 1995/18/229).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?