Kategorie

Uprawnienia rodzicielskie na stanowisku kierowniczym

Ewa Łukasik
Ewa Łukasik
Przepisy prawa pracy gwarantują pracownikom – rodzicom, należącym do kadry kierowniczej, prawo m.in. do urlopu macierzyńskiego i ojcowskiego czy ochrony stosunku pracy.

Kodeks pracy obejmuje rodzicielstwo szczególną ochroną, począwszy od okresu ciąży pracownicy, gwarantując stabilność zatrudnienia i odpowiednie warunki pracy, aż po okres urlopu macierzyńskiego i wychowawczego. Przepisy Kodeksu pracy gwarantują wszystkim pracownikom takie same uprawnienia wynikające z rodzicielstwa. Często jednak ze względu na szczególne regulacje w zakresie czasu pracy pojawiają się wątpliwości dotyczące uprawnień rodzicielskich pracowników zarządzających zakładem pracy.

Uprawnienia rodzica na stanowisku kierowniczym

Nie ulega wątpliwości, że kodeksowy zakaz wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy z pracownicą w okresie ciąży dotyczy wszystkich pracownic, niezależnie od zajmowanego stanowiska w strukturze firmy. A zatem ochrona ta przysługuje zarówno pracownicom zarządzających zakładem pracy, jak i tym, które należą do pozostałej kadry kierowniczej. Pracownice te podlegają także na zasadach ogólnych ochronie przed wypowiedzeniem warunków pracy i płacy. Na zasadach przewidzianych w Kodeksie pracy ulegają przedłużeniu do dnia porodu umowy zawarte na okres próbny, czas określony lub czas wykonania określonej pracy. Na ogólnych zasadach pracownicy należący do kadry zarządzającej mają prawo do urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego oraz wychowawczego, a także ochrony trwałości stosunku pracy w okresie korzystania z tych uprawnień.

WAŻNE!

Uprawnienia rodzicielskie wynikające z przepisów Kodeksu pracy przysługują wyłącznie kadrze kierowniczej zatrudnionej na podstawie stosunku pracy. W przypadku wykonywania takich obowiązków na podstawie umów cywilnoprawnych, np. kontraktu menedżerskiego, nie przysługują uprawnienia gwarantowane przez Kodeks pracy, a o ewentualnych uprawnieniach związanych z rodzicielstwem strony powinny rozstrzygnąć w zawieranej umowie.

Czas pracy rodzica na stanowisku kierowniczym

W związku ze szczególnymi regulacjami w zakresie czasu pracy pracowników zarządzających zakładem pracy często pojawiają się wątpliwości dotyczące czasu pracy rodziców zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych. Pojawiają się m.in. pytania, czy taki pracownik może wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, czy ma prawo do przerw na karmienie piersią.

Czytaj także: Opieka nad dzieckiem - obniżenie wymiaru czasu pracy >>

Wbrew utartym poglądom, że pracownicy zarządzający zakładem pracy oraz niższa kadra kierownicza samodzielnie organizują sobie pracę, obowiązują ich te same normy czasu pracy jak pozostałych pracowników, czyli 8-godzinna norma dobowa i przeciętnie 40-godzinna norma tygodniowa (art. 129 § 1 k.p.). Wymiar czasu pracy tych pracowników również ustala się według ogólnych zasad określonych w art. 130 k.p. Pogląd ten potwierdził także Sąd Najwyższy w wyroku z 14 maja 1998 r., stwierdzając, że pracownicy zajmujący stanowiska kierownicze, tak jak inni pracownicy, objęci są obowiązującymi normami czasu pracy. Stąd też wszystkie przepisy ograniczające ich czas wolny i prawo do wypoczynku należy wykładać ściśle (I PKN 122/98). Nie ma zatem żadnego przepisu, który wyłączałby pracowników będących kadrą kierowniczą z regulacji kodeksowych dotyczących czasu pracy. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że czas pracy kadry zarządzającej jest nienormowany. Niemniej jednak ze względu na specyfikę pracy kadry kierowniczej przepisy Kodeksu pracy zawierają szczególne uregulowania dotyczące odpoczynku dobowego i tygodniowego (art. 132 § 2 pkt 1, art. 133 § 2 k.p.), pracy w godzinach nadliczbowych (art. 131 § 2, art. 1514 k.p.) oraz ewidencji czasu pracy (art. 149 § 2 k.p.).

WAŻNE!

Szczególne regulacje dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych kadry zarządzającej nie mają wpływu na bezwzględny zakaz zatrudniania w godzinach nadliczbowych pracownicy w ciąży wynikający z ogólnych przepisów Kodeksu pracy.


Zgodnie ze stanowiskiem ministerstwa pracy, jeżeli pracownik jest pracownikiem zarządzającym lub kierującym wyodrębnioną komórką organizacyjną, to w razie konieczności może wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych pracy bez prawa do normalnego wynagrodzenia i dodatku z tego tytułu (...). Z powyższych unormowań nie wynika jednak, że wymienionych pracowników nie dotyczą obowiązujące normy czasu pracy, i że świadczenie pracy poza normalnymi godzinami pracy jest stałym elementem związanym z zajmowaniem określonego stanowiska kierowniczego (stanowisko Departamentu Prawa Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej z 5 grudnia 2008 r. w sprawie nadgodzin kierowników).

Z powyższego wynika, że pracownikom zarządzającym zakładem pracy w związku z rodzicielstwem przysługują jednakowe uprawnienia dotyczące organizacji ich czasu pracy jak pozostałym pracownikom. Ciężarna pracownica nie może więc pracować dłużej niż 8 godzin na dobę, bez względu na system czasu pracy, w jakim jest zatrudniona. W konsekwencji oznacza to m.in. bezwzględny zakaz zatrudniania takiej pracownicy w godzinach nadliczbowych. Ciężarna pracownica zatrudniona na stanowisku kierowniczym nie może być również zatrudniana w porze nocnej ani delegowana bez jej zgody poza stałe miejsce pracy.

Czytaj także: Ciąża pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy na zastępstwo >>

Ustalając czas pracy ciężarnej pracownicy należącej do kadry kierowniczej, pracodawca musi pamiętać o:

  • obowiązku zmiany rozkładu czasu pracy w sposób umożliwiający wykonywanie pracy poza porą nocną, a jeżeli jest to niemożliwe lub niecelowe, przeniesienia do innej pracy, której wykonywanie nie wymaga pracy w porze nocnej (lub zwolnienia na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy),
  • zakazie zlecenia pracy w godzinach nadliczbowych,
  • zakazie zatrudniania w systemie przerywanego czasu pracy bez zgody pracownicy,
  • przestrzeganiu 8-godzinnej normy dobowej wobec pracownicy zatrudnionej w systemie równoważnego czasu pracy, pracy w ruchu ciągłym, skróconego tygodnia pracy i pracy weekendowej.

Czas pracy pracowników zarządzających zakładem pracy, tak jak pozostałych pracowników, jest normowany. Różnice dotyczą jedynie zakresu prowadzenia ewidencji czasu pracy. Należy więc uznać, że pracownica zatrudniona na stanowisku kierowniczym ma prawo do przerw w pracy na karmienie piersią na takich samych zasadach jak inne pracownice.

Pracownika opiekującego się dzieckiem w wieku do 4 lat nie wolno bez jego zgody zatrudniać w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, w systemie przerywanego czasu pracy, jak również delegować poza stałe miejsce pracy.

WAŻNE!

Obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy dotyczy również pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych, w tym zarządzających zakładem pracy. Jednak pracownikom zarządzającym w imieniu pracodawcy zakładem pracy nie ewidencjonuje się godzin pracy.

Podstawa prawna:

  • art. 129, art. 131 § 2, art. 132, art. 133 § 2, art. 148, art. 149 § 2, art. 1514, art. 177, art. 180–1832, 186–1865 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 14 maja 1998 r. (I PKN 122/98, OSNAP 1999/10/343).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja (PDF)
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.