Kategorie

Co grozi pracodawcy za niewydanie świadectwa pracy

Konstanty Wróblewski
Definitywne zakończenie stosunku pracy zobowiązuje pracodawcę do wydania pracownikowi świadectwa pracy. Pracodawca, który nie wydaje pracownikowi świadectwa pracy popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracownika oraz naraża się na odpowiedzialność odszkodowawczą.

Bezwzględny obowiązek wydania świadectwa pracy został określony w art. 97 § 1 k.p., który stanowi, że w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest zobowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy. Należy pamiętać, że wydanie świadectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się pracownika z pracodawcą. Jeżeli pracodawca nie wyda pracownikowi świadectwa pracy, dopuszcza się wykroczenia przeciwko prawom pracownika, które jest zagrożone karą grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 zł.

Czy trzeba poprawić błąd w świadectwie pracy, jeżeli pracownik nie wystąpił o jego sprostowanie >>

Przykład

Firma „ABC i wspólnicy” rozwiązała umowę o pracę z jednym z przedstawicieli handlowych w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia. Korzystał on z samochodu służbowego. Pracownik w dniu rozwiązania umowy stawił się do firmy po odbiór świadectwa pracy. Pracodawca odmówił wydania świadectwa pracy i poinformował pracownika, że do czasu rozliczenia się z mienia pracodawcy oraz posiadanych dokumentów firmowych, pracodawca nie wyda świadectwa pracy. Pracodawca postąpił niewłaściwie, gdyż nie mógł uzależnić wydania świadectwa pracy od uprzedniego rozliczenia się pracownika z mienia pracodawcy oraz posiadanych przez niego dokumentów firmowych. Pracodawca, nie wydając świadectwa pracy, dopuścił się wykroczenia przeciwko prawom pracownika, które jest zagrożone karą grzywny.

Odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy

Pracodawca, nie wydając świadectwa pracy, może narazić się na odpowiedzialność odszkodowawczą. Pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy (art. 99 § 1 k.p.). Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 13 października 2004 r., artykuł 99 k.p. nie wyczerpuje odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy za szkodę spowodowaną niewydaniem w terminie świadectwa lub wydaniem niewłaściwego świadectwa pracy. Przepis ten dotyczy tylko jednej sytuacji – gdy szkoda wynikła z niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku wydania świadectwa pracy polega na utracie zarobków. Warunkiem skutecznego dochodzenia odszkodowania jest wykazanie adekwatnego związku przyczynowego między pozostawaniem bez pracy (utrata zarobku) a niewydaniem w terminie świadectwa pracy (II PK 36/04).

WAŻNE!

Między niewydaniem świadectwa pracy a powstałą szkodą musi zaistnieć adekwatny związek przyczynowy.

Ciężar dowodu, że szkoda powstała na skutek niewydania świadectwa pracy, spoczywa na pracowniku. Powinien on udowodnić, że niewydanie przez pracodawcę świadectwa pracy w rzeczywistości stanowiło przyczynę braku możliwości uzyskania przez niego innego zatrudnienia. A zatem pracownik powinien wykazać, że mimo posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych oraz podejmowania konkretnych starań nie mógł uzyskać nowego zatrudnienia na skutek braku świadectwa pracy (por. uzasadnienie wyroku SN z 10 listopada 1978 r., I PRN 107/78).

WAŻNE!

Pracownik powinien udowodnić, że poniósł szkodę na skutek niewydania przez pracodawcę świadectwa pracy.

Przykład

Ewelina W. po rozwiązaniu umowy o pracę ze Spółką „ADRM” niejednokrotnie uczestniczyła w procesach rekrutacyjnych, dochodząc do ostatniego ich etapu. Jednak na skutek nieprzedstawienia świadectwa pracy z poprzedniego zakładu pracy Ewelina W. nie otrzymywała oferty zatrudnienia. Zachodzi tutaj związek przyczynowy między niewydaniem świadectwa pracy a niezatrudnieniem pracownika, a w związku z tym – utratą zarobku. Pracownik bowiem na skutek niewydania świadectwa pracy nie mógł uzyskać nowej pracy, mimo podejmowanych w tym kierunku starań (bierze udział w procesach rekrutacyjnych, przy tym posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe, doświadczenie określone w ofertach pracy).


Reklama

Inna sytuacja zachodzi, jeżeli pracownik w ogóle nie starałby się o nową pracę. Należy wtedy uznać, że strata, która powstała na skutek tej bierności, nie pozostaje w związku przyczynowym z niewydaniem świadectwa pracy i w związku z tym nie zachodzi odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawcy (por. uzasadnienie wyroku SN z 10 listopada 1978 r., I PRN 107/78).

Należy zaznaczyć, że w ewentualnym sporze sądowym o odszkodowanie udowodnienie przez pracownika okoliczności, że poniósł szkodę w związku z niewydaniem przez pracodawcę świadectwa pracy, może okazać się utrudnione. Oprócz przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron może zajść konieczność przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, którymi będą potencjalni pracodawcy, którzy odmówili zatrudnienia z powodu braku świadectwa pracy lub przedstawienia konkretnego dokumentu (np. e-mail informujący, że w związku z nieprzedstawieniem świadectwa pracy pracodawca podjął decyzję o niezatrudnieniu kandydata do pracy).

Nowe zasady wydawania świadectwa pracy >>

Szkoda powstała w związku z niewydaniem świadectwa pracy nie zawsze musi wynikać z braku możliwości podjęcia nowego zatrudnienia. Niewydanie pracownikowi świadectwa pracy może również uniemożliwić mu zarejestrowanie się w urzędzie pracy, a przez to uzyskanie zasiłku dla bezrobotnych. W tym przypadku również na pracowniku będzie spoczywać ciężar udowodnienia związku przyczynowego między niewydaniem świadectwa pracy a szkodą.

Wysokość i obliczanie odszkodowania

Odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, nie dłuższy jednak niż 6 tygodni (art. 99 § 2 k.p.).

Przykład

Pracownik w związku z niewydaniem świadectwa pracy zażądał od pracodawcy odszkodowania z tego tytułu w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia za pracę. Żądanie pracownika w zakresie wysokości odszkodowania jest niezgodne z przepisami i pracodawca nie ma obowiązku jego spełniania.

Odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy oblicza się tak samo jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy (§ 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia MPiPS z 29 maja 1996 r.).

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 10 listopada 1978 r. (I PRN 107/78, PiZS 1980/5/69),
  • wyrok SN z 13 października 2004 r. (II PK 36/04, OSNP 2005/8/106).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.