Kategorie

Co grozi pracodawcy za niewydanie świadectwa pracy

Konstanty Wróblewski
Definitywne zakończenie stosunku pracy zobowiązuje pracodawcę do wydania pracownikowi świadectwa pracy. Pracodawca, który nie wydaje pracownikowi świadectwa pracy popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracownika oraz naraża się na odpowiedzialność odszkodowawczą.

Bezwzględny obowiązek wydania świadectwa pracy został określony w art. 97 § 1 k.p., który stanowi, że w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest zobowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy. Należy pamiętać, że wydanie świadectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się pracownika z pracodawcą. Jeżeli pracodawca nie wyda pracownikowi świadectwa pracy, dopuszcza się wykroczenia przeciwko prawom pracownika, które jest zagrożone karą grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 zł.

Czy trzeba poprawić błąd w świadectwie pracy, jeżeli pracownik nie wystąpił o jego sprostowanie >>

Przykład

Firma „ABC i wspólnicy” rozwiązała umowę o pracę z jednym z przedstawicieli handlowych w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia. Korzystał on z samochodu służbowego. Pracownik w dniu rozwiązania umowy stawił się do firmy po odbiór świadectwa pracy. Pracodawca odmówił wydania świadectwa pracy i poinformował pracownika, że do czasu rozliczenia się z mienia pracodawcy oraz posiadanych dokumentów firmowych, pracodawca nie wyda świadectwa pracy. Pracodawca postąpił niewłaściwie, gdyż nie mógł uzależnić wydania świadectwa pracy od uprzedniego rozliczenia się pracownika z mienia pracodawcy oraz posiadanych przez niego dokumentów firmowych. Pracodawca, nie wydając świadectwa pracy, dopuścił się wykroczenia przeciwko prawom pracownika, które jest zagrożone karą grzywny.

Odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy

Pracodawca, nie wydając świadectwa pracy, może narazić się na odpowiedzialność odszkodowawczą. Pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy (art. 99 § 1 k.p.). Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 13 października 2004 r., artykuł 99 k.p. nie wyczerpuje odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy za szkodę spowodowaną niewydaniem w terminie świadectwa lub wydaniem niewłaściwego świadectwa pracy. Przepis ten dotyczy tylko jednej sytuacji – gdy szkoda wynikła z niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku wydania świadectwa pracy polega na utracie zarobków. Warunkiem skutecznego dochodzenia odszkodowania jest wykazanie adekwatnego związku przyczynowego między pozostawaniem bez pracy (utrata zarobku) a niewydaniem w terminie świadectwa pracy (II PK 36/04).

WAŻNE!

Między niewydaniem świadectwa pracy a powstałą szkodą musi zaistnieć adekwatny związek przyczynowy.

Ciężar dowodu, że szkoda powstała na skutek niewydania świadectwa pracy, spoczywa na pracowniku. Powinien on udowodnić, że niewydanie przez pracodawcę świadectwa pracy w rzeczywistości stanowiło przyczynę braku możliwości uzyskania przez niego innego zatrudnienia. A zatem pracownik powinien wykazać, że mimo posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych oraz podejmowania konkretnych starań nie mógł uzyskać nowego zatrudnienia na skutek braku świadectwa pracy (por. uzasadnienie wyroku SN z 10 listopada 1978 r., I PRN 107/78).

WAŻNE!

Pracownik powinien udowodnić, że poniósł szkodę na skutek niewydania przez pracodawcę świadectwa pracy.

Przykład

Ewelina W. po rozwiązaniu umowy o pracę ze Spółką „ADRM” niejednokrotnie uczestniczyła w procesach rekrutacyjnych, dochodząc do ostatniego ich etapu. Jednak na skutek nieprzedstawienia świadectwa pracy z poprzedniego zakładu pracy Ewelina W. nie otrzymywała oferty zatrudnienia. Zachodzi tutaj związek przyczynowy między niewydaniem świadectwa pracy a niezatrudnieniem pracownika, a w związku z tym – utratą zarobku. Pracownik bowiem na skutek niewydania świadectwa pracy nie mógł uzyskać nowej pracy, mimo podejmowanych w tym kierunku starań (bierze udział w procesach rekrutacyjnych, przy tym posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe, doświadczenie określone w ofertach pracy).


Inna sytuacja zachodzi, jeżeli pracownik w ogóle nie starałby się o nową pracę. Należy wtedy uznać, że strata, która powstała na skutek tej bierności, nie pozostaje w związku przyczynowym z niewydaniem świadectwa pracy i w związku z tym nie zachodzi odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawcy (por. uzasadnienie wyroku SN z 10 listopada 1978 r., I PRN 107/78).

Należy zaznaczyć, że w ewentualnym sporze sądowym o odszkodowanie udowodnienie przez pracownika okoliczności, że poniósł szkodę w związku z niewydaniem przez pracodawcę świadectwa pracy, może okazać się utrudnione. Oprócz przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron może zajść konieczność przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, którymi będą potencjalni pracodawcy, którzy odmówili zatrudnienia z powodu braku świadectwa pracy lub przedstawienia konkretnego dokumentu (np. e-mail informujący, że w związku z nieprzedstawieniem świadectwa pracy pracodawca podjął decyzję o niezatrudnieniu kandydata do pracy).

Nowe zasady wydawania świadectwa pracy >>

Szkoda powstała w związku z niewydaniem świadectwa pracy nie zawsze musi wynikać z braku możliwości podjęcia nowego zatrudnienia. Niewydanie pracownikowi świadectwa pracy może również uniemożliwić mu zarejestrowanie się w urzędzie pracy, a przez to uzyskanie zasiłku dla bezrobotnych. W tym przypadku również na pracowniku będzie spoczywać ciężar udowodnienia związku przyczynowego między niewydaniem świadectwa pracy a szkodą.

Wysokość i obliczanie odszkodowania

Odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, nie dłuższy jednak niż 6 tygodni (art. 99 § 2 k.p.).

Przykład

Pracownik w związku z niewydaniem świadectwa pracy zażądał od pracodawcy odszkodowania z tego tytułu w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia za pracę. Żądanie pracownika w zakresie wysokości odszkodowania jest niezgodne z przepisami i pracodawca nie ma obowiązku jego spełniania.

Odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy oblicza się tak samo jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy (§ 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia MPiPS z 29 maja 1996 r.).

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 10 listopada 1978 r. (I PRN 107/78, PiZS 1980/5/69),
  • wyrok SN z 13 października 2004 r. (II PK 36/04, OSNP 2005/8/106).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.