Kategorie

Systemy wynagradzania pracowników

Ewelina Tusińska
Wynagrodzenie zasadnicze pracownika może się różnić w zależności od systemu wynagradzania, jakim został objęty. Najczęściej spotykaną pensją jest wynagrodzenie w stałej wysokości.

Wysokość wynagrodzenia na danym stanowisku przeważnie zależy od porozumienia pracodawcy z pracownikiem. Jedynie w zakładach budżetowych obowiązują pewne „widełki” płacowe. Niemniej jednak wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze nie może być nigdy niższe niż wynagrodzenie minimalne ustalone na dany rok (w 2011 r. jest to kwota 1386 zł).

W przypadku pracownika w okresie jego pierwszego roku pracy pensja nie może być niższa niż 80% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, dlatego też zatrudniony po raz pierwszy w 2011 r. nie może zarobić mniej niż 1108,80 zł (80% z 1386 zł).

Jak zgodnie z prawem wynagradzać pracowników za dodatkową pracę >>

Pracodawca może uzależnić wysokość wynagrodzenia od:

  • przepracowanych w danym miesiącu godzin (pensja godzinowa),
  • wyprodukowanej ilości danego towaru (system akordowy),
  • wielkości uzyskanego obrotu (system prowizyjny).

Oprócz podstawowych systemów wynagradzania, często można spotkać również systemy mieszane, np. czasowo-akordowy czy czasowo-prowizyjny.

Stała pensja

Jedną z najpopularniejszych form określania wynagrodzenia jest stała pensja. Pracownik co miesiąc otrzymuje ustaloną w umowie kwotę. Nie ma na nią wpływu ani liczba wykonanych produktów, ani liczba przepracowanych godzin.

Wynagrodzenie wypłacane w stałej wysokości jest najwygodniejsze w tych zakładach, gdzie nie ma nacisku na efekty pracy, pracownicy pracują w stałych porach, a nadgodziny występują niezwykle rzadko.

Jak rozpoznać wypalenie zawodowe u pracownika i jak sobie z nim poradzić >>

Ta forma wynagradzania jest korzystna również dlatego, że nie przysparza problemów przy wyliczaniu np. wynagrodzenia urlopowego czy chorobowego.

Stawka godzinowa

System ten przewiduje wynagrodzenie za efektywny czas pracy pracownika. Pensja pracownika będzie się różniła w poszczególnych miesiącach, ponieważ liczba godzin pracy w każdym miesiącu może ulec zmianie.

Przykład

Pracownik wynagradzany jest stawką godzinową w wysokości 23 zł. Wysokość jego pensji będzie różniła się w zależności od liczby godzin pracy określonych na dany miesiąc. Przy założeniu, że w zakładzie pracy dzień wolny z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy to sobota, wynagrodzenie pracownika wyniosło w:

  • czerwcu – 3864 zł (168 godz. x 23 zł),
  • sierpniu– 4048 zł (176 godz. x 23 zł).

Taka forma wynagrodzenia będzie sprawdzać się również w zakładach, gdzie nie ma nacisku na obrót czy określoną liczbę wyprodukowanych towarów.

Reklama

System ten jest wygodny w tych zakładach, w których stosowany jest kilkumiesięczny okres rozliczeniowy oraz sezonowe lub nierównomierne natężenie pracy. Szczególnie w systemie równoważnym można zaplanować pracownikowi intensywniejszą pracę wtedy, kiedy potrzeba, a następnie zrównoważyć ją krótszą pracą, płacąc mniej.

Trzeba jednak pamiętać, że jeżeli w wyniku nierównomiernego rozłożenia pracy w jednym z miesięcy okresu rozliczeniowego pracownik będzie pracował na tyle krótko, że jego pensja nie osiągnie minimalnego pułapu – będzie trzeba wypłacić wyrównanie.


System akordowy

Jest to system, który nagradza za efektywność pracy. Tutaj wysokość wynagrodzenia jest uzależniona od wydajności pracy indywidualnego pracownika lub zespołu pracowników. Pensja w tym wypadku jest określona stawką za wykonanie określonej liczby produktów czy usług. System akordowy musi być również ściśle powiązany z ustaloną dla pracownika normą pracy.

Zdaniem Sądu Najwyższego „system wynagrodzenia akordowego, w którym nie ustalono ilości produktów (wytworów, usług), które mają być wykonane w określonym czasie, jest wadliwy, jeżeli jednocześnie nie przewidziano w nim obowiązywania gwarancyjnej stawki akordowego wynagrodzenia godzinowego” (wyrok SN z 12 czerwca 1997 r., I PKN 204/97).

Kiedy i w jaki sposób wprowadzić regulamin wynagradzania >>

Reklama

Normy pracy powinny być tak ustalone, aby pracownik mógł je zrealizować w normatywnym czasie pracy. Zastosowanie przez pracodawcę akordowego systemu wynagradzania nie wyłącza stosowania przepisów o czasie pracy. W związku z tym pracownik powinien pracować w systemie czasu pracy, jakim są objęci pracownicy jego działu, np. w podstawowym – po 8 godzin dziennie, średnio 40 w tygodniu, lub równoważnym – możliwość przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin, średnio 40 w tygodniu.

Jeżeli pracownik nie wypracuje określonej normy z tego powodu, że została ona nieprawidłowo określona, to wtedy pracownik nabywa prawo do wynagrodzenia minimalnego, czyli należy mu wypłacić różnicę między kwotą wynagrodzenia minimalnego a kwotą osiągniętego wynagrodzenia.

System akordowy może być podzielony na:

  • prosty (tzw. czysty) – za każdą wykonaną rzecz czy usługę pracownik ma z góry określoną stawkę,
  • progresywny – za każdy wykonany produkt czy usługę wynagrodzenie jest stałe, ale rośnie, jeżeli pracownik przekroczy ustalone normy,
  • akord z premią – pracownik otrzymuje określone wynagrodzenie za wykonanie produktu lub usługi oraz premię w razie osiągnięcia określonego obrotu.

System ten wymusza na pracowniku efektywne wykonywanie obowiązków, ponieważ nie gwarantuje stałego wynagrodzenia. Z tego też względu jest dobry dla pracodawcy.

Ponieważ wynagrodzenie w systemie akordowym zależy od efektów pracy, jest bardziej motywujące dla pracownika niż wynagradzanie w stałej miesięcznej wysokości lub godzinowe. Nie zapewnia ono jednak pracownikowi żadnej stabilizacji finansowej. System ten nie sprzyja także pracy zespołowej, ponieważ każdy z pracowników zorientowany jest na określony cel, który ma bezpośredni związek z osiągnięciem określonego dochodu.

System prowizyjny

W tym wypadku wiadoma jest jedynie stawka prowizji. System ten uzależnia pensję pracownika od wyników pracy. Stosuje się go głównie w handlu i usługach.

W tym systemie pracodawca określa wynagrodzenie w postaci pewnego procentu (ułamka procenta) od wartości dokonanych przez pracownika transakcji, usług lub obrotu czy zysku. Często stawka prowizyjna zależy od osobistego zaszeregowania pracownika oraz od poziomu wymaganych kwalifikacji zawodowych.

W systemie prowizyjnym pracownik musi otrzymać co najmniej pensję minimalną. W związku z tym, jeżeli okaże się, że w danym miesiącu osiągnął np. za mały obrót i jego pensja nie wyniesie nawet 1386 zł, pracodawca będzie musiał jego pensją uzupełnić do tej kwoty.

System ten często jest również łączony ze stawką stałą. Pracownik co miesiąc ma zagwarantowane określone stałe wynagrodzenie plus ustalony procent od obrotu czy liczby wykonanych usług.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 12 czerwca 1997 r. (I PKN 204/97, OSNP 1998/10/299).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?