Kategorie

Jak korzystnie zatrudniać do prac sezonowych

Marcin Świerżewski
O tym, że praca ma charakter sezonowy, decyduje pora roku. Sektorami gospodarki najczęściej korzystającymi z pracy pracowników sezonowych są: budownictwo, rolnictwo, gastronomia czy hotelarstwo, a najkorzystniejszą umową jest umowa o dzieło.
Reklama

Praca w pewnych obszarach gospodarki ze swej istoty ma charakter sezonowy, co ściśle łączy się z zatrudnianiem pracowników sezonowych. Przepisy prawa pracy nie zawierają definicji ani pracy sezonowej, ani pracownika sezonowego. Przy określaniu tych pojęć niezbędne będzie posługiwanie się ich znaczeniami występującymi w języku ogólnym. Zasadne przy ich interpretacji będzie również sięgnięcie do orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazującego na związek pracy sezonowej z porą roku, w szczególności z panującymi warunkami atmosferycznymi (wyrok SN z 3 kwietnia 1986 r., III URN 20/86).

Świadczenie pracy sezonowej może odbywać się na podstawie tego samego rodzaju umów co wykonywanie pracy stałej. Mogą to więc być umowy pracownicze i umowy cywilnoprawne. Wybór którejkolwiek z nich zależy od uzgodnień dokonanych między stronami. Zawierając jednak umowę cywilnoprawną, pracodawca musi wziąć pod uwagę to, aby nie zawierała ona cech charakterystycznych dla stosunku pracy, w szczególności podległości pracownika względem pracodawcy (praca pod kierownictwem) co do miejsca, czasu, rodzaju i sposobu świadczenia pracy.

Umowy o charakterze pracowniczym

Pracodawca, decydując się na wykonywanie przez pracownika pracy na podstawie umowy o pracę, ponosi większe koszty z tego tytułu, niż gdyby wybrał jedną z wielu umów cywilnoprawnych. W takim przypadku do obowiązków pracodawcy będzie należało m.in. skierowanie pracownika sezonowego na wstępne badania lekarskie i szkolenie bhp, udzielenie przysługującego mu urlopu wypoczynkowego czy zagwarantowanie minimalnego wynagrodzenia za pracę.

WAŻNE!

Zatrudnienie pracownika sezonowego na podstawie umowy o charakterze pracowniczym nakłada na pracodawcę dodatkowe obowiązki socjalne, które nie występują przy umowach cywilnoprawnych.

Nadużywanie umów o pracę na czas określony wobec pracowników w starszym wieku >>

Pracodawcę może łączyć z pracownikiem sezonowym np. umowa na czas określony. Dla pracodawcy korzystniejsze są krótkie umowy, np. 2-tygodniowe lub miesięczne, które mają tę przewagę nad dłuższymi, że rozwiążą się po upływie okresu, na jaki zostały zawarte bez dodatkowych wymogów. Natomiast umowy zawarte na dłuższe okresy można wypowiedzieć tylko wtedy, gdy umowa została zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy, a strony przewidziały w niej możliwość wcześniejszego jej wypowiedzenia (art. 33 k.p.).


Inną formą zatrudnienia może być umowa na czas wykonania określonej pracy (art. 25 § 1 zd. 1 k.p.). Jej stosowanie jest dopuszczalne w sytuacji, gdy można określić rodzaj pracy do wykonania. Obszarem gospodarki, w którym ten rodzaj umowy może być stosowany, jest m.in. rolnictwo. Termin końcowy takiej umowy można określić przez wskazanie zaistnienia pewnego zdarzenia, np. zakończenia zbiorów owoców z sadu pracodawcy.

WAŻNE!

Ryzykiem pracodawcy, który zawiera umowę o pracę na czas wykonania określonej pracy, jest niemożność jej wypowiedzenia – poza szczególnymi wypadkami, takimi jak zwolnienia grupowe, likwidacja bądź upadłość pracodawcy.

Inną umową, której zawarcie jest możliwe przy wykonywaniu pracy sezonowej, jest umowa z agencją pracy zatrudniającą pracowników tymczasowych i korzystanie przez pracodawcę z pracy pracownika tymczasowego. Ten rodzaj umowy z uwagi na opłaty na rzecz agencji pracy tymczasowej, które musi ponieść pracodawca (np. dodatkowe ubezpieczenie od potencjalnych szkód, jakie może wyrządzić pracownik tymczasowy), jest jednak mało korzystny.

Umowy o charakterze cywilnoprawnym

Reklama

Analiza przepisów dotyczących zatrudniania pracowników sezonowych pozwala przyjąć, że umowy cywilnoprawne są korzystniejsze dla pracodawcy (ze względów ekonomicznych) niż umowy kodeksowe. Do najczęściej spotykanych umów można zaliczyć umowę-zlecenie oraz umowę o dzieło. Korzyść ekonomiczna dla pracodawcy ze stosowania tych umów wynika m.in. z tego, że podmiot zatrudniający nie ma prawnego obowiązku np. udzielania urlopu wypoczynkowego czy kierowania na badania lekarskie. Umowę taką co do zasady można też wypowiedzieć w każdym czasie, chyba że odmienne postanowienia znajdą się w tej umowie. Osobom świadczącym pracę na podstawie umów cywilnoprawnych należy jednak zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 304 § 1 k.p.).

Dla pracodawcy ekonomicznie najkorzystniejszą umową cywilnoprawną jest umowa o dzieło. W przypadku jej zawarcia przepisy pozwalają nie opłacać składek na ubezpieczenia społeczne przy założeniu, że zamawiający dzieło nie jest jednocześnie pracodawcą dla wykonawcy dzieła.

Z kolei umowa-zlecenie jest ekonomicznie mniej korzystna dla pracodawcy niż umowa o dzieło. Jest jednak bardziej atrakcyjna niż umowa o pracę.


Tylko w przypadkach wskazanych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych (zwanej dalej ustawą systemową) zleceniobiorca nie podlega obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Obowiązek taki nie powstaje, gdy zleceniobiorca:

  • jest zatrudniony u innego pracodawcy na podstawie umowy o pracę, a jego wynagrodzenie jest równe co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę,
  • posiada status emeryta lub rencisty zatrudnionego u innego pracodawcy na podstawie umowy o pracę,
  • świadczy równocześnie pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą,
  • prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą lub jest osobą współpracującą przy prowadzeniu takiej działalności (art. 9 ust. 1a, 4a i 5 ustawy systemowej).

Przy umowie-zleceniu odprowadza się składkę na ubezpieczenie zdrowotne, ale na koszt zleceniobiorcy.

WAŻNE!

Korzystne jest zawieranie umów-zleceń z uczniami i studentami do ukończenia przez nich 26. roku życia, ponieważ osoby te nie podlegają obowiązkowo ani ubezpieczeniom społecznym, ani ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Zalety i wady poszczególnych umów

Decyzja o formie zatrudnienia pracownika tymczasowego należy do stron umowy. Pracownicze formy zatrudnienia są korzystniejsze dla pracownika, do którego będą stosowane regulacje dotyczące ochrony stosunku pracy i świadczeń dodatkowych, które się z nim wiążą. Umowy cywilnoprawne są zaś mniej sformalizowane, pozwalają zatem na bardziej elastyczne podejście do zatrudniania pracowników. W przypadku niewłaściwego świadczenia pracy co do zasady upoważniają podmiot zatrudniający do rezygnacji z usług takiej osoby, bez potrzeby zachowywania wymogów formalnych w tym zakresie.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 3 kwietnia 1986 r. (II URN 20/86, niepubl.).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?