REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ciężar dowodu w postępowaniu procesowym

Krzysztof Czyżewski

REKLAMA

Sąd ocenia dowody według własnego uznania po wszechstronnym i wnikliwym zbadaniu zgromadzonego i przedstawionego przez strony materiału dowodowego.

Podstawową zasadę dowodzenia tzw. zasadę ciężaru dowodu statuuje art. 6 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jeżeli wskazujemy, że pracownik dopuścił się naruszenia regulaminu pracy, musimy to wykazać. Gdy twierdzimy wbrew stanowisku pracownika, że otrzymał on wynagrodzenie w terminie – musimy udowodnić to, np. poleceniem przelewu.

Autopromocja

Prawo zna jednak sytuacje, kiedy ciężar dowodu jest przeniesiony na drugą stronę. Możliwe jest zatem, że to strona, względem której podnoszone jest roszczenie, musi udowadniać, że jest ono bezzasadne (tak jest np. przy zagadnieniach związanych z naruszeniem dóbr osobistych – art. 24 § 1 k.c.).

Od udowodnienia należy odróżnić uprawdopodobnienie. Uprawdopodobnienie zachodzi wtedy, kiedy wskazuje się okoliczności potwierdzające dany fakt bez zachowania szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym. Uprawdopodobnienie jest możliwe, gdy ustawa wyraźnie tak stanowi (np. uprawdopodobnienie braku zawinienia przy niezachowaniu terminu) – art. 243 k.p.c.

Właściwość sądu pracy >>

Domniemania

Wyróżniamy 2 rodzaje domniemań: faktyczne i prawne. Domniemanie faktyczne to wniosek, jaki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (art. 231 k.p.c.). Fakty mające znaczenie dla sprawy, które sąd uzna za objęte domniemaniem faktycznym, nie wymagają dowodzenia.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Z domniemaniem prawnym mamy do czynienia, kiedy ustawa posługuje się zwrotem „domniemywa się” lub podobnym. Co istotne, nie można przeprowadzić dowodu przeciwko domniemaniu prawnemu – art. 234 k.p.c.

Nie trzeba udowadniać też okoliczności, które są powszechnie znane lub znane sądowi z urzędu (art. 228 k.p.c.). Należy pamiętać, że znane sądowi z urzędu są okoliczności związane z działaniem sądu jako organu, a nie sędziego. Sąd z urzędu zna fakty dotyczące postępowania, nie zna z urzędu jednak np. specyfiki zatrudnienia w przemyśle włókienniczym, nawet jeśli sędzia kiedyś był tkaczem.

Nie wymagają dowodu także fakty przyznane (art. 229 k.p.c.), tj. fakty podane przez jedną stronę i potwierdzone jako zgodne przez drugą choćby milcząco (art. 230 k.p.c.). Instytucja przyznania ma na celu przyspieszenie postępowania, a także realizację zasady dyspozytywności, to znaczy uzależnienia od stron przebiegu postępowania.


Ocena dowodów przez sąd

Sąd ocenia dowody według własnego przekonania po wszechstronnym zbadaniu zgromadzonego materiału (art. 233 § 1 k.p.c.). Kieruje się tu doświadczeniem życiowym, okolicznościami sprawy itp. Dlatego też nieraz mówimy o dowodach „lepszych” czy „gorszych”. O wiele mocniejszym dowodem będzie przecież zeznanie obciążające pracownika złożone przez jego kolegę z równorzędnego stanowiska niż jego przełożonego, z którym pracownik wcześniej wszedł w konflikt.

Należy podkreślić, że nie wszystkie okoliczności powinny być przedmiotem dowodu. Są nim tylko fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 k.p.c.).

Choć dowodzić można w zasadzie w każdy sposób, Kodeks postępowania cywilnego zawiera szczegółowe regulacje dotyczące niektórych środków dowodowych.

Dokumenty

Ważnym dowodem w procesie są dokumenty. Są to mocne dowody, bowiem w przeciwieństwie do zeznań świadków zazwyczaj są jasne, niezmienne i trwałe. Kodeks dzieli dokumenty na prywatne i urzędowe.

Dokument urzędowy to dokument sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania (art. 244 § 1 k.p.c.). Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co jest w nim stwierdzone. Jeśli zatem dysponujemy dokumentem urzędowym (np. zaświadczeniem o niezaleganiu ze składkami ZUS), to aby udowodnić, że jest inaczej, druga strona musi przeprowadzić dowód.

Autopromocja

Dokument prywatny to każdy inny dokument niż dokument urzędowy. Stanowi on nie dowód zaistnienia danego faktu, a jedynie tego, że osoba, która podpisała ów dokument, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 k.p.c.). Jest to zatem pisemne twierdzenie, a nie udowodnienie danej okoliczności.

Zeznania świadków

Kolejnym dowodem opisywanym przez kodeks jest zeznanie świadków. Strona powołująca się na zeznania świadków powinna dokładnie oznaczyć fakty, które mają być stwierdzone tymi zeznaniami. Świadkami nie mogą być osoby niezdolne do postrzegania i komunikowania, osoby objęte tajemnicą służbową, przedstawiciele ustawowi stron oraz osoby, które mogą być przesłuchane jako strony. Co istotne, w niektórych przypadkach można odmówić zeznań lub odpowiedzi na zadane mu pytanie (art. 261 k.p.c.).

Należy też pamiętać, że strona nigdy nie może zeznawać jako świadek – zeznania stron to odrębny środek dowodowy.

Jeżeli sprawa wymaga zbadania przedmiotu, przeprowadza się oględziny. Z oględzinami może być połączone przesłuchanie świadków. Oględziny mogą (ale nie muszą) odbyć się w obecności biegłych (art. 292 k.p.c.).

Czy pracownica, której umowę o pracę ZUS uznał za pozorną, powinna nadal świadczyć pracę >>

Opinia biegłych

W przypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków co do liczby i wyboru biegłych wzywa biegłego lub biegłych do złożenia opinii (art. 278 § 1 k.p.c.).

Opinia biegłego nie jest zeznaniem. Jest ona wyrażeniem stanowiska na dany temat. Nie może być to stanowisko stanowiące de facto rozstrzygnięcie merytoryczne sporu. Z drugiej zaś strony sędzia powinien powołać biegłego zawsze, kiedy spór dotyczy kwestii wymagającej wiadomości specjalnych. Jeżeli spór dotyczy praw autorskich do utworów skomponowanych przez pracownika, sędzia musi zasięgnąć opinii biegłego, nawet jeśli sam z wykształcenia jest muzykiem.

Przesłuchanie stron i inne środki dowodowe

Do przesłuchania stron dochodzi tylko, kiedy w sprawie pozostają niewyjaśnione okoliczności mające istotne znaczenie do jej rozwiązania (art. 299 k.p.c.).

Inne środki dowodowe to w szczególności dowody z nagrań, z badania krwi, z próbek DNA itp. Kodeks dopuszcza także środki dowodowe inne niż wspomniane w kodeksie (art. 309 k.p.c.).

Dowodzić można na różne sposoby, a postępowanie dowodowe jest nieraz najważniejszym elementem procesu. W procesie dowodzenia najistotniejsze wbrew pozorom nie jest „prawnicze” podejście do danego zagadnienia, a często zdroworozsądkowe przemyślenie – jak daną okoliczność najprościej (i dlatego nieraz najbardziej skutecznie) udowodnić.

Podstawa prawna:

● ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Szkolenia policjantów i skoszarowanie: ważny komunikat MSWiA

    Szkolenia w systemie skoszarowanym w Policji mogą odbywać jedynie osoby realizujące w Policji powszechny obowiązek obrony, albo funkcjonariusze odbywający szkolenie/doskonalenie zawodowe w nadzwyczajnych okolicznościach jak np. w stanie klęski żywiołowej. Wynika z tego, że policjanci odbywający szkolenie/doskonalenie zawodowe w zwykłych okolicznościach nie mogą być szkoleni w systemie skoszarowanym. Jak być powinno? Komenda Główna Policji zadeklarowała szczegółową analizę postanowień aktów wewnętrznych obowiązujących w poszczególnych jednostkach szkoleniowych. Szykują się kontrole!

    Zatrudnianie cudzoziemców. Zezwolenie na pracę ma aż sześć typów: A, B, C, D, E, S. Który wybrać?

    Zezwolenie na pracę to dokument legalizujący pracę w Polsce cudzoziemca, który nie jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia. Polskie przepisy przewidują zezwolenia sześciu typów. Rodzaj zezwolenia na pracę, który musi posiadać cudzoziemiec zależy od tego, przez jaki okres zamierza pracować w Polsce, jaki charakter ma mieć jego praca, oraz – czy będzie pracował dla podmiotu polskiego, czy zagranicznego.

    Postępowanie karne o umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe w zawodach medycznych

    Postępowanie karne o umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe w zawodach medycznych - to zagadnienie okazało się problematyczne, na etapie ubiegania się o wykonywanie zawodu lekarza, pielęgniarki, położnej czy dentysty. W związku z tym Minister Zdrowia Izabela Leszczyna rozważy propozycję zmiany legislacyjnej w zakresie składanego oświadczenia co do prowadzonego postępowania karnego przeciwko osobom mającym wykonywać zawód medyczny. Być może dojdzie do zmiany w sprawie procedury otrzymywania przez lekarzy, lekarzy dentystów oraz pielęgniarki i położne uprawnień do wykonywania tych zawodów.

    Szukasz dobrej pracy? Pamiętaj o liście motywacyjnym. Musi być profesjonalnie przygotowany!

    List motywacyjny to dokument, w którym składająca go osoba wyjaśnia, z jakich powodów ubiega się np. o zatrudnienie. Chociaż złożenie listu motywacyjnego nie zawsze jest wymagane przez potencjalnego pracodawcę, to warto mu pokazać, że składającemu naprawdę zależy na podjęciu zatrudnienia.

    REKLAMA

    Pracownicy naukowi dostaną podwyżki o 30%. Profesor zarobi co najmniej 9370 zł miesięcznie, profesor uczelni – 7777,10 zł, adiunkt – 6840,10 zł, inny nauczyciel akademicki – 4685 zł [Wyrównanie od 1 stycznia 2024 r.]

    Wynagrodzenia pracowników naukowych pójdą w górę. Minister nauki Dariusz Wieczorek podpisał rozporządzenie, dzięki któremu podwyżki otrzymają pracownicy naukowi zatrudnieni na uczelniach publicznych oraz w Polskiej Akademii Nauk. Wynagrodzenie zasadnicze profesora wzrośnie z 7210 zł do 9370 zł. Naukowcy dostaną podwyżki z wyrównaniem od 1 stycznia 2024 r.

    Urząd do spraw kombatantów ma nowego szefa. Został nim Lech Parell

    Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ma nowego szefa. Po odwołaniu Jana Józefa Kasprzyka premier Donald Tusk powołał na to stanowisko Lecha Parella. Akt powołania wręczyła mu minister rodziny, pracy i polityki społecznej.

    Asystencja osobista. Ustawa wyczekiwana przez osoby z niepełnosprawnościami

    W Polsce jest ponad 3 mln osób z niepełnosprawnościami, które mają prawne potwierdzenie niepełnosprawności. Poziom zatrudnienia tych osób odbiega od innych państw europejskich. Brakuje też dla nich i ich rodzin systemowego wsparcia w środowisku lokalnym. Z tego względu tak bardzo wyczekiwane jest wprowadzenie ustawy o asystencji osobistej.

    Ruchomy czas pracy – rozkład czasu pracy wygodny dla pracodawcy i pracownika

    Rozkład czasu pracy może przewidywać różne godziny rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z tym rozkładem są dla pracowników dniami pracy. Dzięki wprowadzeniu ruchomego czasu pracy pracownicy mogą – przy zachowaniu 8-godzinnej normy dobowej – rozpoczynać i kończyć pracę o różnych porach w poszczególnych dniach.

    REKLAMA

    Zakwaterowanie dla pracowników delegowanych do pracy za granicę bez podatku – wyrok NSA

    Zapewnienie pracownikowi delegowanemu, zwłaszcza na krótki czas, nieodpłatnego zakwaterowania i pokrycia kosztów podróży nie powoduje powstania po jego stronie przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych – wyrok NSA z 1 sierpnia 2023 r. (II FSK 270/21).

    Jak pracodawca może zareagować na przyprowadzanie przez pracownika dziecka do pracy

    Pracownica zatrudniona w sklepie kolejny raz przyprowadziła do pracy 5-letniego syna. Tłumaczyła to tym, że syn ma katar i nie mógł iść do przedszkola, a pracownica nie ma już urlopu na żądanie. W sklepie 5-latek siedzi sam na zapleczu, kiedy pracownica pracuje, co budzi nasze duże obawy o bezpieczeństwo takiego rozwiązania. Ponadto pracownica nie skupia się w pełni na pracy, tylko co chwilę oddala się ze stanowiska pracy na zaplecze, żeby sprawdzić, co z dzieckiem. Co możemy zrobić w tej sytuacji? Czy możemy ukarać ją upomnieniem lub naganą albo zwolnić, żeby w jej miejsce zatrudnić w pełni efektywnego pracownika? Czy możemy wprowadzić w regulaminie pracy regulację zakazującą przychodzenia do pracy z dzieckiem?

    REKLAMA