REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Tworzenie rad pracowników

Ewa Podgórska-Rakiel
Doktor nauk prawnych, specjalizująca się w prawie pracy. Zajmuje się również ochroną danych osobowych w stosunkach pracy, także w problematyce monitoringu wizyjnego w zakładzie. Wykładowca na Studiach Podyplomowych Prawa Pracy i Polityki Społecznej Uczelni Łazarskiego w Warszawie oraz trener licznych szkoleń. Posiada wieloletnie doświadczenie we współpracy ze związkami zawodowymi na poziomie krajowym i międzynarodowym. Ekspert zespołu ds. międzynarodowych Rady Dialogu Społecznego. Autorka licznych publikacji, wypowiedzi medialnych, w tym debat na temat aktualnych problemów prawa pracy.

REKLAMA

Od 8 lipca 2009 r. obowiązują nowe przypisy dotyczące powoływania rad pracowników. Rady wyłonione na podstawie uchylonych unormowań będą jednak mogły funkcjonować do końca kadencji.

Ostatnia nowelizacja miała na celu dostosowanie przepisów ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2008 r. (sygn. K 23/07). Nowela zlikwidowała tzw. związkowy i mieszany tryb tworzenia rady pracowników.

REKLAMA

Autopromocja

Pierwszy z nich polegał na tym, że reprezentatywne organizacje związkowe samodzielnie wybierały wszystkich członków rady.

Drugi tryb, tzw. mieszany przewidziany na wypadek braku porozumienia działających u danego pracodawcy kilku organizacji związkowych, umożliwiał pracownikom wybór członków rady, ale spośród kandydatów wskazanych przez związki.

Trybunał Konstytucyjny zakwestionował konieczność rozwiązania rady wyłonionej w trybie wyborów przez pracowników spośród kandydatów zgłoszonych przez grupy pracowników (tzw. tryb ogólnozałogowy) w razie objęcia pracodawcy zakresem działania reprezentatywnej zakładowej organizacji związkowej (art. 4 ust. 5 ustawy przed nowelizacją), dlatego i ten przepis został przez ustawodawcę wykreślony. Problem konstytucyjny zdaniem Trybunału polegał na tym, że pracownicy niebędący członkami reprezentatywnej organizacji związkowej zatrudnieni u pracodawcy, u którego działa taka organizacja, nie mieli żadnego, nawet pośredniego wpływu na wybór i działanie, a tym samym i na sposób pełnienia funkcji przez członków rady pracowników.

Wybieranie rad pracowników przez związki zawodowe jest sprzeczne z konstytucją>>

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wybory powszechne do rad

Poza najistotniejszą zmianą polegającą na „wyczyszczeniu” ustawy z udziału związków zawodowych w procedurze tworzenia rady niewiele się zmienia. Zachowano jedynie ogólnozałogowy tryb wyboru rady w wyborach powszechnych. Procedura ta skonstruowana była i nadal jest w ten sam sposób. U pracodawcy zatrudniającego do 100 pracowników członków rady wybierają pracownicy spośród kandydatów zgłoszonych na piśmie przez grupę co najmniej 10 pracowników, a u pracodawcy zatrudniającego powyżej 100 pracowników – wybierają pracownicy spośród kandydatów zgłoszonych na piśmie przez grupę co najmniej 20 pracowników. Warunkiem i zarazem gwarancją zorganizowania wyborów jest zgłoszenie przez załogę (przynajmniej 10% pracowników zakładu) pracodawcy wniosku w tej sprawie. Co istotne, koszty działalności wybranej w ten sposób rady pracowników będą ponosili wyłącznie pracodawcy.


Działalność rad „związkowych” i „mieszanych” po nowelizacji

Nie jest tak, że po 8 lipca obecnie działające rady pracowników wybrane w trybie „związkowym” (art. 4 ust. 1 ustawy przed nowelizacją) i „mieszanym” (art. 4 ust. 3 ustawy przed nowelizacją) przestają funkcjonować. Partnerzy społeczni doszli do porozumienia, że rady powołane według starych zasad działają do końca kadencji. W taki właśnie sposób ustawodawca ukształtował więc przepis. Należy zwrócić uwagę, że koniec kadencji tych rad najczęściej nastąpi w 2010 r., ponieważ większość z 2895 rad pracowników powołanych w zakwestionowany przez Trybunał trybie (zob. dane Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, www.mpips.gov.pl) powstało w pierwszym roku obowiązywania ustawy.

Przykład

Pracodawca objęty działaniem zakładowej organizacji związkowej ma w swoim zakładzie pracy radę pracowników, której członków wybrała w 2007 r. właśnie ta organizacja związkowa. Wszyscy członkowie rady są działaczami związkowymi. Pracodawca poinformował radę, że po 8 lipca br. jej kadencja ustaje i pracownicy wybiorą nowych przedstawicieli do rady w wyborach powszechnych.

W tym wypadku należy zwrócić uwagę, że informacja pracodawcy nie była prawdziwa, ponieważ kadencja obecnej rady dobiegnie końca dopiero w 2011 r. Nie oznacza to, że rada do tego czasu musi działać. Jeżeli pracownicy chcieliby odwołać któregoś z członków dotychczasowej rady, mogą to uczynić, składając stosowny wniosek. Wniosek w sprawie ustania członkostwa podpisany przez co najmniej 50% pracowników, zatrudnionych u pracodawcy przez co najmniej 6 miesięcy, składa się radzie (chociaż ustawodawca wyraźnie nie zapisał w ustawie nowelizującej z 22 maja 2009 r., komu należy złożyć wniosek).

Obowiązki pracodawcy w zakresie funkcjonowania rad pracowników>>

Ponadto ustawodawca postanowił, że kadencja dotychczasowej rady wygaśnie, jeżeli liczba jej członków spadnie poniżej 3 pracowników. Z kolei członkostwo w radzie ustanie w razie rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku pracy, zrzeczenia się funkcji albo odwołania przez organizację związkową, która dokonała wyboru członka rady pracowników albo której kandydat został wybrany na członka rady pracowników. Koszty działania rad „związkowych” i „mieszanych” ponoszą nadal, tj. do końca kadencji, organizacje związkowe.


Problem z porozumieniem zawartym ze związkami zawodowymi

Mimo zmiany przepisów pozostają wątpliwości w sytuacji, gdy pracodawca zawarł z organizacją związkową porozumienie w trybie art. 24 ustawy o informowaniu pracowników. Dotychczasowa regulacja przewidywała, że ustawy nie stosuje się do pracodawców, u których przed dniem wejścia w życie ustawy zostało zawarte porozumienie dotyczące informowania pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji, zapewniające warunki informowania i przeprowadzania konsultacji co najmniej równe określonym w ustawie oraz uwzględniające interes pracodawcy i pracowników.

Porozumienie organizacji związkowych w sprawie tworzenia rady pracowników>>

Niestety ustawodawca nie zdecydował się na doprecyzowanie przepisów ustawy w tym względzie, dlatego praktyka sama musi poradzić sobie z problemem. Porozumienie nie jest nieważne z mocy prawa. Należy jednak uwzględnić wolę pracowników, którzy mają obecnie prawo do wyboru członków rady. Jeżeli pracownicy nie wnoszą zastrzeżeń do reprezentowania ich interesów przez związek zawodowy, to porozumienie może nadal obowiązywać.

Jeżeli jednak chcieliby utworzyć radę na nowo, to w tym wypadku jedna ze stron porozumienia powinna zgłosić drugiej stronie zastrzeżenie w trybie art. 24 ust. 3 i 4 ustawy o informowaniu pracowników o braku podmiotowości do reprezentowania pracowników po stronie związku zawodowego (w związku z wyrokiem TK). Takie zastrzeżenie prowadziłoby do rozwiązania porozumienia za 30-dniowym wyprzedzeniem.

Podstawa prawna:

  • art. 4 i 24 ustawy z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (DzU nr 79, poz. 550) – w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 lipca 2009 r.,
  • art. 1–3 ustawy z 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (DzU nr 97, poz. 805),
  • wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2008 r. (K 23/07, DzU nr 120, poz. 778).
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. W 2025 r. emerytury i renty wzrosną o 6,78 proc.

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

REKLAMA

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin tygodnia pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali a efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA

Czy minimalne wynagrodzenie będzie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce

W przyszłym roku wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nazwa "urlop macierzyński" jest nieadekwatna? Kojarzy się z wypoczynkiem

44 proc. badanych jest zdania, że należy zmienić nazwę "urlop macierzyński". Obowiązująca nazwa sugeruje, że opieka nad dzieckiem jest czasem odpoczynku. Ruszyła kampania edukacyjna #ToNieUrlop, zmieniająca krzywdzące przekonania społeczne na temat opieki nad małym dzieckiem i urlopów macierzyńskich. 

REKLAMA