Kategorie

Tworzenie rad pracowników

Ewa Podgórska-Rakiel
Doktor nauk prawnych, specjalizująca się w prawie pracy. Zajmuje się również ochroną danych osobowych w stosunkach pracy, także w problematyce monitoringu wizyjnego w zakładzie. Wykładowca na Studiach Podyplomowych Prawa Pracy i Polityki Społecznej Uczelni Łazarskiego w Warszawie oraz trener licznych szkoleń. Posiada wieloletnie doświadczenie we współpracy ze związkami zawodowymi na poziomie krajowym i międzynarodowym. Ekspert zespołu ds. międzynarodowych Rady Dialogu Społecznego. Autorka licznych publikacji, wypowiedzi medialnych, w tym debat na temat aktualnych problemów prawa pracy.
Od 8 lipca 2009 r. obowiązują nowe przypisy dotyczące powoływania rad pracowników. Rady wyłonione na podstawie uchylonych unormowań będą jednak mogły funkcjonować do końca kadencji.

Ostatnia nowelizacja miała na celu dostosowanie przepisów ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2008 r. (sygn. K 23/07). Nowela zlikwidowała tzw. związkowy i mieszany tryb tworzenia rady pracowników.

Pierwszy z nich polegał na tym, że reprezentatywne organizacje związkowe samodzielnie wybierały wszystkich członków rady.

Drugi tryb, tzw. mieszany przewidziany na wypadek braku porozumienia działających u danego pracodawcy kilku organizacji związkowych, umożliwiał pracownikom wybór członków rady, ale spośród kandydatów wskazanych przez związki.

Trybunał Konstytucyjny zakwestionował konieczność rozwiązania rady wyłonionej w trybie wyborów przez pracowników spośród kandydatów zgłoszonych przez grupy pracowników (tzw. tryb ogólnozałogowy) w razie objęcia pracodawcy zakresem działania reprezentatywnej zakładowej organizacji związkowej (art. 4 ust. 5 ustawy przed nowelizacją), dlatego i ten przepis został przez ustawodawcę wykreślony. Problem konstytucyjny zdaniem Trybunału polegał na tym, że pracownicy niebędący członkami reprezentatywnej organizacji związkowej zatrudnieni u pracodawcy, u którego działa taka organizacja, nie mieli żadnego, nawet pośredniego wpływu na wybór i działanie, a tym samym i na sposób pełnienia funkcji przez członków rady pracowników.

Wybieranie rad pracowników przez związki zawodowe jest sprzeczne z konstytucją>>

Wybory powszechne do rad

Poza najistotniejszą zmianą polegającą na „wyczyszczeniu” ustawy z udziału związków zawodowych w procedurze tworzenia rady niewiele się zmienia. Zachowano jedynie ogólnozałogowy tryb wyboru rady w wyborach powszechnych. Procedura ta skonstruowana była i nadal jest w ten sam sposób. U pracodawcy zatrudniającego do 100 pracowników członków rady wybierają pracownicy spośród kandydatów zgłoszonych na piśmie przez grupę co najmniej 10 pracowników, a u pracodawcy zatrudniającego powyżej 100 pracowników – wybierają pracownicy spośród kandydatów zgłoszonych na piśmie przez grupę co najmniej 20 pracowników. Warunkiem i zarazem gwarancją zorganizowania wyborów jest zgłoszenie przez załogę (przynajmniej 10% pracowników zakładu) pracodawcy wniosku w tej sprawie. Co istotne, koszty działalności wybranej w ten sposób rady pracowników będą ponosili wyłącznie pracodawcy.


Działalność rad „związkowych” i „mieszanych” po nowelizacji

Nie jest tak, że po 8 lipca obecnie działające rady pracowników wybrane w trybie „związkowym” (art. 4 ust. 1 ustawy przed nowelizacją) i „mieszanym” (art. 4 ust. 3 ustawy przed nowelizacją) przestają funkcjonować. Partnerzy społeczni doszli do porozumienia, że rady powołane według starych zasad działają do końca kadencji. W taki właśnie sposób ustawodawca ukształtował więc przepis. Należy zwrócić uwagę, że koniec kadencji tych rad najczęściej nastąpi w 2010 r., ponieważ większość z 2895 rad pracowników powołanych w zakwestionowany przez Trybunał trybie (zob. dane Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, www.mpips.gov.pl) powstało w pierwszym roku obowiązywania ustawy.

Przykład

Reklama

Pracodawca objęty działaniem zakładowej organizacji związkowej ma w swoim zakładzie pracy radę pracowników, której członków wybrała w 2007 r. właśnie ta organizacja związkowa. Wszyscy członkowie rady są działaczami związkowymi. Pracodawca poinformował radę, że po 8 lipca br. jej kadencja ustaje i pracownicy wybiorą nowych przedstawicieli do rady w wyborach powszechnych.

W tym wypadku należy zwrócić uwagę, że informacja pracodawcy nie była prawdziwa, ponieważ kadencja obecnej rady dobiegnie końca dopiero w 2011 r. Nie oznacza to, że rada do tego czasu musi działać. Jeżeli pracownicy chcieliby odwołać któregoś z członków dotychczasowej rady, mogą to uczynić, składając stosowny wniosek. Wniosek w sprawie ustania członkostwa podpisany przez co najmniej 50% pracowników, zatrudnionych u pracodawcy przez co najmniej 6 miesięcy, składa się radzie (chociaż ustawodawca wyraźnie nie zapisał w ustawie nowelizującej z 22 maja 2009 r., komu należy złożyć wniosek).

Obowiązki pracodawcy w zakresie funkcjonowania rad pracowników>>

Ponadto ustawodawca postanowił, że kadencja dotychczasowej rady wygaśnie, jeżeli liczba jej członków spadnie poniżej 3 pracowników. Z kolei członkostwo w radzie ustanie w razie rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku pracy, zrzeczenia się funkcji albo odwołania przez organizację związkową, która dokonała wyboru członka rady pracowników albo której kandydat został wybrany na członka rady pracowników. Koszty działania rad „związkowych” i „mieszanych” ponoszą nadal, tj. do końca kadencji, organizacje związkowe.


Problem z porozumieniem zawartym ze związkami zawodowymi

Mimo zmiany przepisów pozostają wątpliwości w sytuacji, gdy pracodawca zawarł z organizacją związkową porozumienie w trybie art. 24 ustawy o informowaniu pracowników. Dotychczasowa regulacja przewidywała, że ustawy nie stosuje się do pracodawców, u których przed dniem wejścia w życie ustawy zostało zawarte porozumienie dotyczące informowania pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji, zapewniające warunki informowania i przeprowadzania konsultacji co najmniej równe określonym w ustawie oraz uwzględniające interes pracodawcy i pracowników.

Porozumienie organizacji związkowych w sprawie tworzenia rady pracowników>>

Reklama

Niestety ustawodawca nie zdecydował się na doprecyzowanie przepisów ustawy w tym względzie, dlatego praktyka sama musi poradzić sobie z problemem. Porozumienie nie jest nieważne z mocy prawa. Należy jednak uwzględnić wolę pracowników, którzy mają obecnie prawo do wyboru członków rady. Jeżeli pracownicy nie wnoszą zastrzeżeń do reprezentowania ich interesów przez związek zawodowy, to porozumienie może nadal obowiązywać.

Jeżeli jednak chcieliby utworzyć radę na nowo, to w tym wypadku jedna ze stron porozumienia powinna zgłosić drugiej stronie zastrzeżenie w trybie art. 24 ust. 3 i 4 ustawy o informowaniu pracowników o braku podmiotowości do reprezentowania pracowników po stronie związku zawodowego (w związku z wyrokiem TK). Takie zastrzeżenie prowadziłoby do rozwiązania porozumienia za 30-dniowym wyprzedzeniem.

Podstawa prawna:

  • art. 4 i 24 ustawy z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (DzU nr 79, poz. 550) – w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 lipca 2009 r.,
  • art. 1–3 ustawy z 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (DzU nr 97, poz. 805),
  • wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2008 r. (K 23/07, DzU nr 120, poz. 778).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?