Kategorie

Obowiązek uczestniczenia w szkoleniach

Piotr Matwiejczyk
Przepisy prawa pracy nie zawierają przepisów rozstrzygających wprost, kiedy pracownik ma obowiązek uczestniczenia w szkoleniach organizowanych przez pracodawcę. Jedyny wyjątek stanowią szkolenia dotyczące bhp.

Postęp w zakresie technologii oraz rozwiązań organizacyjnych wymusza na pracownikach stałe podnoszenie posiadanych kwalifikacji. Oczywiście w znacznej mierze pracownicy podnoszą swoje wykształcenie w ramach czasu prywatnego i na własny koszt. Jednak znacznie częściej szkolenia niezbędne do wykonywania pracy organizowane są przez pracodawcę.

Szkolenia bhp

Jednym z podstawowych obowiązków pracownika jest przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. W szczególności pracownik jest obowiązany brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym. Umożliwienie spełnienia tego obowiązku spoczywa na pracodawcy, który powinien zapewnić pracownikowi stosowne przeszkolenie przed dopuszczeniem do pracy, a także szkolenie okresowe już w trakcie świadczenia pracy.

Czy szkolenie należy zindywidualizować? >>

Szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy zaliczane są do czasu pracy, a ich koszty obciążają pracodawcę. Konsekwencją braku przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jest bezwzględny zakaz dopuszczenia pracownika do pracy.

Szkolenia w trakcie godzin pracy

W czasie pracy wynikającym z ustalonego harmonogramu pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy i jest zobowiązany wykonywać polecenia pracodawcy, jeśli dotyczą pracy, a nie są sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. 

Czy opłaca się szkolić pracowników w czasie kryzysu? >>

A zatem jeżeli pracodawca poleca pracownikowi wzięcie udziału w szkoleniu, które spełnia powyższe warunki i ma miejsce w godzinach pracy, pracownik jest zobowiązany do uczestniczenia w szkoleniu.


Szkolenia w czasie wolnym od pracy

W pracy pracownik jest zobowiązany stosować się do poleceń przełożonych, jeżeli polecenia te dotyczą pracy i nie są sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę.

Reklama

Przez pojęcie „polecenia dotyczące pracy” należy rozumieć jedynie te polecenia, które odnoszą się do bieżącego kierowania i nadzorowania oraz wykonywania pracy. Są również polecenia, których możliwość wydania wynika z przepisów prawa pracy (np. polecenie uczestniczenia w szkoleniach bhp poza czasem pracy wynikającym z indywidualnego rozkładu czasu pracy).

Pojęcia „polecenia dotyczące pracy” nie można rozumieć dowolnie, a tym bardziej rozszerzać go w sposób nieuprawniony. A zatem jeżeli uczestnictwo w szkoleniach organizowanych poza czasem pracy wynikającym z indywidualnego rozkładu czasu pracy nie stanowi obowiązku pracowniczego (np. uczestnictwa w szkoleniach bhp), to pracownik ma prawo do odmowy uczestniczenia w takim szkoleniu. Udział w szkoleniu, którego czas wykracza poza czas pracy wynikający z indywidualnego rozkładu czasu pracy, może mieć jedynie charakter propozycji – oferty skierowanej do pracownika, a pracodawca nie może wyciągać konsekwencji wobec pracownika z powodu odmowy udziału w szkoleniu (np. ukarać go karą porządkową czy też wypowiedzieć na tej podstawie stosunek pracy).

Odmowę uczestnictwa pracownika w szkoleniach pracodawca może wziąć pod uwagę przy przyznawaniu nagród finansowych, dokonywaniu okresowej oceny pracowniczej czy też awansowaniu pracownika na wyższe stanowisko. W praktyce pracownik może wówczas nie otrzymać nagrody, zostać pominięty przy awansach, a jego ocena może być odpowiednio obniżona.

Możliwość nałożenia obowiązku odbywania szkoleń

Pracodawca może jednak nałożyć na pracownika obowiązek odbywania określonych szkoleń.

Obowiązek taki może wynikać z:

  • postanowień przyjętych w indywidualnej umowie o pracę,
  • przepisów obowiązującego u pracodawcy regulaminu pracy,
  • uregulowań zawartych w układzie zbiorowym pracy, którym objęty jest pracodawca.
Reklama

W takich przypadkach udział w szkoleniu będzie dla pracownika wypełnianiem ciążącego na nim obowiązku, a w razie braku jego realizacji pracodawca będzie mógł zastosować wobec pracownika kary porządkowe, wypowiedzieć umowę o pracę, a nawet – w skrajnych przypadkach – rozwiązać ją bez wypowiedzenia.

Bezprawna i świadoma odmowa wykonania polecenia zagrażająca istotnym interesom pracodawcy uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia (wyrok SN z 12 czerwca 1997 r., I PKN 211/97).


Może również dojść do sytuacji, gdy dalsze zajmowanie przez pracownika dotychczasowego stanowiska będzie wymagało uzyskania dodatkowych kwalifikacji przez uczestniczenie w szkoleniu. Jeżeli pracownik odmówi uczestniczenia w takim szkoleniu i w konsekwencji nie uzupełni posiadanych kwalifikacji, pracodawca będzie mógł wypowiedzieć mu obowiązujące go warunki pracy lub płacy.

W przypadku gdy uczestnictwo w szkoleniu stanowi realizację obowiązku pracowniczego, to czas szkolenia powinien zostać w całości wliczony do czasu pracy. Czas szkolenia wykraczający poza „normalne” godziny pracy pracownika będzie pracą w godzinach nadliczbowych, którą pracodawca będzie musiał zrekompensować bądź przez oddanie pracownikowi czasu wolnego bądź wypłatę wynagrodzenie wraz z odpowiednimi dodatkami. Jeżeli pracodawca zamierza organizować szkolenie w niedzielę, musi również wziąć pod uwagę przepisy Kodeksu pracy odnoszące się do możliwości świadczenia pracy w tym dniu.

Konsekwencją wliczenia czasu szkolenia do czasu pracy jest również fakt, że odmowa udziału w szkoleniu powoduje konieczność jej usprawiedliwienia zgodnie ogólnie przyjętymi zasadami usprawiedliwiania nieobecności.

Szkolenie i delegacja

Powstanie po stronie pracodawcy obowiązku zwrotu pracownikowi kosztów podróży jest zależne od charakteru uczestnictwa w szkoleniu. Jeżeli udział w szkoleniu wynika z polecenia przełożonego, to powinien zostać potraktowany jako podróż służbowa. Pracownik ma wtedy prawo do otrzymania z tego tytułu zwrotu kosztów podróży, noclegów, dojazdów środkami komunikacji miejscowej oraz innych udokumentowanych wydatków na zasadach określonych przepisami obowiązującymi u danego pracodawcy.

Jeżeli natomiast wyjazd na szkolenie nie wynika z polecenia służbowego, to brak jest podstaw do zwrotu pracownikowi takich kosztów. Ponieważ pracownik bierze udział w szkoleniu z własnej woli, powinien też sam pokryć koszty z tym związane.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?