Kategorie

Praca w nadgodzinach kadry zarządzającej

Cezary Mak
W sytuacji wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych osobom zarządzającym co do zasady nie przysługuje prawo do normalnego wynagrodzenia oraz dodatku z tego tytułu. Kodeks pracy jednak nie pozbawia takich osób rekompensaty czasem wolnym.

Zasady wynagradzania osób zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierowników wyodrębnionych jednostek organizacyjnych, którzy wykonują pracę poza normalnymi godzinami pracy stanowią odstępstwa od powszechnego prawa do dodatkowego wynagradzania za dodatkową pracę w godzinach nadliczbowych.

Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Użyty zwrot „w razie konieczności” wyraźnie wskazuje, że przepis ten ma charakter wyjątkowy i dotyczy jedynie sytuacji nadzwyczajnych.

Jak rozliczać godziny nadliczbowe>>

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że osoby na stanowiskach kierowniczych nie mogą być pozbawione prawa do dodatkowego wynagrodzenia. Jeżeli wskutek niezależnej od nich wadliwej organizacji pracy są zmuszone do systematycznego przekraczania normalnego, obowiązującego je czasu pracy (wyrok SN z 14 grudnia 2004 r., II PK 106/04). Jeżeli zakres czy rodzaj przydzielonych pracownikowi zadań pozwoli na ustalenie, że nie są one możliwe do wykonania w normalnym czasie pracy, lecz wymagają stałego jego przekraczania, wówczas może okazać się, że także pracownikowi zajmującemu kierownicze stanowisko będzie przysługiwało wynagrodzenie za godziny nadliczbowe.

WAŻNE!

Kodeks pracy wyłącza tylko prawo do wynagrodzenia oraz dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, ale nie pozbawia kadry zarządzającej – rekompensaty za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych czasem wolnym od pracy.


Kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych mają prawo do oddzielnego wynagrodzenia w godzinach nadliczbowych, jeżeli godziny te przypadały w niedzielę lub święto. Pracodawca będzie jednak zobowiązany do wypłaty tego wynagrodzenia tylko wtedy, jeżeli ww. pracownicy nie otrzymali dnia wolnego od pracy za pracę wykonywaną w godzinach nadliczbowych.

WAŻNE!

Prawo do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych świadczoną w niedzielę lub święta nie dotyczy pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy, gdyż przepis art. 1514 § 2 k.p. wyraźnie przyznaje takie uprawnienie jedynie kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych zakładu pracy.

Kto nie ma prawa do nadgodzin

Podstawową kwestią, która pojawia się w praktycznym stosowaniu art. 1514 § 1 k.p., jest ustalenie kręgu adresatów, których dotyczy ten przepis. O ile nie ma trudności w określeniu pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy, bo tych wprost wskazuje przepis art. 128 § 2 pkt 2 k.p. (kierujący jednoosobowo zakładem pracy i ich zastępcy lub pracownicy wchodzący w skład kolegialnego organu zarządzającego zakładem pracy oraz główni księgowi), o tyle wątpliwości powstają przy ustaleniu osób będących kierownikami wyodrębnionych komórek organizacyjnych.

Komu nie można zlecić pracy w godzinach nadliczbowych>>

O tym, czy określoną osobę należy zaliczyć do kadry kierowniczej, decyduje przede wszystkim charakter wykonywanych przez nią czynności i zakwalifikowanie ich jako czynności samodzielnych, polegających na kierowaniu zespołem osób zorganizowanych w wyodrębnioną jednostkę organizacyjną. Istotą tej pracy jest wykonywanie właśnie czynności kierowniczych. Same określenie stanowiska nawet w umowie o pracę jako kierowniczego nie przesądza o tym, czy rzeczywiście osoba ta wykonuje takie czynności. Najpierw należy zapoznać się ze strukturą organizacyjną zakładu pracy i ustalić rolę, jaką pełni w nim określony pracownik. Pracownik kierujący komórką organizacyjną wyodrębnioną w strukturze zakładu pracy nie zajmuje kierowniczego stanowiska, jeśli kieruje on zespołem pracowników przy jednoczesnym wykonywaniu pracy na równi z członkami takiego zespołu, przy czym nie chodzi tu bynajmniej o jednakowy zakres obowiązków, ale o sam fakt wykonywania pracy (wyrok SN z 13 stycznia 2005 r., II PK 114/04).

Przykład

Pracownik zgodnie z umową o pracę zajmuje stanowisko kierownika ośrodka wypoczynkowego. Jego głównym zadaniem nie jest jednak nadzorowanie pozostałych pracowników, ale bieżąca obsługa gości i zaopatrywanie ośrodka w niezbędne środki związane z jego funkcjonowaniem. Pomimo nazwy zajmowanego stanowiska nie można zaliczyć go do osób będących kierownikami wyodrębnionych komórek organizacyjnych, gdyż w rzeczywistości nadzorowanie pracowników nie jest jego głównym zadaniem.


Kto ma udowodnić wykonywanie pracy w nadgodzinach

Przy dochodzeniu roszczeń związanych z wynagrodzeniem za pracę w godzinach nadliczbowych szczególne znaczenie ma treść prowadzonej ewidencji czasu pracy. Odmiennie jednak niż w przypadku szeregowych pracowników pracownicy zobowiązani z racji zajmowanego stanowiska do ewidencjonowania własnego czasu nie będą mogli, dochodząc wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, wywodzić korzystnych dla siebie skutków, powołując się na braki w takiej dokumentacji lub też na jej całkowity brak (wyrok SN z 11 grudnia 2007 r., I PK 157/07).

Postępowanie przed sądem pracy>>

Jeżeli z kolei ewidencja jest prowadzona, ale w opinii pracownika jej treść jest niezgodna z rzeczywistością, to ciężar udowodnienia tej okoliczności będzie spoczywał na nim, a nie na pracodawcy. Okoliczność tę będzie mógł udowodnić wszelkimi środkami dowodowymi, w szczególności zeznaniami świadków, własnymi prywatnymi notatkami. W tego typu sprawach w wielu przypadkach, jeżeli dochodzący roszczenia pracownik twierdzi, że zakres jego czynności został ustalony w ten sposób, że zmuszony jest on do stałego pozostawania w zakładzie pracy poza normalnymi godzinami pracy, konieczne będzie powołanie biegłego. To on oceni, czy zakres oraz rodzaj przydzielonych pracownikowi zadań rzeczywiście spowodował, że nie mógł on ich wykonać w normalnym dla siebie czasie pracy.

Podstawa prawna:

  • wyroki Sądu Najwyższego:

– z 14 grudnia 2004 r. (II PK 106/04, OSNP 2005/15/221),

– z 13 stycznia 2005 r. (II PK 114/04, OSNP 2005/16/245),

– z 11 grudnia 2007 r. (I PK 157/07, OSNP 2009/3–4/33).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.