REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

REKLAMA

Godziny nadliczbowe – to godziny, w których wykonywana jest praca, przekraczające normy czasu pracy ustalone zgodnie z przepisami Kodeksu pracy. W odniesieniu do godzin nadliczbowych używa się terminu: praca w godzinach nadliczbowych.

REKLAMA

REKLAMA

Praca w godzinach nadliczbowych to praca wykonywana ponad:

  • obowiązujące pracownika normy czasu pracy (problematyka pracy w godzinach nadliczbowych regulowana jest w art. 151 k.p. Ponieważ przepis ten wyraźnie stanowi, że jest to praca ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, należy przyjąć, że dotyczy to zarówno norm ustalonych w Kodeksie pracy (określa podstawowe normy czasu pracy), jak i w innych aktach prawnych, układach zbiorowych, regulaminach pracy czy w indywidualnej umowie o pracę),
  • przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, który wynika z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy (przedłużony dobowy wymiar czasu pracy zachodzi w systemach: równoważnego czasu pracy, pracy w ruchu ciągłym, skróconego tygodnia pracy i pracy weekendowej. Przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy to prawnie przewidziana możliwość wprowadzenia rozkładu czasu pracy przewidującego wymiar czasu pracy przekraczający podstawową normę czasu pracy. W zależności od systemu czasu pracy różna jest maksymalna granica przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy. Oznacza to, że praca w ramach danego, przedłużonego systemu czasu pracy nie będzie pracą w godzinach nadliczbowych, a dopiero przekroczenie jej dobowego wymiaru).

Aby można było mówić o pracy w godzinach nadliczbowych, praca musi być w tym czasie faktycznie wykonywana. Pozostawanie pracownika w dyspozycji pracodawcy i gotowości do świadczenia pracy w czasie przekraczającym obowiązujące pracownika normy czasu pracy, np. pełnienie dyżuru, nie będzie pracą w godzinach nadliczbowych, jeżeli w tym czasie pracownik nie świadczył pracy.

Postępowaniem niezgodnym z prawem mającym na celu obejście przepisów prawa pracy o godzinach nadliczbowych będzie świadczenie tej samej rodzajowo pracy, która została określana w umowie o pracę, na podstawie drugiej umowy o pracę lub jednej z umów cywilnoprawnych.

REKLAMA

Praca w godzinach nadliczbowych może być świadczona tylko w ściśle określonych przepisami Kodeksu pracy sytuacjach:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • gdy zachodzi konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii (przy czym przepisy nie wprowadzają limitu liczby godzin nadliczbowych w przypadku zaistnienia takich sytuacji, praca kontynuowana jest aż do osiągnięcia zamierzonego skutku) oraz
  • w razie wystąpienia szczególnych potrzeb pracodawcy (jest limitowana w skali roku do 150 godzin, a w szczególnych przypadkach, wynikających z układu zbiorowego pracy, regulaminu pracy lub umowy o pracę – maksymalnie do 416 godzin, tj.: (48 godzin – 40 godzin) x x 52 tygodnie. Wyjątkową regulacją w tym zakresie jest ustalenie liczby godzin nadliczbowych w odniesieniu do kierowców – liczba godzin nadliczbowych nie może przekroczyć 260 godzin). Również przepisy pozakodeksowe mogą przewidywać szczególną regulację w tym zakresie. Ustawa z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (DzU nr 125, poz. 1035) dopuszcza możliwość takiego ustalenia indywidualnego rozkładu czasu pracy, który będzie przewidywać różne godziny rozpoczynania i kończenia pracy – w takim przypadku ponowne wykonywanie pracy przez pracownika w tej samej dobie nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych. Regulacja ta nie może jednak naruszać prawa pracownika do odpoczynku.

Polecenie pracy w godzinach nadliczbowych ponad przewidziany prawem limit godzin nadliczbowych jest wykroczeniem przeciwko prawom pracowniczym zagrożonym karą grzywny.

Wobec pewnych grup pracowników przepisy przewidują dodatkowe ograniczenia pracy w godzinach nadliczbowych:

  • ograniczenia bezwzględne – np. wobec: pracownic w ciąży, pracowników młodocianych, pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia,
  • ograniczenia względne, tj. uzależnione od zgody pracownika – dotyczą kobiet i mężczyzn opiekujących się dzieckiem do ukończenia przez nie 4. roku życia.

Pracownik co do zasady jest obowiązany wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli polecenie pracodawcy nie jest sprzeczne z przepisami prawa pracy (np. gdy zostało wydane wobec pracownika, w stosunku do którego istnieje bezwzględny zakaz zatrudniania go w godzinach nadliczbowych), umową o pracę lub zasadami współżycia społecznego. Polecenie może być wydane w jakikolwiek sposób przez każde zachowanie się pracodawcy ujawniające w sposób dostateczny jego wolę. Odmowa wykonania polecenia pracy w godzinach nadliczbowych traktowana będzie jako naruszenie pracowniczych obowiązków, uzasadniające nałożenie kary porządkowej lub rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn zawinionych przez pracownika. Pracownik nie jest władny oceniać zasadności polecenia pracodawcy o zarządzeniu pracy w godzinach nadliczbowych.

Dopuszczalności pracy w godzinach nadliczbowych nie można domniemywać. Zlecenie pracy w godzinach nadliczbowych wiąże pracownika nie tylko wówczas, gdy zlecono mu pracę zgodną z umówionym rodzajem pracy, lecz również wtedy, gdy zlecono mu pracę innego rodzaju.

W stosunku do pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy strony ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia.

Za pracę w godzinach nadliczbowych pracownikowi przysługuje, oprócz normalnego wynagrodzenia, dodatek w wysokości:

  • 100% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, niedzielę i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy oraz w dniu wolnym od pracy, udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
  • 50% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż dzień, za który przysługuje 100% dodatek.

W stosunku do pracowników stale wykonujących pracę poza zakładem pracy wynagrodzenie z dodatkiem może być zastąpione ryczałtem, którego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych. Dodatek nie przysługuje pracownikowi, jeżeli w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca udzielił mu czasu wolnego od pracy.

Dodatek, ale i wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych nie przysługuje również pracownikom zarządzającym w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych, którzy wykonują w razie konieczności pracę poza normalnymi godzinami pracy. Kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych przysługuje natomiast wynagrodzenie oraz dodatek z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, jeżeli wykonywali pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto, gdy w zamian za pracę w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Praca w porze nocnej 2027. Jaka będzie wysokość dodatku do wynagrodzenia?

Pora nocna w zakładzie pracy powinna obejmować 8 godzin w przedziale czasu od 21.00 do 7.00. Pracownikowi wykonującemu pracę w nocy przysługuje dodatek do wynagrodzenia. Sprawdź, jak należy obliczać ten dodatek i ile on wyniesie w 2027 roku.

Stwardnienie rozsiane a praca zawodowa. Czy SM uzasadnia L4? Co przysługuje osobie ze stwardnieniem rozsianym?

Na stwardnienie rozsiane w Polsce choruje około około 57 tys. osób. Najczęściej diagnozę słyszy się pomiędzy 20. a 40. rokiem życia. Ważne, aby widzieć wówczas, że to nie musi oznaczać końca aktywności zawodowej. Co powinni wiedzieć pracodawcy? Jakiego wsparcia potrzebują pracownicy z SM? Jakie uprawnienia i świadczenia im przysługują?

Minimalna stawka godzinowa 2027 brutto netto. Jak udowodnić liczbę godzin pracy na zleceniu? [Umowa zlecenie]

Minimalna stawka godzinowa od stycznia 2027 r. wyniesie 32,30 zł brutto. Ile to będzie netto czyli na rękę dla zleceniobiorcy i świadczącego usługi? Jak udowodnić liczbę godzin pracy na zleceniu?

Najniższa krajowa 2027 brutto netto. Czy będzie druga podwyżka płacy minimalnej w lipcu?

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów najniższa krajowa w 2027 r. wyniesie 4950 zł czyli wzrośnie o 144 zł. Ile to będzie netto czyli ile pracownik otrzyma na rękę? Czy w lipcu 2027 r. należy spodziewać się kolejnej podwyżki płacy minimalnej?

REKLAMA

Pojechał na szkolenie prywatnym samochodem i podwiózł kolegę. Co z tego wynika dla pracodawcy?

Pracownik jedzie na szkolenie własnym samochodem i zabiera ze sobą kolegę z pracy – czy taka sytuacja rodzi obowiązek posiadania dodatkowych badań medycyny pracy w zakresie kierowania pojazdami?

Czas pracy 2027. Dni pracy, godziny pracy, święta, okresy rozliczeniowe, niedziele handlowe

W 2027 roku będzie 251 dni roboczych. Oznacza to, że pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy będzie pracował przez 2008 godzin. W przyszłym roku dwa święta przypadają w sobotę, więc okres rozliczeniowy zostanie skrócony o 8 godzin za każde z tych świąt.

Wyższa wysługa lat nie uzasadnia automatycznego obniżenia dodatku. Czy uwzględniać wcześniejsze okresy zatrudnienia poza służbą oraz okres studiów? Jest ważny wyrok SN

Funkcjonariusz Służby Więziennej może dochodzić swoich roszczeń przed sądem pracy, ale nie oznacza to, że pozostaje w stosunku pracy i może oprzeć żądanie odszkodowania za dyskryminację na Kodeksie pracy. Sąd Najwyższy zakwestionował jednocześnie przepis rozporządzenia, który pozwalał obniżyć dodatek służbowy po uwzględnieniu wcześniejszego zatrudnienia przy ustalaniu wysługi lat. Co w praktyce daje taka interpretacja przepisów?

Co piąta zdalna lub hybrydowa oferta pracy w UE podaje wynagrodzenie

Minął termin wdrożenia unijnej dyrektywy o jawności wynagrodzeń, a płaca w zdalnych i hybrydowych ogłoszeniach w UE nadal jest wyjątkiem. Podaje ją mniej więcej co piąta oferta otwarta dla kandydatów z UE, wobec około 7 na 10 ofert skierowanych wyłącznie do USA (dane na 5 listopada 2026). Czy to rzeczywiście jest obowiązek pracodawcy?

REKLAMA

Kiedy jesień utrudnia pracę na wysokości. Jakie są najczęstsze zagrożenia?

Jesień nie wprowadza nowych kategorii zagrożeń związanych z pracą na wysokości, ale w istotny sposób zmienia warunki, w których te zagrożenia występują. Wilgoć, mokre i zanieczyszczone powierzchnie, zalegające liście, ograniczona widoczność, silny wiatr oraz spadek temperatury mogą sprawić, że stanowisko, które latem było stosunkowo łatwe do bezpiecznego zorganizowania, jesienią wymaga dodatkowych działań. Z punktu widzenia bezpieczeństwa kluczowe znaczenie ma zatem nie tylko jakość sprzętu chroniącego przed upadkiem, lecz także właściwa ocena warunków środowiskowych, organizacja pracy i bieżące reagowanie na ich zmianę.

Płatności elektroniczne w portalu eZUS i aplikacji mZUS dla Płatnika

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że w portalu eZUS, tak jak w aplikacji mobilnej mZUS dla Płatnika, można już opłacać należności z tytułu składek drogą elektroniczną. W przyszłości będzie można też opłacać składki BLIK-iem. Sprawdź, w jakich bankach można zrobić przelew!

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA