Czy można zwolnić w danej grupie zawodowej pracowników w ramach zwolnień grupowych i zatrudnić nowych pracowników w innej grupie zawodowej

W pierwszej kolejności powinni Państwo, jeżeli jest to możliwe z punktu widzenia posiadanych kwalifikacji lub umiejętności zwalnianych pracowników, zaproponować im przesunięcia na nowe stanowiska (np. z działu handlowego do magazynu). Jest natomiast możliwe zatrudnienie nowych osób do pracy w magazynie i księgowości, jeżeli na nowo tworzonych przez Państwa stanowiskach pracy wymagane są takie szczególne kwalifikacje lub umiejętności, których nie wymagali Państwo od pracowników zatrudnianych na likwidowanych stanowiskach. Warunkiem jest, że zwalniani pracownicy nie posiadają takich kwalifikacji lub umiejętności i musieliby je dopiero zdobywać.

UZASADNIENIE

Pracownik zwolniony wcześniej w ramach zwolnienia grupowego może ubiegać się o ponowne zatrudnienie u tego samego pracodawcy, jeżeli pracodawca ponownie zatrudnia pracowników w tej samej grupie zawodowej (art. 9 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych). Warunkiem ponownego zatrudnienia takiej osoby jest zgłoszenie przez nią byłemu pracodawcy zamiaru ponownego zatrudnienia w ciągu 12 miesięcy od dnia zwolnienia z pracy. W takim przypadku pracodawca powinien ponownie zatrudnić taką osobę w okresie 15 miesięcy od dnia rozwiązania z nią stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia.

WAŻNE!

Pracodawca, który dokonał zwolnień grupowych i następnie zatrudnia pracowników w tej samej grupie zawodowej, powinien ponownie zatrudnić zwolnionego grupowo pracownika, który zgłosił chęć powrotu do zakładu w terminie 12 miesięcy od zwolnienia z pracy.

Zatrudnienie pracowników w tej samej grupie zawodowej nie następuje, jeśliby pracownik zwalniany grupowo musiał zdobyć odpowiednie kwalifikacje zawodowe, aby mógł zostać zatrudniony na nowo utworzonym stanowisku pracy. Jeżeli zatem zwalniani grupowo przez Państwa pracownicy nie mają kwalifikacji do pracy na stanowiskach, które zamierzają Państwo utworzyć, to nie trzeba im proponować pracy na tych stanowiskach. Można wówczas zatrudnić na nowo tworzone stanowiska pracy osoby z zewnątrz.

Jeżeli natomiast wypowiedzą Państwo umowę o pracę mniej niż 30 osobom z przyczyn ekonomicznych, to pracownicy ci zostaną zwolnieni w ramach zwolnienia indywidualnego. W takiej sytuacji zatrudnienie nowych osób do innych działów, nawet w ramach tej samej grupy zawodowej (handlowcy) może nastąpić na zasadach ogólnych, bez żadnych ograniczeń.

Z uwagi na to, że posiadają Państwo wielokomórkową organizację zakładu pracy, powinni Państwo przeprowadzić w miarę możliwości wybór osób podlegających zwolnieniu grupowemu spośród pracowników wszystkich działów, a nie tylko z działu handlowego. Jedynie w przypadku, gdy jest uzasadnione zwolnienie pracowników z jednego działu, np. z powodu likwidacji tylko tego działu w firmie, można zwolnić grupowo pracowników tylko z jednego działu.

PRZYKŁAD

Pracodawca zatrudnia ponad 300 osób. W ramach posiadanej struktury organizacyjnej firma dzieli się na działy: handlowy, magazyn, księgowość, kadry i zaopatrzeniowy. Z uwagi na złą kondycję finansową i spadek zamówień pracodawca postanowił zwolnić 50 osób w ramach zwolnienia grupowego. Jednocześnie w celu poprawy swojej sytuacji na rynku, w firmie zostanie utworzony nowy dział reklamy i promocji. Wybór pracowników zakwalifikowanych do zwolnienia został przeprowadzony spośród wszystkich dotychczasowych działów. Ponieważ 3 osoby z działu handlowego zakwalifikowane do zwolnienia posiadały także kwalifikacje wymagane do pracy na nowo tworzonych stanowiskach pracy w dziale reklamy i promocji, wręczono im wypowiedzenia zmieniające. Żądanie zatrudnienia w dziale reklamy i promocji zgłosiły także spośród pracowników wytypowanych do zwolnienia grupowego 4 osoby z działu kadr, 3 osoby z działu zaopatrzeniowego i 2 osoby z księgowości. Jednak pracodawca odmówił zatrudnienia tych osób na nowo tworzonych stanowiskach pracy w dziale reklamy i promocji, ponieważ osoby te nie posiadały odpowiednich kwalifikacji. Takie postępowanie pracodawcy jest prawidłowe.

W Państwa przypadku do zwolnień grupowych dojdzie wówczas, gdy w drodze wypowiedzenia, a także na mocy porozumienia stron (pod warunkiem że na zasadzie porozumienia stron zostaną rozwiązane umowy z co najmniej 5 pracownikami), w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie obejmie co najmniej 30 pracowników. Podstawą zwolnienia grupowego mogą być tylko przyczyny niedotyczące pracowników. Nie ma znaczenia, czy przyczyny leżące u podstaw zwolnienia grupowego były zawinione przez pracodawcę czy powstały niezależnie od niego. Istotne jest jedynie to, aby zwolnienie dokonane w ramach zwolnienia grupowego nie zostało spowodowane przez pracownika.

Podstawa prawna

• art. 1–4, art. 8–9, art. 11–12 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.).

Orzecznictwo uzupełniające:

• Zatrudnienie na nowo utworzonym stanowisku pracy, na którym wymagane są szczególne kwalifikacje lub umiejętności, których pracodawca nie wymagał od pracownika zatrudnionego poprzednio na zlikwidowanym stanowisku, nie jest zatrudnieniem w tej samej grupie zawodowej, jeżeli pracownik zatrudniony poprzednio musiałby dopiero zdobywać te kwalifikacje lub umiejętności. (Wyrok Sądu Najwyższego z 7 sierpnia 2002 r., I PKN 594/01, OSNP 2004/8/140)