Zasady zwolnień grupowych

W ustawie z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.) zostało uregulowane przez ustawodawcę postępowanie dotyczące zwolnień pracowników z pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Przepisy dotyczące zwolnień grupowych będą miały zastosowanie, jeśli w omawianym przypadku z przyczyn dotyczących wyłącznie pracodawcy jednorazowo zostaną zwolnieni wszyscy pracownicy lub w okresie 30 dni zostanie zwolnionych przynajmniej 10 pracowników. Natomiast w przypadku zwolnień mniejszej grupy pracowników będą miały miejsce zwolnienia indywidualne. W obu tych przypadkach pracodawca jest zobowiązany do wypłaty odpraw zwalnianym pracownikom.

Jeśli w wyniku dokonanych zwolnień zatrudnienie spadnie poniżej 20 osób, wtedy pracodawca nie jest już zobowiązany do stosowania ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Wymieniona ustawa ma zastosowanie tylko do pracodawców, którzy zatrudniają przynajmniej 20 osób (natomiast do pracodawców, którzy zatrudniają mniej niż 20 pracowników, znajdują zastosowanie ogólne zasady Kodeksu pracy). Należy również pamiętać, że przepisów ww. ustawy nie stosuje się do pracowników tymczasowych, a także pracowników, którzy zostali zatrudnieni na podstawie mianowania.

W omawianej ustawie przewidziane zostały przez ustawodawcę dwa tryby zwolnień: grupowy i indywidualny. To, jaki tryb zostanie zastosowany, uzależnione jest o liczby zwalnianych w okresie nieprzekraczającym 30 dni pracowników. Zastosowanie procedury zwolnień grupowych jest skomplikowane. Pracodawca zobowiązany jest wówczas do podejmowania określonych działań we współpracy ze związkami zawodowymi oraz powiatowym urzędem pracy. O wiele bardziej uproszczonym trybem jest tryb indywidualny zwolnień. Wymaga on jedynie stosowania konsultacji z zakładową organizacją związkową (art. 38 k.p.).

W przypadku obu typów zwolnień dopuszczalne jest zastosowanie wypowiedzenia za porozumieniem stron w sytuacji, gdy tryb ten dotyczy minimum 5 pracowników, a propozycja rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron wyszła od pracodawcy. Ponadto umowy terminowe zarówno na czas określony, jak i na czas wykonania określonej pracy mogą zostać rozwiązane za dwutygodniowym wypowiedzeniem.