Kategorie

Ile odpraw wypłacić pracownikowi zwalnianemu w związku ze zwolnieniami grupowymi i przechodzącemu na wcześniejszą emeryturę

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka
W ramach reorganizacji w zakładzie pracy są przeprowadzane zwolnienia grupowe. Do zwolnienia wytypowaliśmy m.in. dwóch pracowników, którzy spełniają warunki do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury. Czy tym pracownikom przysługuje odprawa emerytalna? Jeśli tak, to czy w tej sytuacji należy im wypłacić dwie odprawy - emerytalną i z tytułu zwolnień grupowych?

RADA

Tak, tym pracownikom przysługują dwie odprawy - emerytalna i z tytułu zwolnień grupowych.

UZASADNIENIE

W razie rozstania z pracownikiem pracodawca każdorazowo powinien zbadać, czy pracownik spełnia warunki do nabycia prawa do danego rodzaju odprawy. Pracownik może rozwiązując umowę o pracę nabyć prawo jednocześnie do kilku odpraw. Wystąpienie przesłanek uprawniających do otrzymania jednej z odpraw nie wyklucza bowiem prawa do drugiej.

Prawo do odprawy emerytalnej wynika z Kodeksu pracy. Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia (art. 921 Kodeksu pracy). Zatem odprawę emerytalną dostanie m.in. pracownik, który jeszcze w trakcie trwania stosunku pracy nabył prawo do emerytury, bez względu na to, czy jest to emerytura wcześniejsza czy na zasadach ogólnych i po rozwiązaniu umowy o pracę przechodzi na to świadczenie. Decyduje tu bowiem pewien ciąg następujących po sobie zdarzeń - pracownik nabył uprawnienia emerytalne, rozwiązał lub został z nim rozwiązany stosunek pracy i przejście na emeryturę.

WAŻNE!

Prawo do odprawy emerytalnej przysługuje pracownikowi bez względu na to, czy przechodzi na emeryturę na zasadach ogólnych czy na wcześniejszą emeryturę.

Jeżeli więc dojdzie do ustania stosunku pracy i pracownik spełnia warunki i przechodzi na emeryturę, to przysługuje mu odprawa. Przejście na emeryturę nie musi być jednak jedyną, wyłączną i bezpośrednią przyczyną rozwiązania stosunku pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 16 listopada 2000 r., I PKN 81/00, OSNP 2002/11/265). Przyczyną ustania stosunku pracy może być przejście na emeryturę, a podstawą rozwiązania umowy - ustawa o tzw. zwolnieniach grupowych. Ma ona zastosowanie w przypadku konieczności rozwiązania przez pracodawcę, zatrudniającego co najmniej 20 pracowników, stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron, jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie obejmuje co najmniej:

  • 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,
  • 10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednak mniej niż 300 pracowników,
  • 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników.

W ramach tej ustawy można zwolnić również mniej pracowników, jeśli pracodawca zatrudnia ich co najmniej 20 i wyłącznym powodem uzasadniającym rozwiązanie bądź wypowiedzenie stosunku pracy są przyczyny nieleżące po stronie pracowników.

Pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego (bądź indywidualnego) zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jedno-, dwu- lub trzymiesięcznego wynagrodzenia, w zależności od stażu pracy u zwalniającego pracodawcy. Wysokość odprawy jest ograniczona do 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2009 r. 19 140 zł).

WAŻNE!

Aby pracownikowi przysługiwała odprawa w przypadku zwolnień indywidualnych, wyłączną podstawą rozwiązania umowy o pracę muszą być przyczyny istniejące po stronie pracodawcy.

Poprzednia ustawa o zwolnieniach grupowych (z 28 grudnia 1989 r.) w razie zbiegu prawa do odprawy z tytułu redukcji zatrudnienia oraz odprawy emerytalnej lub rentowej dawała prawo tylko do jednej, wybranej przez pracownika odprawy. Zazwyczaj pracownik wybierał odprawę dla siebie korzystniejszą. Obecnie obowiązująca ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników już nie zawiera takiego ograniczenia. W związku z tym, w konkretnej sytuacji, gdy zostaną spełnione przesłanki do nabycia prawa do obydwu omawianych odpraw, pracodawca powinien wypłacić pracownikowi, w jego ostatnim dniu pracy, dwie odprawy. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 25 listopada 2005 r. (I PK 86/2005), stwierdzając, że obecna ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników nie zawiera regulacji wyłączających prawo do odprawy określonej w jej przepisach w razie nabycia prawa do podobnej odprawy na innej podstawie.

Obie odprawy są zwolnione ze składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne. Nie podlegają natomiast zwolnieniu z podatku dochodowego. W miesiącu wypłaty odpraw pracodawca, pełniąc rolę płatnika, musi naliczyć, pobrać i odprowadzić do urzędu skarbowego stosowną zaliczkę na podatek, tak jak od innych dochodów ze stosunku pracy.

PRZYKŁAD

Pracownikowi spełniającemu warunki do nabycia prawa do emerytury wypowiedziano stosunek pracy w trybie ustawy o zwolnieniach grupowych. Po odejściu z pracy pracownik uzyska status emeryta. Umowa o pracę rozwiąże się z pracownikiem 30 kwietnia br. Tego dnia pracodawca wypłaci mu razem z ostatnim wynagrodzeniem za pracę odprawę emerytalną w wysokości jednej pensji oraz odprawę pieniężną z tytułu zwolnień grupowych stanowiącą równowartość dwóch miesięcznych wynagrodzeń, gdyż staż pracy pracownika w tym zakładzie pracy wynosił 5 lat. Wynagrodzenie pracownika jest stałe i wynosi 3000 zł brutto.

Obie odprawy są zwolnione ze składek na ZUS.

Rozliczenia podatkowo-składkowe:

3000 zł x 13,71% = 411,30 zł - składki na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia za pracę,

3000 zł - 411,30 zł = 2588,70 zł - podstawa wymiaru składki zdrowotnej,

2588,70 zł x 9% = 232,98 zł - składka zdrowotna należna do ZUS,

2588,70 zł x 7,75% = 200,62 zł - składka zdrowotna podlegająca odliczeniu od zaliczki na podatek.

Ustalenie podstawy opodatkowania:

2588,70 zł + 3000 zł (odprawa emerytalna) + 6000 zł (odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn będących po stronie pracodawcy) = 11 588,70 zł - 111,25 zł = 11 477,45 zł; po zaokrągleniu 11 477 zł - podstawa opodatkowania.

Ustalenie zaliczki na podatek:

(11 477 zł x 18%) - 46,33 zł = 2019,53 zł - zaliczka na podatek,

2019,53 zł - 200,62 zł = 1818,91 zł; po zaokrągleniu 1819 zł - zaliczka na podatek do wpłaty do US.

Do wypłaty: (3000 zł + 3000 zł + 6000 zł) - 411,30 zł - 232,98 zł - 1819 zł = 9536,72 zł.

Podstawa prawna

  • art. 1, art. 8, art. 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.),
  • art. 12 ust. 1, art. 32 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.),
  • § 2 ust. 1 pkt 2, pkt 3 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.),
  • art. 921 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo uzupełniające:

  • Z art. 921 § 1 Kodeksu pracy wynika, że użyte w nim sformułowanie „przejście na emeryturę” oznacza zamianę statusu pracownika lub pracownika-emeryta na status wyłącznie emeryta, w związku z czym przewidziana w tym przepisie odprawa emerytalna przysługuje pracownikowi, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z tak rozumianym przejściem pracownika na emeryturę, choćby ją wcześniej pobierał, chyba że już wcześniej skorzystał z uprawnienia do tej odprawy. (Wyrok Sądu Najwyższego z 11 października 2007 r., III PK 40/07).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.