Kategorie

Dodatki do wynagrodzenia

Katarzyna Tomaszewska
Dodatki do wynagrodzenia mogą być obligatoryjne i fakultatywne. Prawo do pierwszych z nich przyznają przepisy prawa pracy, drugie – mogą być określone w przepisach wewnętrznych.

Obok pensji zasadniczej pracownik może mieć także prawo do różnego rodzaju dodatków do wynagrodzenia. Jedne z nich są obowiązkowe (np. dodatek za pracę w nocy), inne mogą być przyznane przez zakład pracy.

Obligatoryjne dodatki do wynagrodzenia

Reklama

Jednym z podstawowych dodatków do wynagrodzenia jest dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych. W zależności od tego, w jakim czasie i dniu praca nadliczbowa miała miejsce, pracownikowi będzie się należał 50% lub 100% dodatek do wynagrodzenia.

Wynagrodzenie, które stanowi podstawę obliczania dodatku za nadgodziny, obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia. Co za tym idzie, na wysokość dodatku za godziny nadliczbowe nie będzie miało wpływu to, że pracownik obok pensji otrzymuje jeszcze jakieś inne, zmienne składniki wynagrodzenia.

Przykład

Pracownik we wrześniu 2010 r. wypracował 18 godzin nadliczbowych (9 godzin w niedzielę – 100% dodatek i 9 godzin w dniu powszednim – 50% dodatek). Pracownik jest wynagradzany stałą stawką miesięczną w wysokości 3400 zł. Dodatkowo otrzymuje dodatek za pracę w warunkach szkodliwych (200 zł) oraz dodatek motywacyjny w różnej wysokości – we wrześniu wyniósł on 340 zł.

Dodatek za pracę nadliczbową należy obliczyć w następujący sposób:

3400 zł : 176 godz. (wymiar czasu pracy we wrześniu 2010 r.) = 19,32 zł/godz. – dodatek 100%,

19,32 zł/godz. : 2 = 9,66 zł – dodatek 50%,

9 x 19,32 zł = 173,88 zł,

9 x 9,66 zł = 86,94 zł.

Za 18 godzin nadliczbowych we wrześniu pracownik powinien otrzymać dodatek w wysokości:

173,88 zł + 86,94 zł = 260,82 zł.


Reklama

Kolejnym obligatoryjnym dodatkiem jest dodatek za pracę w porze nocnej. Pora nocna w zakładzie pracy to 8 kolejnych godzin (określonych w przepisach wewnętrznych przez pracodawcę) między 21.00 a 7.00. Jeżeli więc pracownik wykonuje w tych godzinach pracę, należy mu się dodatek w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 1518 § 1 k.p.).

Aby obliczyć wysokość dodatku za pracę w porze nocnej, należy minimalne wynagrodzenie podzielić przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w tych miesiącach, a następnie wyliczyć 20% z tej stawki.

Przykład

Pracownik we wrześniu 2010 r. przepracował w porze nocnej 62 godziny.

Aby ustalić wysokość dodatku za pracę w porze nocnej we wrześniu, należy obliczyć:

•  minimalną stawkę za godzinę pracy we wrześniu:

1317 zł : 176 godz. = 7,48 zł/godz.,

•  stawkę za godzinę pracy w porze nocnej (20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia):

7,48 zł/godz. x 20% = 1,50 zł/godz.

Następnie stawkę za godzinę pracy w porze nocnej trzeba pomnożyć przez liczbę godzin pracy w tej porze:

1,50 zł/godz. x 62 godzin = 93 zł.

Pracownikowi za pracę w porze nocnej we wrześniu przysługuje dodatek w wysokości 93 zł.


Premia – fakultatywna czy obowiązkowa

Istnieją 2 rodzaje premii – regulaminowa i uznaniowa (nagroda). Rozróżnienie ich ma istotny wpływ na obowiązek wypłaty „premii” w określonych sytuacjach.

Premia regulaminowa to taki składnik wynagrodzenia, którego zasady otrzymywania są jasno określone w przepisach wewnętrznych (regulaminie wynagradzania lub premiowania). Przy określaniu premii regulaminowej trzeba zwrócić szczególną uwagę na przejrzystość zasad jej przyznawania. Należy je określić w taki sposób, aby pracownicy mieli pewność, które działania pozwolą im na uzyskanie premii i w jakiej wysokości.

W związku z tym dokument określający zasady premiowania powinien przede wszystkim określać:

  • komu należy się premia,
  • jakie są przesłanki do jej uzyskania,
  • kiedy i w jakiej wysokości będzie wypłacana,
  • czy ewentualnie jakieś okresy nieobecności będą miały wpływ na jej wysokość.

Odpowiedzi na powyższe pytania pozwolą uniknąć pretensji pracowników dotyczących wypłaty tego dodatku.

WAŻNE!

Określenie warunków, od których zależy przyznanie premii, zobowiązuje pracodawcę do wypłaty premii, jeśli pracownik spełni wszystkie przesłanki konieczne do jej uzyskania.

Drugim rodzajem premii jest tzw. premia uznaniowa (nagroda). Co do zasady jest to składnik wynagrodzenia, którego wypłata powinna zależeć tylko od woli pracodawcy. Jako taka nie ma charakteru roszczeniowego i w związku z tym nie należy określać żadnych kryteriów jej przyznawania. To, czy pracownik otrzyma premię uznaniową, zależy tylko i wyłącznie od decyzji pracodawcy, który w ten sposób chce docenić konkretnego pracownika (wyrok SN z 30 marca 1977 r., I PRN 26/77).

Fakultatywne dodatki

W przepisach wewnętrznych pracodawca może także określić inne dodatki do wynagrodzenia. W takiej sytuacji określa on także zasady ich przyznawania oraz wysokość poszczególnych świadczeń.

Dodatek funkcyjny związany jest z piastowaniem określonej funkcji przez pracownika. Najczęściej przyznaje się go pracownikom kierującym zakładem pracy oraz poszczególnymi komórkami organizacyjnymi. Przeważnie jest on określany kwotowo lub procentowo w stosunku do wynagrodzenia zasadniczego. Szczegółowe zasady obliczania i wypłaty takiego dodatku powinny być określone w przepisach wewnątrzzakładowych.


Dodatek stażowy, zwany też dodatkiem za wysługę lat, należy się pracownikowi za przepracowanie określonej liczby lat. Przeważnie do stażu pracy, od którego zależy ten dodatek, wlicza się wszystkie okresy wcześniejszego zatrudnienia u poprzednich pracodawców niezależnie od sposobu rozwiązania stosunku pracy. Do stażu pracy zalicza się też często inne okresy, od których zależą uprawnienia pracownicze, takie jak urlop wychowawczy czy okres służby wojskowej. Wysokość dodatku stażowego określa się najczęściej jako procent wynagrodzenia zasadniczego.

Kolejnym fakultatywnym dodatkiem do wynagrodzenia może być dodatek za znajomość języków obcych. Jest on wypłacany wtedy, gdy znajomość języków jest niezbędna do wykonywania określonej pracy. Określany jest zazwyczaj jako stała stawka miesięczna dopłacana do wynagrodzenia.

Jednym z dodatków, który dla jednych będzie obligatoryjny dla innych fakultatywny, jest nagroda jubileuszowa. Poza zakładami budżetowymi jej wypłata jest dobrowolna. Oznacza to, że pracodawcy prywatni mogą określić zasady jej przyznawania w przepisach wewnętrznych.

W takiej sytuacji muszą oni określić:

  • jak ustalać okresy zatrudnienia, od których zależy wypłata nagrody,
  • jaka będzie wysokość nagrody.

Podstawa prawna:

  • art. 771, 772 § 1–2, art. 105, 1511, 1517, 1518 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 30 marca 1977 r. (I PRN 26/77, OSNC 1977/11/225).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?