Kategorie

Czasowa zmiana warunków wynagradzania

Ewelina Tusińska
Pracodawca, który w trakcie zatrudnienia chce zmienić pracownikowi warunki wynagradzania, może to zrobić na kilka sposobów. Jednym z nich jest zawieszenie warunków zatrudnienia.

Jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy, może zostać zawarte porozumienie o zawieszeniu stosowania w całości lub w części przepisów prawa pracy, określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy (art. 91 k.p.). Nie dotyczy to jednak przepisów Kodeksu pracy oraz przepisów innych ustaw, aktów wykonawczych czy ratyfikowanych umów międzynarodowych. Oznacza to, że w tym trybie można zmienić tylko te postanowienia finansowe, które zostały zapisane w regulaminie pracy czy innych aktach wewnątrzzakładowych.

Decyzji o czasowym zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy pracodawca nie podejmuje sam. Porozumienie w tej sprawie musi być zawarte z reprezentującą pracowników organizacją związkową, a jeżeli pracodawca nie jest objęty działaniem takiej organizacji, z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u tego pracodawcy.

Zawieszenie stosowania przepisów prawa pracy nie może trwać dłużej niż przez okres 3 lat.

Należy zwrócić uwagę, że porozumienie zawarte w trybie art. 91 k.p. daje możliwość jedynie zawieszenia pewnych postanowień przepisów wewnętrznych. Nie oznacza natomiast możliwości dokonania ich zmiany. Przepisy nadal mają dotychczasową treść, a pracodawca ma jedynie możliwość czasowego ich nieprzestrzegania. Nie ma także potrzeby składania pracownikom dodatkowych wypowiedzeń zmieniających warunki pracy i płacy czy zawierania z pracownikami porozumień zmieniających. Po upływie okresu obowiązywania porozumienia warunki zatrudnienia ulegają automatycznemu przywróceniu.

Informację o porozumieniu w kwestii zawieszenia przepisów prawa pracy pracodawca przekazuje właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

Przykład

W regulaminie pracy przyznano pracownikom dodatki, np. za znajomość języków obcych. W związku z trudną sytuacją finansową pracodawca postanowił usunąć z przepisów wewnętrznych zapisy dotyczące przyznawania dodatków. Taką wersję porozumienia zaproponował organizacji związkowej, powołując się na art. 91 k.p. Członkowie związku zawodowego stwierdzili jednak, że nie mogą zgodzić się na takie rozwiązanie – gdyż propozycja pracodawcy dotyczy usunięcia dodatków, a nie czasowego zawieszenia ich stosowania. Organizacja związkowa ma rację.

Porozumienie zawarte z pracownikami

Jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy, nieobjętego układem zbiorowym pracy lub zatrudniającego mniej niż 20 pracowników, może być zawarte porozumienie o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników niż wynikające z umów o pracę zawartych z tymi pracownikami, w zakresie i przez czas ustalony w porozumieniu (art. 231a k.p.).

W tym wariancie pracodawca ma możliwość czasowej zmiany warunków umowy, także wysokości ustalonego wynagrodzenia, bez konieczności zmiany treści umowy o pracę.

Reklama

Niemniej jednak, jak wynika z przepisu – porozumienie takie może zawrzeć jedynie pracodawca nieobjęty układem zbiorowym pracy lub pracodawca zatrudniający mniej niż 20 pracowników. Tryb ten może zastosować tylko pracodawca w trudnej sytuacji finansowej. O tym, czy sytuacja finansowa pracodawcy jest na tyle zła, że należy czasowo zmienić warunki wynagradzania, decyduje pracodawca wspólnie z przedstawicielami pracowników lub związkami. „Sytuacja finansowa pracodawcy”, stanowiąca podstawę zawieszenia stosowania przepisów prawa pracy (art. 91 i art. 24127 k.p.) lub postanowień umów o pracę (art. 231a k.p.) nie podlega kontroli sądu (wyrok SN z 6 grudnia 2005 r.).

W porozumieniu należy przede wszystkim wskazać, które warunki zatrudniania ulegają pogorszeniu oraz jak długo sytuacja ta będzie miała miejsce (tu również obowiązuje okres maksymalnie 3 lat). Porozumienie to pracodawca ma również obowiązek przekazać okręgowemu inspektorowi pracy.

Przykład

Pracodawca, który znalazł się w trudnej sytuacji finansowej, postanowił czasowo obniżyć wynagrodzenia pracowników o 20%. Podczas rozmowy z przedstawicielami pracowników zapoznał ich ze swoją propozycją, argumentując, że takie działanie pozwoli na uniknięcie redukcji zatrudnienia. Przedstawiciele pracowników zgodzili się na takie rozwiązanie. Obowiązuje ono bez konieczności zmiany umów o pracę.

Należy pamiętać, że w obu opisywanych wariantach zmniejszone pensje nie mogą być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę.


Zawieszenie układu ponadzakładowego

Reklama

Ze względu na sytuację finansową pracodawcy strony układu zakładowego mogą zawrzeć porozumienie o zawieszeniu stosowania u danego pracodawcy, w całości lub w części, tego układu oraz układu ponadzakładowego bądź jednego z nich, na okres nie dłuższy niż 3 lata. W razie gdy u pracodawcy obowiązuje jedynie układ ponadzakładowy, porozumienie o zawieszeniu stosowania tego układu lub niektórych jego postanowień mogą zawrzeć strony uprawnione do zawarcia układu zakładowego.

Zawieszenie stosowania postanowień zakładowego układu zbiorowego pracy (art. 24127 k.p.) dotyczy także pracownika korzystającego w okresie przedemerytalnym z ochrony przed wypowiedzeniem warunków pracy lub płacy (wyrok SN z 27 października 2004 r.).

Ponadto porozumienie o zawieszeniu stosowania układu zbiorowego pracy zawiera się dla wszystkich pracowników objętych tym układem, chyba że strony wyraźnie wyłączą z jego zakresu jednoznacznie określoną grupę pracowników (wyrok SN z 3 marca 2005 r.).

W tym trybie można zawiesić w całości lub w części układ zbiorowy. Jeżeli zawieszeniu ulegną tylko niektóre jego postanowienia – powinny one być wyraźnie zaznaczone w porozumieniu.

Porozumienie podlega zgłoszeniu do rejestru odpowiednio układów zakładowych lub układów ponadzakładowych. Ponadto informację o zawieszeniu stosowania układu ponadzakładowego strony porozumienia przekazują stronom tego układu.

Porozumienie i wypowiedzenie zmieniające

Czasowa zmiana warunków wynagradzania może nastąpić także w drodze porozumienia zmieniającego. W treści takiego dokumentu strony określają, które postanowienia zostaną ograniczone i na jak długo. Do celów dowodowych porozumienie to najlepiej zawrzeć na piśmie.

Pracodawca może również jednostronnie zmienić pracownikowi warunki pracy lub płacy na mocy wypowiedzenia zmieniającego. Wypowiedzenie takie uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi na piśmie zaproponowano nowe warunki. W razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki.

Podstawa prawna:

  • art. 91, 231a, 42, 24127 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 6 grudnia 2005 r. (III PK 91/05, OSNP 2006/21–22/316),
  • wyrok SN z 27 października 2004 r. (I PK 627/03, OSNP 2005/12/168),
  • wyrok SN z 3 marca 2005 r. (I PK 191/04, OSNP 2005/21/335).

 

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?