Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie świadczenia pracodawca powinien wypłacić rodzinie zmarłego pracownika

Ewa Martyna
W razie śmierci pracownika pracodawca powinien wypłacić rodzinie zmarłego odprawę pośmiertną oraz wszelkie należności z tytułu umowy o pracę niewypłacone do dnia jego śmierci, bez konieczności oczekiwania na przeprowadzenie postępowania spadkowego. 

Z dniem śmierci pracownika stosunek pracy wygasa, a prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą w równych częściach na jego małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej. Nie jest wymagane, aby osoby te dysponowały postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku (postanowienie SA w Katowicach z 11 grudnia 1996 r., III APz 18/96). Przepis art. 631 § 2 k.p. określa więc uproszczone zasady realizacji świadczeń wynikających ze stosunku pracy, w którym pozostawał zmarły pracownik, na rzecz jego najbliższej rodziny.

Do renty rodzinnej są uprawnieni:

•  dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione:

– do ukończenia 16. roku życia,

– do ukończenia nauki w szkole, nie dłużej niż do 25. roku życia,

– bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie przed ukończeniem 16. roku życia lub przed ukończeniem nauki (przed ukończeniem 25 lat),

•  przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, pod następującymi warunkami:

– zostały przyjęte na wychowanie nie później niż rok przed śmiercią pracownika (chyba że śmierć była wynikiem wypadku),

– nie mają prawa do renty po zmarłych rodzicach,

– ich rodzice żyją, ale nie mogą zapewnić im utrzymania albo pracownik lub jego małżonek był ich opiekunem ustanowionym przez sąd,

•  rodzice (również ojczym i macocha oraz osoby przysposabiające).

WAŻNE!

W razie braku małżonka oraz innych osób uprawnionych do renty rodzinnej prawa majątkowe ze stosunku pracy wchodzą do spadku.


Ustalenie osób uprawnionych do świadczeń

Pracodawcy mają jednak często problem z ustaleniem osób, którym należy wypłacić należne zmarłemu świadczenia. Przepisy prawa pracy nie określają, w jaki sposób ma zostać dokonana wypłata ani nie wskazują, jakich dokumentów można żądać od rodziny pracownika. W wielu wypadkach odpowiedzi należy szukać w innych aktach prawnych, m.in. w Kodeksie cywilnym, Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, ustawie – Prawo o aktach stanu cywilnego czy ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Ustalanie osób uprawnionych może ułatwić zawiadomienie członków rodziny pracownika o wygaśnięciu umowy o pracę w związku z jego śmiercią i o przysługujących im prawach majątkowych. Dane członków rodziny pracownika powinny znajdować się w kwestionariuszu osobowym pracownika.

Przykład

W kwestionariuszu osobowym zmarłego pracownika nie ma informacji o osobie, którą należy powiadomić w razie wypadku. Pracownik pozostawał w związku małżeńskim i z żoną ma syna w wieku 17 lat. Ma także 1,5 roczną córkę ze związku pozamałżeńskiego. W aktach pracownika znajdują się odpisy aktu urodzenia obu dzieci. Wdowa oraz konkubina zwróciły się do pracodawcy o wypłatę należnych zmarłemu świadczeń.

W tym przypadku osobami uprawnionymi do świadczeń po zmarłym pracowniku będą wdowa, syn pracownika (przy założeniu, że kontynuuje naukę w szkole lub jest całkowicie niezdolny do pracy oraz do samodzielnej egzystencji) oraz córka ze związku pozamałżeńskiego. W celu ustalenia, czy wdowa rzeczywiście pozostawała w związku małżeńskim do chwili śmierci pracownika, należy od niej zażądać aktualnego skróconego odpisu aktu zawarcia związku małżeńskiego z urzędu stanu cywilnego albo aktu zgonu (dane małżonka są w nim wpisane). Konieczne będzie także zaświadczenie o kontynuowaniu nauki przez syna (lub ewentualnie decyzja o jego niepełnosprawności). Można także zastąpić te dokumenty decyzją o przyznaniu renty rodzinnej.

Prawa majątkowe ze stosunku pracy nie przechodzą na małżonka pozostającego w formalnej separacji.

Przykład

Z przedstawionego przez męża zmarłej pracownicy aktu zawarcia małżeństwa wynika, że pozostawał on z żoną w orzeczonej przez sąd separacji. Wdowiec nie będzie więc osobą uprawnioną do żadnych należności ze stosunku pracy, a także odprawy pośmiertnej. Prawomocne orzeczenie sądu o separacji wywołuje takie skutki prawne jak rozwód, chyba że co innego wynika z przepisów. Nie ma jednak przepisów szczególnych, które umożliwiłyby przejście praw majątkowych ze stosunku pracy po zmarłym pracowniku w przypadku orzeczonej separacji.


Sytuacji prawnej małżonków w zakresie przejścia praw majątkowych ze stosunku pracy w razie śmierci pracownika nie zmienia nawet długoletnia separacja faktyczna małżonków. Bez znaczenia jest w takiej sytuacji, czy małżonkowie mieszkali ze sobą, czy też czy prowadzili wspólne gospodarstwo domowe.

Przykład

Żona zmarłego pracownika, która od 10 lat przebywa za granicą, zwróciła się do pracodawcy o wypłatę odprawy pośmiertnej. Małżonkowie byli w separacji (nie zamieszkiwali wspólnie, nie utrzymywali ze sobą kontaktu). Pracodawca w takim przypadku powinien wypłacić wdowie odprawę pośmiertną, ponieważ formalnie pozostawali małżeństwem.

Odprawa pośmiertna oraz inne świadczenia po zmarłym pracowniku nie przysługują także małżonkowi rozwiedzionemu z wyjątkiem przypadku, gdy ma on prawo do renty rodzinnej po zmarłym pracowniku.

Sposób i termin dokonania wypłaty

Po ustaleniu osób uprawnionych do świadczeń po zmarłym pracowniku pracodawca powinien uzgodnić z nimi sposób ich wypłaty. Należności można przekazać na rachunek bankowy osoby uprawnionej lub do rąk własnych. Z dniem śmierci pracownika traci moc jego zgoda na przekazywanie wynagrodzenia na podane pracodawcy konto bankowe. Świadczenia przysługujące małoletnim dzieciom należy wypłacić ich rodzicom jako przedstawicielom ustawowym. W pewnych sytuacjach konieczne może być złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, np. gdy uprawnionymi są małoletnie dzieci, które nie mają przedstawiciela ustawowego, a nie ustanowiono jeszcze ich prawnego opiekuna.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop, a także odprawę pośmiertną należy wypłacić niezwłocznie po ustaniu stosunku pracy, natomiast zaległe i bieżące wynagrodzenie można wypłacić w terminach wskazanych w aktach wewnątrzzakładowych.

Podstawa prawna:

  • art. 96, art. 467 pkt 2, art. 468, 470 Kodeksu cywilnego,
  • art. 631, 93 Kodeksu pracy,
  • art. 98 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
  • art. 65–71 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.),
  • ustawa z 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (DzU z 2004 r. nr 161, poz. 1688 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11 grudnia 1996 r. (III APz 18/96, OSA 1998/10/40).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Do kogo właściwie mówisz?
    Z punktu widzenia sukcesu opowieści bardzo ważne jest to, aby dopasować ją do publiczności. Historia, która przypadnie do gustu grupie dwudziestoparolatków po kilku piwach, niekoniecznie spodoba się rekruterowi podczas rozmowy kwalifikacyjnej, klientowi podczas spotkania biznesowego czy twoim ultrakonserwatywnym teściom. Od czego zatem zacząć?
    Google pomoże zdobyć kompetencje cyfrowe młodym ludziom
    „Umiejętności Jutra” czy „Kompetencje Jutra” to programy, dzięki którym młodzi ludzie będą mogli zdobyć kompetencje cyfrowe i budować karierę w branży marketingu internetowego. Eksperci w tej dziedzini będą mogli liczyć nie tylko na pewne zatrudnienie, ale i niezwykle atrakcyjne zarobki.
    2022: zmiany w wynagrodzeniach i modyfikacje Polskiego Ładu
    Polski Ład nadal podlega zmianom — w lipcu 2022 pojawią się nowe. Jakie będą zmiany w wynagrodzeniach od lipca 2022?
    Praca pielęgniarek i położnych: kwalifikacje, ale także wrażliwość
    Praca pielęgniarek i położnych wymaga nie tylko wysokich kwalifikacji, ale także wrażliwości, empatii, poświęcenia i umiejętności zrozumienia człowieka w jego cierpieniu – z okazji Międzynarodowego Dnia Pielęgniarki i Położnej przekazało PPOZ.
    Prawa pracowników firm objętych sankcjami
    Umieszczenie firmy wspierającej agresję Rosji na Ukrainę na liście sankcyjnej MSWiA oznacza dla jej pracowników w Polsce natychmiastowe odebranie źródła utrzymania. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie do ministerstwa rodziny wyjaśnia, że przepisy powinny przewidywać ochronę ich praw.
    Efektywność pracowników wzrosła po pandemii
    Przed wprowadzeniem innowacji należy dobrze zastanowić się, które z nich będą najkorzystniejsze dla naszej firmy – mówiła Erin Meyer, profesor w INSEAD, międzynarodowej szkole biznesu, podczas kongresu Impact’22, który odbył się w dniach 11-12 maja w Poznaniu.
    Kij, czy marchewka? Prawne możliwości zmniejszania poziomu nieplanowanych absencji
    Kilkanaście lat temu w Stanach Zjednoczonych przeprowadzono badania, z których wynikało, że tylko jeden na pięć powodów nieplanowanej nieobecności pracownika to choroba. Pozostałe cztery to sprawy rodzinne, stres, powody osobiste i brak wyraźnej przyczyny. Można założyć, że mimo upływu czasu sytuacja w polskich zakładach pracy wygląda podobnie. Czy pracodawcy są w takim razie bezsilni?
    Ukraińcy powinni zgłosić w ZUS wyjazd z Polski
    Obywatele Ukrainy, którym ZUS wypłaci pieniądze z programów 500+ i rodzinnego kapitału opiekuńczego muszą poinformować Zakład o wyjeździe z Polski. Pobieranie pieniędzy pomimo utraty prawa do ich otrzymywania skutkować będzie koniecznością ich zwrotu wraz z odsetkami.
    Rola psychiki w osiąganiu sukcesów biznesowych
    Rola psychiki w osiąganiu sukcesów biznesowych jest ogromna. Jakie predyspozycje są więc potrzebne do założenia firmy? Kto sprawdzi się jako lider, a kto jako szeregowy pracownik?
    Upadki z wysokości zmorą polskiego budownictwa
    40 proc. ofiar wypadków na placach budowy zginęło z powodu braku sprzętu ochronnego – powiedział zastępca Głównego Inspektora Pracy Jarosław Leśniewski.
    Zatrudnianie młodocianych podczas wakacji
    Wakacje to dla młodzieży czas wypoczynku. Są jednak tacy, którzy w tym okresie decydują się na podjęcie pracy. Przepisy Kodeksu pracy umożliwiają zatrudnienie osoby młodocianej, jednak są pewne warunki. Jakie?
    Czy składki ZUS ulegają przedawnieniu?
    Co się stanie, jeśli składki ZUS nie zostaną opłacone w terminie lub należytej wysokości? Czy nastąpi ich przedawnienie?
    W 2023 roku płaca minimalna będzie waloryzowana dwukrotnie
    Rozmowy w Radzie Dialogu Społecznego dotyczące wysokości płacy minimalnej dotyczą inflacji i rosnących oczekiwań społecznych związanych ze spadkiem wartości wynagrodzeń.
    Ustawa o dostępności produktów i usług - prace
    Trwają prace nad ustawą o dostępności niektórych produktów i usług, wdrażającą w Polsce unijną dyrektywę o dostępności (EAA).
    Przyznanie farmaceutom ochrony prawnej podczas pracy w aptece?
    W środowej debacie kluby poparły projekt nowelizacji ustawy przewidujący, że farmaceuta i technik farmaceutyczny podczas wykonywania czynności zawodowych w aptece lub punkcie aptecznym korzystają z ochrony przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego.
    FOMO w IT
    Inwestowaniem w nowoczesne technologie rządzi Fear Of Missing Out (FOMO), strach przed pozostaniem w tyle. Z jednej strony zjawisko to zachęca pojedyncze osoby i firmy do próbowania nowych rzeczy, a z drugiej strony powoduje stratę czasu i pieniędzy. Jak nie tracić na FOMO, radzi Jacek Chmiel, dyrektor Avenga Labs.
    Diety w podróży służbowej dla pracowników służbowych – wzrośnie stawka
    Projekt rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej przewiduje podwyżkę stawki diety przysługującej m.in. pracownikom samorządowym z tytułu podróży służbowej. Jakie będą zmiany?
    Praca zdalna - planowane regulacje
    Obserwujemy prace nad projektem nowelizacji Kodeksu pracy, która ma wejść w życie jeszcze w 2022 roku. Projekt przewiduje m.in. wprowadzenie regulacji dotyczących pracy zdalnej jako rozwiązania stałego. Na wejście w życie zmian w tych obszarach przedsiębiorcy czekają już od wielu miesięcy.
    Czy wynagrodzenie prokurenta podlega składce zdrowotnej?
    Czy wynagrodzenie prokurenta jest oskładkowane?
    W jakiej formie ma być przekazana informacja dla pracowników o sposobie naliczania premii
    Prowadzimy stowarzyszenie z działalnością gospodarczą. Poza wynagrodzeniem zasadniczym pracownicy otrzymują nagrody kwartalne (jeśli kwartał zakończył się pozytywnym wynikiem finansowym), które są oddzielne wypłacane pracownikom - są w pełni oskładkowane i opodatkowane. Zapis o nich widnieje w regulaminie wynagrodzeń. Z drugiej strony: kwoty nagród i to, czy otrzymają je wszyscy pracownicy (z administracji, sprzedawcy i pozostali) jest kwestią decyzji kierownika jednostki. Kierownik zmienił zasady udzielenia tych nagród: dla administracji bez zmian, natomiast dla pozostałych pracowników zmienił je na nagrody comiesięczne w kwotach uznaniowych - jeśli wyrobią normę powyżej jakiegoś wyniku (zazwyczaj jest to co miesiąc robiona lista pracowników). Kierownik zmieniając zasady dla pozostałej grupy pracowników zrobił to ustnie w ustaleniu z nimi. Czy Kierownik musi wydać oficjalną decyzję o sposobie ustalania i wypłacania nagrody comiesięcznej dla pozostały pracowników czy jednak może ona zostać na zasadach ustaleń ustnych?
    Kiedy należy utworzyć regulamin pracy?
    Utworzenie regulaminu pracy poprawia działanie firmy oraz pełni funkcję ochronną dla stron stosunku pracy. Kiedy jest wymagane?
    Rząd: powstanie system ułatwiający kontakty obywateli Ukrainy z pracodawcami
    Rząd przygotował kolejną nowelizację ustawy o pomocy ukraińskim uchodźcom dotyczącą utworzenia systemu teleinformatycznego, który ułatwi nawiązywanie kontaktów między pracodawcami a poszukującymi pracy obywatelami Ukrainy - poinformowała kancelaria premiera
    Emeryt a prawo do świadczeń z ZFŚS
    Czy emeryt ma prawo do świadczeń z ZFŚŚ (Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych)? Odpowiada Państwowa Inspekcja Pracy.
    Świadczenia z ZFŚS w okresie wypowiedzenia
    Czy w okresie wypowiedzenia umowy o pracę należą się pracownikowi świadczenia z ZFŚS? Odpowiada Państwowa Inspekcja Pracy.
    Urlop ojcowski w świetle dyrektywy work-life balance
    Pracownik, który jest ojcem, ma prawo do urlopu ojcowskiego w związku z narodzeniem się dziecka. Czy zaadoptowanie przepisów unijnych spowoduje skrócenie okresu, w którym będą mieli możliwość skorzystania z takiego urlopu?