Kategorie

Wynagrodzenie przy pierwszej pracy

Arkadiusz Mika
Nie wszyscy pracownicy mają zapewnione minimalne wynagrodzenie za pracę. Ustawodawca, chcąc zachęcić pracodawców do zatrudniania młodych osób, obniżył gwarantowaną stawkę dla tej grupy zatrudnionych.

Obowiązująca w 2008 r. stawka 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosi 900,80 zł. Młody pracownik może być wynagradzany taką stawką wyłącznie w pierwszym roku pracy. Oznacza to, że wraz z upływem roku, nawet bez żadnych działań ze strony pracodawcy, pracownik otrzymuje z mocy prawa podwyżkę do wysokości aktualnie obowiązującej pensji minimalnej.

Rok pracy, ale niekoniecznie na umowę o pracę

Reklama

Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (DzU nr 200, poz. 1679 ze zm.) do okresu roku pracy, w którym pracownik może być wynagradzany 80% ustawowego minimum, wlicza się wszystkie okresy, za które była opłacana składka na ubezpieczenia społeczne lub zaopatrzenie emerytalne, z wyłączeniem okresów zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Na podstawie tego przepisu możemy stwierdzić, że obowiązkiem pracodawcy, który chce wynagradzać pracownika taką stawką, jest zweryfikowanie, czy za pracownika nie były już opłacane składki na ubezpieczenia społeczne (zaopatrzenie emerytalne) dłużej niż przez rok (nie wliczając okresu zatrudnienia w celu przygotowania zawodowego). To pracodawca jest bowiem odpowiedzialny za zgodne z prawem wynagradzanie pracownika. W praktyce zadanie pracodawcy jest o tyle utrudnione, że do rocznego okresu pracy zaliczeniu będą podlegać także okresy niepracowniczego zatrudnienia, które nie będą potwierdzone świadectwami pracy.

Już na etapie rekrutacji służby kadrowe zakładu pracy mogą szczegółowo przeanalizować życiorys zatrudnionego. Młodzi kandydaci do pracy ujawniają w nim na ogół całe swoje doświadczenie zawodowe nie pomijając staży i praktyk. Istnieje też możliwość bezpośredniego żądania od kandydata do pracy złożenia oświadczenia o dotychczasowej niepracowniczej działalności zarobkowej. Pracodawca ma prawo od kandydata do pracy żądać danych dotyczących przebiegu dotychczasowego zatrudnienia (art. 221 § 1 pkt 6 k.p.). Z kwestionariusza osobowego stanowiącego załącznik do rozporządzenia MPiPS z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (DzU nr 62, poz. 286 ze zm.) wynika wprawdzie, że zamysłem ustawodawcy było ograniczenie pojęcia „zatrudnienia” do zatrudnienia pracowniczego. Kwestionariusz ten ma jednak tylko charakter pomocniczy i wydaje się być uzasadnione przystosowanie go do potrzeb pracodawcy wynagradzającego pracowników w pierwszym roku pracy najniższą stawką przewidzianą przepisami prawa. Kandydat na pracownika może w nim szczegółowo opisać swoje doświadczenia zawodowe z wyszczególnieniem dat i podstawy prawnej wykonywania pracy.

Oprócz zatrudnienia na podstawie umowy o pracę (z wyjątkiem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego) do rocznego okresu umożliwiającego zakładowi pracy wynagradzanie pracownika pensją w wysokości 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę wliczane są m.in. następujące okresy:

• pracy na podstawie umowy zlecenia (z wyjątkiem wykonywania tej umowy w okresie, za który nie są opłacane stawki na ubezpieczenia społeczne - np. podczas studiów - do 26. roku życia),

• stażu absolwenckiego,

• prowadzenia działalności gospodarczej, od której opłacane były składki na ubezpieczenia społeczne,

• pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Prawidłowe określenie wysokości wynagrodzenia

Reklama

Pracodawcy często mylnie przyjmują, że ustalenie w umowie o pracę, iż pracownik zarabia minimalne wynagrodzenie za pracę, automatycznie uprawnia ich do wypłacania osobom w pierwszym roku pracy minimalnej stawki wynagrodzenia określonej dla tej grupy zatrudnionych. Tymczasem przepisy przewidują jedną stawkę minimalnego wynagrodzenia. W 2008 r. wynosi ona 1126 zł. Oznacza to, że zapis w umowie przyznający pracownikowi minimalne wynagrodzenie za pracę ustanawia dla niego wynagrodzenie właśnie w tej wysokości. Zapis taki będzie ważny wobec osób w pierwszym roku pracy, ponieważ przyznaje im wynagrodzenie wyższe niż ogólnie obowiązujące przepisy. Jest więc skuteczny jako rozwiązanie korzystniejsze dla pracownika.

Prawidłowe ustalenie wynagrodzenia pracownika, który ma zarabiać 900,80 zł, powinno wskazywać, że pracownik będzie otrzymywał 80% aktualnie obowiązującego minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Kwota wolna od potrąceń

Wolna od potrąceń jest kwota minimalnego wynagrodzenia netto lub odpowiednio 90%, 80%, 75% tej kwoty (w zależności od rodzaju potrącenia i z wyjątkiem potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych). Wysokość kwot wolnych od potrąceń zależy więc od wysokości pobranych przez pracodawcę zaliczek na podatek dochodowy, a w konsekwencji od tego, jakie koszty uzyskania przychodów ma potrącane pracownik i od tego, czy złożył pracodawcy oświadczenie PIT-2.

Należy uznać, że ww. kwoty wolne obowiązują także pracowników zarabiających 80% minimalnego wynagrodzenia. Przepisy nie przewidują bowiem innego sposobu naliczania dla tej grupy zatrudnionych kwot wolnych. Odwołanie w przepisach Kodeksu pracy o dokonywaniu potrąceń jednoznacznie wskazuje jako podstawę naliczania kwoty wolnej wynagrodzenie minimalne, nie zaś jego 80%. Trzeba jednak wskazać, że w tej sprawie odmienne stanowisko zaprezentowała Państwowa Inspekcja Pracy. W piśmie z 16 października 2007 r. Departament Prawny Głównego Inspektoratu Pracy (GPP-416-4560-465/07/PE) stwierdził, że kwotę wolną od potrąceń dla pracownika w okresie jego pierwszego roku pracy oblicza się na podstawie minimalnego wynagrodzenia przysługującego takiemu pracownikowi, tj. 80% wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Taka interpretacja z uwagi na sprzeczność:

• z wykładnią literalną przepisu (odwołanie do minimalnego wynagrodzenia - które jest tylko jedno, a nie do 80% minimalnego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w pierwszym roku pracy), a także,

• z wykładnią celowościową (kwota wolna od potrąceń służy zapewnieniu pracownikowi - dłużnikowi minimum socjalnego; nie można przyjąć, że pracownik w pierwszym roku pracy ma mniejsze potrzeby socjalne niż inni zatrudnieni),

i w związku ze złamaniem zasady niestosowania interpretacji rozszerzającej do przepisów o ochronie wynagrodzenia za pracę wydaje się nieuzasadniona.

Arkadiusz Mika

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?