Kategorie

Przestój spowodowany warunkami atmosferycznymi

Kryspina Polewaczyk
Za czas przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi pracodawca nie musi wypłacać pracownikom wynagrodzenia. Obowiązek taki istnieje jedynie w sytuacji, gdy jego wypłatę przewidują przepisy wewnątrzzakładowe.

Zdarzają się sytuacje, kiedy mimo gotowości pracownika, praca nie może zostać przez niego wykonana. Pracodawca jest wówczas zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia za czas pozostawania pracownika bez pracy. Przykładem takiej sytuacji jest przestój, który ma miejsce wtedy, gdy z przyczyn niezależnych od siebie pracownik nie może świadczyć pracy, chociaż pozostaje w dyspozycji pracodawcy. Przepisy Kodeksu pracy nie zawierają definicji przestoju, jednak na podstawie dotychczasowego orzecznictwa sądowego przyjmuje się, że jest to nieprzewidziana przerwa w normalnym toku pracy. Może być ona wywołana albo przyczynami zewnętrznymi, np. warunkami atmosferycznymi (powódź, mróz), przerwą w dostawie prądu albo przyczynami wewnętrznymi, np. niedostarczeniem przez pracodawcę narzędzi niezbędnych do pracy czy uszkodzeniem przez pracownika narzędzia pracy.

Aby pracownik otrzymał wynagrodzenie za czas przestoju, muszą być spełnione łącznie 2 przesłanki:

  • pracownik był gotowy do wykonywania pracy – do pojęcia stanu gotowości do pracy odniósł się Sąd Najwyższy w wyroku z 2 września 2003 r., w którym stwierdził, że pozostawanie w dyspozycji pracodawcy jako element gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p. to stan, w którym pracownik może na wezwanie pracodawcy niezwłocznie podjąć pracę,
  • niemożność wykonywania pracy była spowodowana przyczynami leżącymi po stronie pracodawcy, a przestój nie był zawiniony przez pracownika (np. warunki atmosferyczne).

Przestój w pracy uzależnionej od warunków atmosferycznych

Wynagrodzenie za czas przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi przysługuje pracownikowi zatrudnionemu przy pracach uzależnionych od tych warunków, jeżeli przepisy prawa pracy tak stanowią (art. 81 § 4 k.p.). Ustawodawca w przepisach Kodeksu pracy nie zagwarantował pracownikom zatrudnionym przy tego rodzaju pracach wynagrodzenia, o którym mowa w art. 81 § 1 k.p. Natomiast na podstawie wewnątrzzakładowych przepisów (układy zbiorowe, regulaminy wynagradzania) ta grupa pracowników może otrzymać wynagrodzenie w wysokości określonej w art. 81 § 1 k.p., a nawet korzystniejsze.

Przykład

Reklama

Firma budowlana zatrudnia pracowników do pracy związanej z wylewaniem asfaltu. Z powodu deszczu, uniemożliwiającego wykonanie zadania, nastąpił 5-dniowy przestój w pracy. Pracownikom za czas przestoju nie zostało wypłacone wynagrodzenie i było to działanie pracodawcy zgodne z przepisami prawa pracy, gdyż nie przewidział on wynagrodzenia za czas przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi w regulacjach wewnątrzzakładowych.

Warto dodać, że zatrudnionym pracownikom przy pracach uzależnionych od warunków atmosferycznych pracodawca może na czas przestoju powierzyć wykonywanie innej pracy, za którą zgodnie z art. 81 § 4 k.p. przysługuje wynagrodzenie przewidziane za wykonanie tej pracy, chyba że przepisy prawa pracy przewidują stosowanie zasad określonych w art. 81 § 3 k.p., tj. wynagrodzenie wynikające z osobistego zaangażowania pracownika, a w przypadku nieokreślenia stawki zaszeregowania wynagrodzenie nie niższe niż 60% wynagrodzenia.


Przestój w pracy niezależnej od warunków atmosferycznych

W przypadku pracowników, których praca nie jest uzależniona od warunków atmosferycznych, zasady wypłaty wynagrodzenia spowodowanego np. mrozami czy ulewnymi deszczami zostały uregulowane w art. 81 § 1, 2 i 3 k.p. Zgodnie z tymi przepisami pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania, należy się 60% wynagrodzenia. Warto podkreślić, że w każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2012 r. jest to kwota 1500 zł). Do pojęcia wynagrodzenia wynikającego z osobistego zaszeregowania pracownika, określonego stawką godzinową lub miesięczną, odniósł się Sąd Najwyższy w wyroku z 22 czerwca 2011 r. Sąd w tym wyroku stwierdził, że wynagrodzeniem wynikającym z osobistego zaszeregowania pracownika jest stawka wynagrodzenia zasadniczego wynikającego z umowy o pracę lub z innego aktu będącego podstawą nawiązania stosunku pracy.

Przykład

Reklama

Wynagradzani prowizyjnie pracownicy jednej z firm wyrazili swoje niezadowolenie, gdy zamiast pełnego wynagrodzenia za luty 2012 r. otrzymali tylko 60% wynagrodzenia. Prezes firmy poinformował, że przyczyną zmniejszonego wynagrodzenia były ogromne problemy z funkcjonowaniem firmy z powodu obfitych opadów śniegu i dużych mrozów trwających przez cały miesiąc, co zgodnie z art. 81 § 1 k.p. spowodowało zmniejszenie wynagrodzenia zatrudnionych.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy w celu obliczania wynagrodzenia za czas niezawinionego przez pracownika przestoju stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop.

Przykład

Pracownik jednej z firm chciałby się dowiedzieć, w jaki sposób wyliczono mu wynagrodzenie przestojowe za marzec 2012 r. Przepracował on 12 dni, a przez 10 dni nie wykonywał pracy z powodu przestoju. Jego wynagrodzenie składa się z wynagrodzenia zasadniczego wynoszącego 3000 zł, pracuje od poniedziałku do piątku po 8 godzin. Podstawą do obliczenia wynagrodzenia za przestój jest wyłącznie otrzymywane przez niego wynagrodzenie zasadnicze (nawet gdyby otrzymywał stałą premię, to nie zostałaby ona uwzględniona).

Zgodnie z § 4 ust. 2 i § 4a powyższego rozporządzenia wykonujemy następujące wyliczenia:

  • obliczamy liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w marcu 2012 r.: 22 dni x 8 godz.= 176 godz.,
  • obliczamy stawkę za 1 godzinę pracy: 3000 zł : 176 godz. = 17,05 zł/godz.,
  • obliczamy liczbę godzin przestoju: 10 dni x 8 godz.= 80 godz.,
  • obliczamy wynagrodzenie za czas przestoju, mnożąc stawkę za godzinę pracy przez liczbę godzin przestoju: 17,05 x 80 godz.= 1364 zł.

Podstawa prawna:

  • art. 80, 81 Kodeksu pracy,
  • § 4, 4a rozporządzenia MPiPS z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU nr 62, poz. 289 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 2 września 2003 r. (I PK 345/02, OSNP 2004/18/308,
  • wyrok SN z 22 czerwca 2011 r. (II PK 3/11, M.P.Pr. 2011/12/649–653).

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?