REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Zasiłek macierzyński 2024
Zasiłek macierzyński 2024
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Ile zasiłek macierzyński wynosi w 2024 roku? Jaka ustawa reguluje wysokość zasiłku? Na jakich urlopach przysługuje zasiłek? Jakie dokumenty należy złożyć do ZUS? Kiedy następuje podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do kwoty świadczenia rodzicielskiego? Czy możliwe jest pobieranie zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia?
rozwiń >

Zasiłek macierzyński 2024 – ustawa

Podstawę prawną prawa do zasiłku macierzyńskiego stanowi Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zgodnie z jej art. 29 ust. 1. zasiłek macierzyński przysługuje osobie ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego:

Autopromocja
  1. urodziła dziecko;
  2. przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 14 roku życia i wystąpiła do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
  3. przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia.

Zasiłek macierzyński minimum 14 tygodni

Matka dziecka może zrezygnować z urlopu macierzyńskiego, a tym samym z pobierania zasiłku macierzyńskiego, ale tylko po wykorzystaniu przez nią co najmniej 14 tygodni urlopu po porodzie. Ważne, aby było to 14 tygodni po porodzie. Wykorzystanie na przykład 2 tygodni przed porodem i 12 tygodni po porodzie nie wystarczy.

Jeśli po 14 tygodniach od porodu kobieta zrezygnuje z zasiłku macierzyńskiego, przysługuje on ubezpieczonemu - ojcu dziecka. Występuje on w tym celu do swojego pracodawcy o urlopu macierzyński w pozostałej części (tzw. urlop tacierzyński) lub przerywa działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Zasiłek macierzyński minimum 8 tygodni

W art. 29 ust. 5 ustawa zasiłkowa przewiduje możliwość skorzystania przez matkę dziecka tylko z 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie, a co za tym idzie zasiłku macierzyńskiego. Jest to jednak szczególna sytuacja, kiedy kobieta legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Po rezygnacji kobiety z zasiłku, przysługuje on ubezpieczonemu - ojcu dziecka albo ubezpieczonemu - innemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Podobnie jest w sytuacji, kiedy ubezpieczona - matka dziecka przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Za okres pobytu w szpitalu ubezpieczona nie pobiera zasiłku. Wypłata jest przerwana, a w tym czasie korzysta z zasiłku ubezpieczony - ojciec dziecka albo inny ubezpieczony członek najbliższej rodziny.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zasiłek macierzyński a zgon matki lub porzucenie dziecka

Może zdarzyć się, ż matka nowo narodzonego dziecka umiera albo porzuca dziecko. Co wówczas dzieje się z zasiłkiem macierzyńskim? Podobnie jak w powyższych przykładach przysługuje ubezpieczonemu - ojcu dziecka albo innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. 

Przepisy ustawy zastrzegają jednak, że w przypadku porzucenia dziecka przez matkę zasiłek przysługuje ojcu albo innemu członkowi najbliższej rodziny dopiero za okres przypadający po dniu porzucenia dziecka, który nie może przypadać wcześniej niż po wykorzystaniu przez matkę 8 tygodni zasiłku po porodzie.

Matka bez ubezpieczenia a zasiłek macierzyński

W przypadku kiedy matka dziecka jest nieubezpieczona (nie posiada także tytułu do objęcia ubezpieczeniem) i umiera, porzuca dziecko albo nie ma możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem zasiłek macierzyński przysługuje za okres przypadający już po dniu zaistnienia tych okoliczności ojcu dziecka albo innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do urlopu związanego z rodzicielstwem albo przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Jeżeli matkę, która nie posiada tytułu do objęcia ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, podejmuje zatrudnienie w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, zasiłek macierzyński przysługuje ojcu do wyczerpania wymiaru zasiłku. Nie może być to jednak okres dłuższy niż czas trwania zatrudnienia matki.

Zasiłek macierzyński – jakie urlopy?

Za jakie urlopy przysługuje zasiłek macierzyński? W świetle art. 29a. ust. 1. zasiłek macierzyński wypłacany jest za czas:

  • urlopu macierzyńskiego, 
  • urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, 
  • urlopu rodzicielskiego,
  • urlopu ojcowskiego.
Ważne

Przepisy prawne dopuszczają jednoczesne korzystanie z urlopu rodzicielskiego przez rodziców dziecka. Wynika z tego fakt, że w tym samym czasie pobierają zasiłek macierzyński. Jednak w tym przypadku łączny okres zasiłku macierzyńskiego nie może przekraczać wymiaru urlopu rodzicielskiego (43 tygodnie, w tym 9 tygodni przysługuje wyłącznie drugiemu rodzicowi). Dotyczy to również sytuacji, kiedy drugi z rodziców dziecka korzysta z prawa do urlopu rodzicielskiego na podstawie odrębnych przepisów.

Zasiłek macierzyński 2024 – dokumenty do ZUS

Kto wypłaca zasiłek macierzyński? Zasiłek wypłacany jest przez ZUS osobie ubezpieczonej. Pracownica, która ubiega się o zasiłek, informuje pracodawcę o dacie porodu i przedstawia skrócony odpis aktu urodzenia. Może też złożyć wniosek o urlop macierzyński i urlop rodzicielski w pełnym wymiarze w terminie 21 dni po porodzie. Wówczas za pełny okres urlopów będzie otrzymywała zasiłek uśredniony czyli 81,5% podstawy wymiaru zasiłku.

ZUS do wypłaty zasiłku macierzyńskiego potrzebuje:

  • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku albo przez Zakład za zgodność z oryginałem.
  • gdy dziecko urodziło się za granicą, przetłumaczony na język polski skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub zagraniczny akt urodzenia dziecka lub ich kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku albo przez Zakład za zgodność z oryginałem
  • zaświadczenie druk Z-3 (dla pracownika) wypełnione przez płatnika składek (można to zrobić na PUE ZUS)
  • zaświadczenie druk Z-3b (dla prowadzących działalność pozarolniczą).
Ważne

Nie ma obowiązku tłumaczenia, jeśli dziecko urodziło się na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, Szwajcarii, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii, Ukrainy, Macedonii, Serbii, Czarnogóry oraz Bośni i Hercegowiny, a akt urodzenia sporządzony jest w języku urzędowym tych państw).

Ile zasiłek macierzyński wynosi w 2024 roku?

Wysokość zasiłku macierzyńskiego określa art. 31ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa. Miesięczny zasiłek macierzyński wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku. Taka wysokość przysługuje za czas urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego.

Podstawa wymiaru zasiłku dla pracownika to przeciętne miesięczne wynagrodzenie liczone z:

  • 12 ostatnich miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolności do pracy albo
  • pełnych kalendarzowych miesięcy ubezpieczenia, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia.

Przy stałym wynagrodzeniu za pracę będzie to więc kwota wynosząca 100% pensji.

Zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego

Za okres urlopu ojcowskiego, który wynosi 2 tygodnie do ukończenia 12 miesiąca życia przez dziecko, ojciec pobiera zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego

Za czas urlopu rodzicielskiego miesięczny zasiłek macierzyński wynosi 70% podstawy wymiaru zasiłku. Istnieje możliwość pobierania w trakcie trwania urlopu rodzicielskiego zasiłku w wymiarze 81,5% podstawy wymiaru. Więcej na ten temat można przeczytać w dalszej części artykułu.

Najnowsza zmiana w urlopach rodzicielskich dotyczy dodania dodatkowych 9 tygodni urlopu dla drugiego rodzica. Jest to jego wyłączne prawo, a zasiłek macierzyński za czas tych 9 tygodni wynosi zawsze 70% podstawy wymiaru zasiłku.

Ustawodawca zastrzega, że w przypadku niewykorzystania ani jednego dnia zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego w pierwszym roku życia dziecka, zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego przysługuje w wysokości 70% podstawy wymiaru zasiłku.

Co więcej, przysługuje wówczas jednorazowe wyrównanie pobranego zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego do wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku. Należy jednak pamiętać, iż niezbędny jest w tym celu wniosek ubezpieczonego.

Jeśli pracownik łączy korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u tego samego pracodawcy, wysokość zasiłku pomniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.

Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do kwoty świadczenia rodzicielskiego

W sytuacji kiedy miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego (ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych), kwotę zasiłku macierzyńskiego podwyższa się do wysokości świadczenia rodzicielskiego. Obecnie świadczenie rodzicielskie wynosi 1000,00 zł. 

Jeśli zasiłek macierzyński przysługuje za część miesiąca, podwyższenie ustala się proporcjonalnie do okresu, za który jest wypłacany zasiłek macierzyński. Omawiane podwyższenie finansowane jest z budżetu państwa w ramach dotacji do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Zasiłek macierzyński za czas urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego w pełnym wymiarze

Jeśli pracownica w terminie 21 dni po porodzie złoży do pracodawcy pisemny wniosek o urlop macierzyński i bezpośrednio po nim urlop rodzicielski w pełnym wymiarze (nie licząc 9 tygodni, które przysługują wyłącznie ojcu dziecka), zasiłek macierzyński za cały czas trwania tych urlopów zostanie uśredniony, a więc co miesiąc będzie otrzymywała 81,5% podstawy wymiaru zasiłku. 

Podobnie osoba ubezpieczona, która nie później niż 21 dni od przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka albo od przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza (z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej), może złożyć taki pisemny wniosek. Wówczas zasiłek macierzyński zostanie jej wypłacony za okres odpowiadający okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, nie licząc okresu 9 tygodni, który stanowi wyłączne prawo drugiego rodzica.

Zasiłek macierzyński po ustaniu zatrudnienia

Pobieranie zasiłku macierzyńskiego możliwe jest również w przypadku urodzenia dziecka już po ustaniu zatrudnienia. Otóż zasiłek macierzyński będzie należał się, jeżeli ubezpieczenie ustało w okresie ciąży:

  1. wskutek śmierci, ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy;
  2. z naruszeniem przepisów prawa, stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.

Pracownicy, której umowa o pracę wygasła z tytułu śmierci pracodawcy lub której umowa o pracę została rozwiązana w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy i nie zapewniono jej innego zatrudnienia, przysługuje do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Ważne

Zgodnie z art. 177 § 3 Kodeksu pracy umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. W takiej sytuacji również ubezpieczonej przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Do 29 lutego 2024 r. należy przekazać do ZUS zaświadczenie o przychodach emeryta lub rencisty

    Płatnicy składek, tj. pracodawcy, zleceniodawcy są zobowiązani do przekazania do ZUS do końca lutego 2024 r. zaświadczenia o przychodzie emeryta lub rencisty uzyskanego w 2023 r. Osoby prowadzące działalność składają oświadczenie o uzyskanym przychodzie.

    Czy 3 marca 2024 to niedziela handlowa?

    Czy 3 marca 2024 to niedziela handlowa? Czy w marcu 2024 jest niedziela handlowa? Kiedy wypadają niedziele handlowe w 2024 roku? Gdzie nie obowiązuje zakaz handlu? 

    234 zł miesięcznie składki zdrowotnej od 1 kwietnia 2024 - sprawdź dla kogo

    Aż albo tylko: 234 zł miesięcznie składki zdrowotnej od 1 kwietnia 2024 r. Na taką kwotę wpływ ma przeciętne miesięczne wynagrodzenie ogłoszone w sektorze przedsiębiorstw, w czwartym kwartale 2023 r., które wynosiło 7 767,85 zł. Poniżej szczegóły. 

    Chociaż trwają strajki rolników Ukraińcy mogą pracować jako pomocnicy rolników w Polsce do 30 czerwca 2024 r.

    Polscy rolnicy strajkują, a władze przedłużają Ukraińcom legalny pobyt w Polsce, m.in. celem pracy dla polskich rolników. Ukraińcy mogą pracować jako pomocnicy rolników w Polsce do 30 czerwca 2024 r. Dlaczego? Ponieważ wydłużono legalny pobyt obywateli Ukrainy w Polsce do 30 czerwca2024 r. Gdyby nie to kolejne wydłużenie Ukraińcy mogliby legalnie przebywać w Polsce tylko do 4 marca 2024 r.

    REKLAMA

    Dokumentacja pracownicza musi być odpowiednio przechowywana. Za niedopełnienie obowiązków pracodawca zapłaci 30000 zł grzywny

    Dokumentacja pracownicza musi być prowadzona i przechowywana zgodnie z przepisami Kodeksu pracy. Pracodawca ma obowiązek przechowywać dokumentację co do zasady przez co najmniej 10 lat po odejściu pracownika z pracy. Za niedopełnienie obowiązków związanych z przechowywaniem dokumentacji pracowniczej grozi pracodawcy kara grzywny.

    Służba bhp. Kiedy pracodawca może samodzielnie wykonywać zadania służby bezpieczeństwa i higieny pracy?

    Służba bezpieczeństwa i higieny pracy pełni funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bhp. W niektórych sytuacjach zadania służby bhp może wypełniać sam pracodawca. Dzięki temu nie musi wyznaczać do tego pracownika lub zatrudniać specjalisty spoza zakładu pracy.

    Bezrobocie w styczniu 2024 r. Stopa bezrobocia wzrosła z 5,1 proc. do 5,4 proc. Przybyło prawie 49 tys. bezrobotnych: bez pracy było ponad 837 tys. osób

    Stopa bezrobocia rejestrowanego w styczniu 2024 r. wyniosła 5,4 proc. To o 0,3 pkt. proc. więcej niż w ostatnim miesiącu 2023 r., ale 0,1 pkt. proc. mniej niż w styczniu 2023 r. Liczba bezrobotnych wzrosła w stosunku do grudnia o 48,9 tys. i wyniosła w styczniu 837,1 tys. Takie dane podał Główny Urząd Statystyczny.

    Nierówne traktowanie w miejscu pracy. Ile pracodawca musi zapłacić za dyskryminację

    Równe traktowanie pracowników jest podstawową zasadą prawa pracy. Kodeks pracy zakazuje wszelkiej dyskryminacji w zatrudnieniu. Podpowiadamy, jakie są przesłanki dyskryminacji oraz kiedy pracownik ma prawo ubiegać się o odszkodowanie. 

    REKLAMA

    Wellbeing pracowników. Jeden ze sposobów na zadowolenie z pracy

    Po pandemii COVID-19 wielu pracodawców uruchomiło programy wspierające pracowników w radzeniu sobie z obciążeniami psychicznymi. Wellbeing, czyli dobrostan pracowników, stał się jednym z filarów nowoczesnej kultury organizacyjnej.

    Korzystne trendy dla pracowników w 2024 r.

    Praca hybrydowa, spersonalizowane plany rozwoju, wspieranie work-life balance to najważniejsze trendy w HR w tym roku. Czego jeszcze można się spodziewać na rynku pracy w najbliższych miesiącach? 

    REKLAMA