Emerytura mama 4+ w 2021 r. – dla kogo, netto, wniosek

Ile wynosi kwota netto w 2021 roku?

Emerytura dla mamy 4 dzieci wynosi tyle, ile w danym roku równa się najniższa emerytura. Od 1 marca 2020 r. wysokość minimalnej emerytury to 1200 zł brutto. Do końca lutego 2021 r. obowiązuje więc netto kwota 1067,57 zł. Od 1 marca 2021 r. zgodnie z coroczną waloryzacją emerytur i rent, wzrośnie również najniższa emerytura. Podwyżka zrówna emeryturę matczyną z kwotą 1250,88 zł brutto. Netto będzie to 1066,24 zł. Dla porównania od 1 marca 2020 r. do końca lutego 2021 r. kwota netto emerytury mama 4+ wynosi 1026.69 zł.

Nie każda kobieta otrzyma jednak pełną wysokość tego świadczenia. Jeśli pobiera już emeryturę, jednak o wartości niższej niż najniższa emerytura, wówczas otrzyma wyrównanie do kwoty minimalnej emerytury.

Kobieta, która spełnia wszystkie warunki do otrzymania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w maju 2021 r., pobiera emeryturę w wysokości 750 zł brutto. Po zaakceptowaniu jej wniosku o to świadczenie, ZUS przyzna jej dodatkowe 500,88 zł brutto. Łącznie kwota brutto pobieranych świadczeń z ZUS będzie więc równa minimalnej emeryturze – 1250,88 zł.

Otrzymywanie świadczenia emerytalnego wyższego niż wskazana kwota powoduje brak możliwości przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

Polecamy: Przewodnik po zmianach przepisów 2020/2021. Podatki. Rachunkowość. Prawo pracy. ZUS

Dla kogo? (ustawa)

Emerytura matczyna nie jest de facto emeryturą. Nie uprawnia np. do odprawy emerytalnej z końcem pracy. To nazwa potoczna. Zgodnie z przepisami prawnymi jest to rodzicielskie świadczenie uzupełniające. Kto i od kiedy może pobierać tzw. emeryturę przeznaczoną dla mam 4 dzieci? Na te pytanie odpowiada ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Jest to ustawa wprowadzająca emeryturę matczyną do polskiego systemu emerytalnego od 1 marca 2019 r. Wcześniej kobiety nie mogły liczyć na tego typu świadczenie. Cel programu mama 4 plus polega na zapewnieniu niezbędnych środków utrzymania tym, którzy zrezygnowali z zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej albo w ogóle ich nie podjęły z powodu poświęcenia się wychowywaniu 4 lub większej liczbie dzieci.

• Pierwszym warunkiem jest ukończenie przez kobietę 60 lat.
• Drugi warunek dotyczy liczby dzieci, które kobieta urodziła i wychowała bądź tylko wychowała – co najmniej 4 dzieci.
• Trzeci warunek to brak dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania się.

Co ciekawe, mimo nazwy „mama 4+” emerytura ta w określonych przypadkach należy się również ojcom. Warunki:

• ukończone 65 lat,
• wychowanie co najmniej 4 dzieci,
• śmierć matki, porzucenie dzieci przez matkę lub długotrwałe zaprzestanie wychowywania dzieci przez matkę,
• brak dochodu zapewniającego niezbędne środki do utrzymania.

Zasady ZUS

Oprócz wyżej wymienionych zasad dotyczących tego, komu należy się świadczenie, reguluje się, jakie dzieci bierze się pod uwagę. Nie muszą być to tylko dzieci urodzone przez daną kobietę. Do liczby 4 dzieci zalicza się również wychowywanie dziecka małżonka, dziecka przysposobionego (adopcja) oraz dziecka przyjętego na wychowanie w ramach rodziny zastępczej (nie dotyczy to jednak rodziny zastępczej zawodowej).

Co więcej, uprawnione do świadczenia są wyłącznie osoby, które:

• mieszkają w Polsce i mieli tutaj ośrodek interesów życiowych przez co najmniej 10 lat (po ukończeniu 16 roku życia),
• mają polskie obywatelstwo lub
• mają obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej albo państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) i mieć prawo pobytu lub prawo stałego pobytu w Polsce, lub
• mają zalegalizowany pobyt w Polsce (w przypadku cudzoziemców).

Kolejnym warunkiem jest złożenie do ZUS stosownych dokumentów.

Wniosek do pobrania

Aby otrzymać emeryturę matczyną, należy złożyć wniosek ZUS ERSU, oświadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej ZUS ERU, akty urodzenia dzieci lub orzeczenia sądu o powierzeniu sprawowania pieczy zastępczej nad dzieckiem/dziećmi oraz informację o numerach PESEL dzieci.

Pobierz Wniosek o rodzicielskie świadczenie uzupełniający ZUS ERSU >>>

Pobierz Oświadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej ZUS ERU >>>

Po złożeniu stosownych dokumentów ZUS zbada ich zasadność.

Kiedy złożyć wniosek?

Należy pamiętać, aby nie złożyć wniosku za wcześnie. ZUS wymaga, aby było to nie wcześniej niż 30 dni przed spełnieniem wszystkich warunków do nabycia emerytury matczynej, a więc nie wcześniej niż miesiąc od dnia urodzin osoby uprawnionej do świadczenia. Jeśli taka osoba się pośpieszy, ZUS w swojej decyzji odmownej wskaże na brak spełnienia wymogu ukończenia 60 lat.

Pierwsze emerytura mama 4+ trafi do osoby uprawnionej za pełny miesiąc, w którym ZUS wydał decyzję o przyznaniu świadczenia. Liczy się ją jednak najwcześniej od dnia ukończenia 60. roku życia.

KRUS

Ustawa o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, czyli tzw. emeryturze matczynej,  reguluje przyznanie tego świadczenia zarówno z ZUS jak i KRUS. W obu przypadkach obowiązują te same wyżej omówione zasady.

Aby otrzymać świadczenie z tytułu wychowywania co najmniej 4 dzieci z KRUS, należy złożyć do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosek KRUS GRSU.

Pobierz Wniosek o rodzicielskie świadczenie uzupełniające KRUS GRSU >>>

Wniosek ten zawiera również informacje dotyczące przyznania emerytury matczynej. Podobnie jak przy procedurze ubiegania się o świadczenie z ZUS do wniosku dołącza się:

• akty urodzenia dzieci lub orzeczenia sądu o powierzeniu sprawowania pieczy zastępczej nad dzieckiem,
• informację o numerach PESEL dzieci oraz
• oświadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej oraz innych okolicznościach, których ustalenie jest niezbędne do przyznania świadczenia.

Mama 4 plus gdy dziecko zmarło?

Czy świadczenie mama 4 plus przysługuje kobiecie, która urodziła 4 dzieci, ale jedno z nich zmarło? W przyznaniu w takiej sytuacji świadczenia decyduje Prezes ZUS bądź odpowiednio Prezes KRUS. Każda sytuacja rozpatrywana jest więc indywidualnie. Na pomoc może tutaj przyjść definicja „wychowywania”, co stanowi przecież podstawę przyznania świadczenia. W rozumieniu przedmiotowej ustawy wychowywaniem jest: „sprawowanie osobistej opieki polegającej na stałym, bezpośrednim i ciągłym wykonywaniu ogółu obowiązków spoczywających na rodzicach w ramach praw im przysługujących względem dzieci w celu należytego sprawowania pieczy nad nimi i nad ich majątkiem.”

Mama 4 plus a zasiłek pogrzebowy

ZUS wymienia sytuacje, kiedy przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości 4000 zł. Przysługuje on po śmierci:

1. osoby, która ma przyznaną emeryturę lub rentę,
2. osoby, która ma przyznaną emeryturę pomostową,
3. osoby, która jest ubezpieczona w ZUS,
4. osoby, która ma przyznane nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,
5. osoby, która zmarła w czasie pobierania zasiłku chorobowego albo świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu ubezpieczenia,
6. osoby, która w dniu śmierci nie miała przyznanej emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania,
7. cywilnej niewidomej ofiary działań wojennych, która pobierała świadczenie pieniężne,
8. osoby, która pobierała świadczenie przedemerytalne lub zasiłek przedemerytalny,
9. osoby, która pobierała rentę socjalną,
10. osoby, która zmarła wskutek wypadku lub choroby zawodowej powstałych w szczególnych okolicznościach,
11. osoby, która pobierała rentę z tytułu wypadku lub choroby zawodowej powstałych w szczególnych okolicznościach,
12. członka rodziny osoby wymienionej w punktach 1–4, 8 i 11.

Nie wylicza się więc tutaj śmierci osoby, która pobiera rodzicielskie świadczenie uzupełniające, ale pomocny w wielu przypadkach będzie punkt 12, zgodnie z którym w przypadku śmierci np. żony osoby pobierającej emeryturę z ZUS, taki zasiłek będzie przysługiwał.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dziennik Ustaw rok 2019 poz. 303)

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 53)