Czy za pracownika, który nie otrzymał wynagrodzenia za pracę, muszą zostać opłacone składki od przychodów z dodatkowo wykonywanej pracy na zlecenie

W takiej sytuacji nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy zlecenia. Zleceniobiorca jest równocześnie zatrudniony na podstawie umowy o pracę na pełny etat, co zwalnia z obowiązku opłacania składek ze zlecenia, nawet w sytuacji braku wypłaty wynagrodzenia.

UZASADNIENIE

Pracownik posiadający jednocześnie dodatkowy tytuł do ubezpieczeń (inny niż pracowniczy) podlega ubezpieczeniom społecznym zarówno ze stosunku pracy, jak i z dodatkowego tytułu, jeśli podstawą wymiaru składek na jego ubezpieczenia społeczne z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę jest kwota niższa od minimalnego wynagrodzenia (od 1 stycznia 2009 r. 1276 zł, a dla pracowników w pierwszym roku ubezpieczenia 1020,80 zł). W przeciwnym razie obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne dotyczy wyłącznie przychodów z umowy o pracę (art. 9 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Zatem tylko pracownik osiągający ze stosunku pracy wynagrodzenie niższe od minimalnego, który równocześnie pracuje na podstawie umowy zlecenia, jest obowiązkowo obejmowany ubezpieczeniami społecznymi również ze zlecenia.

WAŻNE!

Osoba, która ma kilka tytułów do ubezpieczeń społecznych, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu z każdego tytułu.

Pracownik podlega ubezpieczeniom społecznym tak długo, jak długo trwa stosunek pracy. Jeśli pracownik jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, przepisy Kodeksu pracy gwarantują mu pensję w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Dlatego pracownicy zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy stanowią wyjątek od zasady, która nakazuje opłacanie obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne z dodatkowego tytułu, gdy pracownik otrzyma w danym miesiącu wynagrodzenie (stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne) niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Przyjęcie dosłownie tej zasady prowadziłoby do sytuacji, w której obowiązek opłacania składek z innych tytułów powstawałby np. w razie choroby pracownika. Należy zatem uznać, że dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy dodatkowe (pozapracownicze) tytuły ubezpieczeń mają charakter dobrowolny tak długo, jak długo trwa stosunek pracy.

Podobnie jest w przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, który ma w umowie o pracę zagwarantowane wynagrodzenie w kwocie co najmniej równej lub wyższej od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Posiadane przez takiego pracownika dodatkowe (pozapracownicze) tytuły do ubezpieczeń również są dobrowolne.

Opisana zasada ma zastosowanie także wówczas, gdy pracodawca nie wywiązuje się ze swoich obowiązków wynikających z zawartej umowy o pracę i z przepisów prawa, tzn. nie wypłaca należnego pracownikowi wynagrodzenia lub bez zmiany treści umowy o pracę wypłaca wynagrodzenie w kwocie niższej niż należna (niższej niż została zagwarantowana w umowie o pracę). W takiej sytuacji zatrudnienie na podstawie umowy o pracę nadal zwalnia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne m.in. z umowy zlecenia.

Podstawa prawna

• art. 9 ust. 1a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.).