Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kto straci, a kto zyska na reformie emerytalnej

Dariusz Noszczak
Prawnik z ponad 10-letnim doświadczeniem, specjalista w dziedzinie prawa ubezpieczeń społecznych, w tym m.in. świadczeń emerytalno-rentowych. Autor wielu publikacji poświęconych tej tematyce, doświadczony wykładowca i szkoleniowiec.
Nowelizacja z 11 maja 2012 r. (tzw. ustawa wiekowa) wprowadziła nie tylko zmiany związane z podwyższeniem wieku emerytalnego wymaganego do uzyskania emerytury. Ustawa ta zmodyfikowała również w pewnym stopniu zasady ustalania wysokości świadczeń.

Od stycznia 2013 r. obowiązują zmienione zasady ustalania wysokości emerytur i rent. Stracą na nich emeryci, którzy pobierali wcześniejszą emeryturę, a zyskają osoby ubiegające się o rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Straci ten, kto miał wcześniejszą emeryturę

Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. w związku z ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego mogą nabyć prawo do tzw. nowej emerytury przewidzianej w art. 24 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (tzw. ustawy emerytalnej). Świadczenie to jest ustalane w wyniku podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez tzw. średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danej osoby. Podstawą obliczenia emerytury jest zaś suma zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS z uwzględnieniem ich waloryzacji.

Emeryturę przewidzianą w art. 24 ustawy emerytalnej może uzyskać również osoba, która jest już uprawniona do wcześniejszej emerytury. W świetle dotychczasowych przepisów fakt pobierania tej pierwszej nie miał żadnego znaczenia dla ustalenia wysokości drugiej emerytury. Zmieniło się to jednak od 1 stycznia br. w wyniku wspomnianej nowelizacji z 11 maja 2012 r. Ustawa zmieniająca przewiduje, że podstawa obliczenia emerytury przyznawanej na podstawie art. 24 ustawy emerytalnej pomniejszana jest o kwoty pobieranych wcześniejszych emerytur przyznanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przed osiągnięciem wieku emerytalnego (zarówno na podstawie ustawy emerytalnej i przepisów obowiązujących przed wejściem jej w życie, jak i na zasadach określonych w art. 88 Karty Nauczyciela). Podstawa obliczenia emerytury będzie też pomniejszana o kwoty pobieranych emerytur częściowych (świadczeń wprowadzonych wspomnianą nowelizacją, które będą mogły być przyznawane przed ukończeniem wydłużonego wieku emerytalnego). We wszystkich przypadkach pomniejszenie będzie uwzględniało kwoty pobranych świadczeń w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Zadaj pytanie na: Forum Kadry

Nowe regulacje mają zastosowanie do emerytur przyznawanych na podstawie art. 24 ustawy emerytalnej, do których prawo powstało po 31 grudnia 2012 r. Oznacza to, że osoby, które najpóźniej w grudniu 2012 r. spełniły warunki wymagane do uzyskania tego świadczenia i zgłosiły wniosek o jego przyznanie, będą miały je ustalone według zasad obowiązujących przed 1 stycznia 2013 r. W ten sposób unikną pomniejszenia podstawy obliczenia tego świadczenia o kwoty pobranych wcześniejszych emerytur. Pozostałe osoby zostaną już objęte nowymi regulacjami. Są one dla nich niekorzystne, szczególnie wtedy, gdy wcześniejszą emeryturę, przysługującą w dość znacznej wysokości, pobierały przez długi okres (np. przez kilka lat). Muszą się wtedy liczyć ze znacznym zmniejszeniem emerytury przyznawanej po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego.

PRZYKŁAD

Hanna L. od października 2008 r. jest uprawniona do wcześniejszej emerytury. Pod koniec grudnia 2012 r. ukończyła powszechny wiek emerytalny wynoszący 60 lat i jeszcze tego samego dnia wystąpiła z wnioskiem o emeryturę przysługującą z tytułu osiągnięcia tego wieku. W związku z tym ZUS ustalił wysokość tego świadczenia na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2012 r., tj. bez pomniejszania podstawy jej obliczenia o kwoty pobranej wcześniejszej emerytury. Z uwagi na to, że kwota składek na ubezpieczenie emerytalne (z uwzględnieniem ich waloryzacji) wyniosła 47 560 zł, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego – 430 520 zł, a średnie dalsze trwanie życia dla osoby w wieku 60 lat – 254,8 miesięcy, obliczenie emerytury wyglądało następująco:

E = 47 560 zł + 430 520 zł : 254,8 miesięcy = 1876,30 zł.


Mieszana emerytura dla kończących wiek w 2014 r.

Zgodnie z art. 183 ustawy emerytalnej niektórym osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r. emerytura może zostać obliczona częściowo według starych zasad (na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej) oraz częściowo według nowych zasad (w myśl art. 26 ustawy emerytalnej), jeśli taki sposób wyliczenia jest korzystniejszy od obliczenia emerytury całkowicie „po nowemu”. Zastosowanie mieszanego wariantu obliczenia emerytury jest uzależnione od spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków, do których należy m.in. ukończenie w określonych latach wieku emerytalnego (powszechnego lub wcześniejszego). Zgodnie z dotychczasowymi przepisami ZUS mógł ustalić emeryturę w mieszanej wysokości osobom, które wiek ten ukończyły w latach 2009–2013.

W wyniku nowelizacji z 11 maja 2012 r. emerytura mieszana będzie mogła być ustalona również tym osobom, które wymagany wiek emerytalny ukończą w 2014 r. Podobnie jak dla kończących wiek emerytalny w 2013 r. emerytura ta zostanie obliczona w 20% według starych zasad oraz w 80% według nowych zasad.

Konieczny wyższy staż do minimum

Nowa emerytura przyznawana po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego może być podwyższona do najniższego świadczenia tylko wtedy, gdy wnioskodawca udowodnił minimalny okres składkowy i nieskładkowy. Staż ten wynosi obecnie 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Ustawodawca uznał jednak, że wraz ze zrównaniem powszechnego wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn, powinien być również zrównany okres składkowy i nieskładkowy, który umożliwia podwyższenie emerytury do kwoty najniższego świadczenia. W związku z tym nowelizacja z 11 maja 2012 r. przewiduje stopniowe wydłużanie z 20 do 25 lat okresu składkowego i nieskładkowego uprawniającego kobiety do emerytury w minimalnej wysokości. Długość tego stażu uzależniona jest od roku, w którym osoba przechodząca na to świadczenie ukończyła (ukończy) wymagany wiek emerytalny (patrz tabela 1).

Tabela 1

Rok ukończenia wieku emerytalnego
przewidzianego w art. 24 ust. 1a
ustawy emerytalnej

Okres składkowy
i nieskładkowy gwarantujący
najniższą emeryturę

do 31 grudnia 2013 r.

20 lat

2014–2015

21 lat

2016–2017

22 lata

2018–2019

23 lata

2020–2021

24 lata

po 31 grudnia 2021 r.

25 lat

PRZYKŁAD

Maria K. urodziła się 2 grudnia 1954 r. Powszechny wiek emerytalny wydłużony nowelizacją z 11 maja 2013 r. wyniesie w jej przypadku 60 lat i 8 miesięcy. Wiek ten ukończy w sierpniu 2015 r. W związku z tym staż składkowy i nieskładkowy, który musi udowodnić, aby mieć zagwarantowaną co najmniej najniższą emeryturę, wynosi 21 lat.

Więcej na ten temat przeczytasz w płatnej części serwisu w artykule: Zmiany w ustalaniu wysokości emerytur i rent

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Dokumentacja kadrowa 2022. Zasady prowadzenia i przechowywania
Dokumentacja kadrowa 2022. Zasady prowadzenia i przechowywania
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Czy doszło do naruszeń praw pracowniczych w koncernie Coca-Cola w Niemczech?
    Koncern Coca-Cola w Niemczech wypłacał pracownikom dodatki za pracę w porze nocnej w różnej wysokości. Czy naruszył tym prawa pracownicze? Okazało się, że przepis układu zbiorowego obowiązujący w koncernie a przewidujący w przypadku nieregularnej pracy w porze nocnej dodatek do wynagrodzenia wyższy niż dodatek ustalony w odniesieniu do sytuacji regularnej pracy w porze nocnej – nie jest sprzeczny z prawem UE.
    Kontrola trzeźwości w pracy - zmiany w Kodeksie pracy
    Nowelizacja Kodeksu pracy. Gdy kontrola trzeźwości pracownika wykryje niski poziom alkoholu, trzeba będzie go jeszcze raz sprawdzić i ustalić, czy wartość ta spada. Nowe przepisy w tym względzie mogą budzić wątpliwości.
    Praca dla niepełnosprawnych - jakie projekty?
    Jednym z głównych funduszy UE jest Europejski Fundusz Społeczny (EFS). W ramach niego kraje członkowskie UE otrzymują wsparcie finansowe na rozwój społeczno-gospodarczy. Właśnie m.in. z EFS przeznaczono 170 mln zł na Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój. Program ma na celu na aktywizację zawodową i społeczną osób z niepełnosprawnościami i osób biernych zawodowo z powodu choroby. Kto może skorzystać z projektu i co może zyskać?
    Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?
    Wystawienie faktury przez przedsiębiorcę podczas zwolnienia lekarskiego, nie stanowi pracy zarobkowej i nie powoduje konieczności zwrotu do ZUS-u pobranego już zasiłku chorobowego.
    Czy to koniec epoki "Great Resignation" w Polsce?
    Z badania firmy doradczej Kincentric wynika, że mamy do czynienia z sygnałami odwrócenia trendu na rynku pracy. W porównaniu do ubiegłego roku Polacy rzadziej chcą odchodzić z pracy, a poziom lojalności względem swoich pracodawców wzrósł do poziomu obserwowanego ostatnio w trakcie pandemii Covid-19 w 2020 r. Tymczasem, w Europie lojalność pracowników wciąż spada.
    Wniosek o świadczenie postojowe do 16 sierpnia 2022 r.
    16 sierpnia 2022 r. to ostatni dzień na składanie wniosków o świadczenie postojowe. Jak można ubiegać się o wsparcie?
    Pracodawcy będą wiedzieć od kiedy nie powinni naliczać już wpłat do PPK
    Po rozpoczęciu przez uczestnika PPK wypłaty oszczędności PPK po osiągnięciu przez niego 60. roku życia, wpłaty do PPK za tego uczestnika nie mogą być już dokonywane. Od 21 listopada br. PFR - za pośrednictwem instytucji finansowych - będzie informował pracodawców o rozpoczęciu takich wypłat.
    Przedsiębiorcy z obawą patrzą w przyszłość
    86% pracodawców spodziewa się kilkuletniego, poważnego kryzysu gospodarczego w Polsce. To przekonanie podzielają przedstawiciele wszystkich firm, niezależnie od wielkości.
    Polski pracownik - jest w złej kondycji psychicznej?
    Polscy pracownicy mają poważne problemy ze zdrowiem psychicznym – wynika z raportu przygotowanego przez Konfederację Lewiatan. Problem jest na tyle poważny, że nie uda się go rozwiązać bez zmian systemowych.
    Rekordowa inflacja, a tempo wzrostu cen spada
    W lipcu wskaźnik inflacji wyniósł 15,6 proc. rok do roku — podał Główny Urząd Statystyczny. Mamy kolejny rekordowo wysoki odczyt wskaźnika inflacji, jednak tempo wzrostu cen wyraźnie spadło (0,1 p.p. m/m) – komentuje ekspert.
    Zawarcie umowy dla pozoru a ciąża
    Czy zawarcie umowy o pracę w ciąży jest zgodne z prawem? Czy krótko po zawarciu umowy można przejść na zwolnienie lekarskie? Czy ZUS może uznać taką umowę zawartą dla pozoru i żądać zwrotu pobranego zasiłku macierzyńskiego? Podobną sprawą zajął się ostatnio Sąd Okręgowy w Kaliszu.
    Jakie jest w Polsce bezrobocie?
    Kim jest bezrobotny? Jakie są rodzaje bezrobocia? Jaka jest stopa bezrobocia w Polsce w porównaniu z innymi krajami UE? Co robi Polska, aby dążyć do pełnego produktywnego zatrudnienia? Poniżej najważniejsze dane i informacje.
    Co Państwowa Inspekcja Pracy zrobiła w 2021?
    W czerwcu 2022 r. odbyło się posiedzenie Rady Ochrony Pracy, która jest organem sprawującym nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy (PIP) jak i warunkami pracy, działającym przy Sejmie RP. Co roku, Główny Inspektor PIP składa Radzie Ochrony Pracy sprawozdanie ze swojej działalności.
    Stabilizacja na rynku pracy – aktualne trendy i wyniki badań w zakresie kompetencji i rynku pracy
    Badania przeprowadzone wśród pracodawców i pracowników pokazują stabilizację na rynku pracy. W czerwcu 2022 r. stopa bezrobocia była niższa niż w maju, a w urzędach pracy było zarejestrowanych mniej bezrobotnych w stosunku do poprzedniego miesiąca.
    Zatrudnianie cudzoziemców - jakie nieprawidłowości?
    W Polsce legalnie pracuje ponad milion cudzoziemców. Czy kontrole Państwowej Inspekcji Pracy wykazują nieprawidłowości?
    2/3 pracowników ma symptomy wypalenia zawodowego
    W ciągu ostatniego roku objawy wypalenia zawodowego zauważyło u siebie dwie trzecie pracowników - wynika z badania Nationale-Nederlanden. Zjawisko to dotyczy coraz częściej także młodszych pracowników - wskazano.
    Brak kompetencji blokuje innowacyjność firm
    Przełomowe pomysły to tylko jeden z czynników innowacyjności w firmach. Drugim, równie istotnym, jest odpowiednie zarządzanie tymi pomysłami i ich wdrażanie. Do tego jednak potrzebny jest szereg kompetencji, których dziś w firmach brakuje i same to przyznają. Dwie na trzy twierdzą, że przeszkodą w podejmowaniu przez nie innowacji jest problem z pozyskaniem odpowiednich pracowników. Akademia Menadżera Innowacji – prowadzona przez PARP – ma tę lukę kompetencyjną zasypywać. Uczestniczący w niej menadżerowie przechodzą szereg szkoleń podnoszących ich umiejętności zarządzania w tym obszarze, ale także pracują z doradcami, którzy od lat zajmują się wdrażaniem innowacji.
    Prawie połowa Polaków jest skłonna usprawiedliwić pracę na czarno
    Od czterech lat obserwowany jest wysoki poziom akceptacji nieetycznych zachowań i nadużyć finansowych – pokazują badania Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce. Dziś takie praktyki jest skłonna usprawiedliwić prawie połowa Polaków. Najczęściej przymykają oko na pracę na czarno w celu unikania ściągania długów z pensji. Zrozumienie dla takich praktyk deklaruje ponad 61 proc. społeczeństwa. Z kolei najbardziej rygorystycznie Polacy odnoszą się do wyłudzania pieniędzy z wykorzystaniem cudzych lub fałszywych dokumentów.
    Profil zaufany - jak go założyć?
    Profil zaufany powstał po to, aby umożliwić załatwienie spraw urzędowych bez wychodzenia z domu. Dla przedsiębiorców, jak i osób prywatnych, które często kontaktują się z instytucjami publicznymi, profil zaufany to idealne narzędzie. W jaki sposób się go zakłada? Jak długo jest ważny? Podpowiadamy.
    Praca przy komputerze. Jak zadbać o zdrowie?
    Wielogodzinna praca przed komputerem może negatywnie odbijać się na naszym zdrowiu fizycznym. Ból ramion, nadgarstków, ud i pleców są częstymi dolegliwościami pracowników biurowych. Dlatego tak ważne są przerwy od pracy. Podpowiadamy, w jaki sposób można je efektywnie wykorzystać, wykonując kilka prostych ćwiczeń korzystnych dla naszego ciała.
    Szukasz pracownika? Samo ogłoszenie to nie wszystko!
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Ale czy rola dobrego jobboardu ogranicza się tylko do publikowania ogłoszeń? Zadbanie o atrakcyjność oferty to jedno, sztuką jest także dotarcie do właściwego odbiorcy. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Praca zdalna wymaga doprecyzowania
    Praca zdalna zostanie uregulowana w kodeksie pracy. Wątpliwości może wywoływać m.in. forma, w jakiej ustala się miejsce świadczenia pracy poza siedzibą zatrudniającego. Niektóre przepisy może poprawić jeszcze Sejm, który nie spieszy się z uchwaleniem nowelizacji kodeksu pracy.
    Rekrutacja od strony pracodawcy – jak zwiększyć szanse na sukces
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Ostatnie dni rekrutacji w szkołach. Dla nauczycieli ofert na pęczki
    Napływ uchodźców z Ukrainy to wielkie wyzwanie przed polskimi szkołami. Niestety wygląda na to, że powstanie sporo wakatów, a kuratorzy oświaty pozostaną z trudnymi zadaniami.
    Odzież ochronna i robocza chroniąca przed promieniowaniem UV
    Stale rośnie liczba dni, w których temperatury osiągają wysokie wartości, a promieniowanie UV jest niebezpieczne – szczególnie dla tych, którzy swoją pracę wykonują na świeżym powietrzu. Ochrona przed skutkami promieniowania to nie tylko filtry UV czy przebywanie w cieniu. To także kwestia odzieży ochronnej – w której funkcjonalności nastąpił duży postęp.