Kategorie

Wyrok SN z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. III UK 84/05

Przepis art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) w związku z art. 64 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.) stanowi podstawę wstrzymania renty z tytułu niezdolności do pracy pobieranej przez kombatanta.

Przepis art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) w związku z art. 64 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.) stanowi podstawę wstrzymania renty z tytułu niezdolności do pracy pobieranej przez kombatanta.

Przewodniczący SSN Józef Iwulski

Sędziowie SN: Maria Tyszel (sprawozdawca), Andrzej Wasilewski

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy z wniosku Kazimierza K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o prawo do renty w związku z pobytem w obozie, na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2005 r. [...]

oddalił skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Reklama

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. decyzją z dnia 30 lipca 2002 r. wstrzymał Kazimierzowi K. wypłatę renty pobieranej z tytułu niezdolności do pracy (w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym), ponieważ lekarz orzecznik ZUS stwierdził, że jego niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z pobytem w obozie. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zamościu wyrokiem z dnia 20 lutego 2004 r. [...] oddalił odwołanie ubezpieczonego, dokonując następujących ustaleń faktycznych.

Kazimierz K., urodzony 1 stycznia 1940 r., wystąpił w dniu 5 sierpnia 1987 r. z wnioskiem o ustalenie prawa do renty inwalidy wojennego. Orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w B. z dnia 19 sierpnia 1987r. został zaliczony do drugiej grupy inwalidów z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym w lipcu 1943 r. Mimo nieczytelnej treści orzeczenia lekarskiego w części dotyczącej rozpoznanych schorzeń ubezpieczonego, organ rentowy decyzją z dnia 25 sierpnia 1987 r. przyznał Kazimierzowi K. prawo do renty z tego tytułu. W dniu 20 lipca 2002 r. Naczelny Lekarz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powziął wątpliwości co do merytorycznej prawidłowości orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej i przekazał sprawę lekarzowi orzecznikowi Zakładu do ponownego rozpoznania, zalecając ponowną ocenę stanu zdrowia wnioskodawcy po uzupełnieniu dokumentacji medycznej. Lekarz orzecznik, po przeprowadzeniu badania kontrolnego, orzeczeniem z 18 października 2002 r. uznał wnioskodawcę za trwale i całkowicie niezdolnego do pracy z ogólnego stanu zdrowia, jednakże bez związku z jego niespełna miesięcznym pobytem w obozie koncentracyjnym. W oparciu o to orzeczenie, organ rentowy wydał decyzję wstrzymującą Kazimierzowi K. dalszą wypłatę renty.

Reklama

Sąd Okręgowy na podstawie dowodów z opinii biegłych lekarzy specjalistów: neurologa, kardiologa i ortopedy oraz dwóch psychiatrów ustalił, że istniejące u ubezpieczonego schorzenia powodujące trwałą i całkowitą niezdolność do pracy nie są następstwem jego pobytu w obozie koncentracyjnym i oddalił odwołanie. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 12 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm., zwanej dalej ustawą o kombatantach) w związku z art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm., zwanej dalej ustawą o FUS).

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z dnia 3 marca 2005 r. [...] oddalił apelację Kazimierza K. uznając, że nie zachodzi zarzucana w apelacji sprzeczność ustaleń faktycznych Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się uchybień uzasadniających zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na to, że trzytygodniowy pobyt wnioskodawcy w obozie we wczesnym dzieciństwie, spowodował u niego niezdolność do pracy, a w konsekwencji ubezpieczony nie spełnił podstawowego warunku uzyskania prawa do renty inwalidy wojennego (przewidzianej w ustawie o kombatantach) dla osób, które przebywały w obozach koncentracyjnych. W skardze kasacyjnej od tego wyroku, ubezpieczony zarzucił naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, „polegające na przyjęciu, iż przepis art. 107 ustawy o FUS stanowi podstawę weryfikacji prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w zakresie przesłanki związku przyczynowego tej niezdolności z pobytem w obozie koncentracyjnym”. Domagał się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy, przez przyznanie ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na rzecz ubezpieczonego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. We wniosku o przyjęcie kasacji do rozpoznania skarżący wskazał na „istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości wzruszania przez organ rentowy ostatecznych decyzji przyznających prawo do świadczeń na gruncie stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2003 r.” oraz na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, w szczególności „art. 107 ustawy o FUS jako podstawy weryfikacji prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w zakresie przesłanki związku przyczynowego tej niezdolności z pobytem ubezpieczonego w obozie koncentracyjnym”.

Rozpoznając skargę kasacyjną Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:

Wobec zmiany z dniem 6 lutego 2005 r. przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących kasacji, należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy -Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), do rozpoznania kasacji w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym z dniem wejścia w życie tej ustawy. Stosownie do jej art. 39813 § 1 i 2, Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw i jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna jest bezzasadna, ponieważ podniesiony w niej zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 107 ustawy o FUS jest całkowicie chybiony. Przepis ten stanowi, że „prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.” Analogiczny przepis obowiązywał zarówno w czasie stanowienia ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz.U. Nr 16, poz. 122 ze zm.), jak i ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Świadczenia pieniężne dla kombatantów przysługiwały i przysługują na zasadach określonych w przepisach ustawy z 29 maja 1974 o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm., zwanej ustawą o ziw). Przepis art. 64 tej ustawy, w jej aktualnym brzmieniu, jednoznacznie stanowi, że w sprawach uregulowanych tą ustawą ma zastosowanie przepis art. 107 ustawy o FUS. W poprzednim stanie prawnym przepis ten powoływał art. 78 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.); przepis o treści identycznej, jak aktualnie obowiązujący art. 107 ustawy o FUS. Tak więc, niewątpliwie również przed dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 107 ustawy o FUS prawo kombatanta do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z działalnością kombatancką mogło ulec zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie. Przepis ten stanowi więc podstawę „weryfikacji” prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy również „w zakresie przesłanki związku przyczynowego tej niezdolności z pobytem ubezpieczonego w obozie koncentracyjnym”.

Nie ma to wprawdzie znaczenia dla rozstrzygnięcia o bezzasadności kasacji, jednakże Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące „przesłanki wznowienia postępowania, uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności decyzji” nie mają zastosowania do decyzji organów rentowych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe, a odwołanie się w kasacji do art. 124 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 i 1126 ze zm.), dotyczącego powinności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informowania od 2000 r. ubezpieczonego o danych zgromadzonych na jego koncie, nie ma żadnego związku z rozpatrywaną sprawą.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 39811 i art. 39814 k.p.c, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?