Kategorie

Surowe kary czekają pracodawców zatrudniających nielegalnie cudzoziemców

Surowe kary za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców bez ważnego prawa pobytu w Polsce oraz odpowiedzialność wykonawców i podwykonawców zatrudniających nielegalnie cudzoziemców w Polsce przewidują przepisy ustawy o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nowelizacja weszła w życie 21 lipca 2012 r.

Uchwalenie omawianej ustawy jest związane z koniecznością dostosowania polskich przepisów do wymagań dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 czerwca 2009 r. (2009/52/WE) przewidującej minimalne normy w odniesieniu do kar i środków stosowanych wobec pracodawców zatrudniających nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich (Dz.Urz. UE L 168 z 30 czerwca 2009 r., s. 24–32). Nowelizacji nie stosujemy do:

1) obywateli państwa członkowskiego Unii Europejskiej,

2) obywateli państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,

3) obywateli Konfederacji Szwajcarskiej,

4) członków rodziny cudzoziemców, o których mowa w pkt 1–3, który do nich dołącza lub z nimi przebywa.

Obowiązek przechowywania ważnego dokumentu pobytu cudzoziemca w Polsce

Ustawa o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej ustawa) nakłada na podmioty, które powierzają wykonywanie pracy cudzoziemcom, obowiązek domagania się od zatrudnionej osoby okazania ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Polski (art. 2 ustawy). Pracodawca ma obowiązek przechowywania kopii tego dokumentu przez cały okres wykonywania pracy przez cudzoziemca.

Domniemanie istnienia stosunku pracy

Omawiana ustawa przyznaje zatrudnionym w Polsce cudzoziemcom wiele uprawnień, które będą miały wpływ także na finanse zatrudniających ich pracodawców. Zatrudnieni cudzoziemcy uzyskali roszczenie o wypłatę zaległego wynagrodzenia i świadczeń związanych z tym wynagrodzeniem. W przypadku powierzenia cudzoziemcowi pracy na podstawie stosunku pracy nowe przepisy przewidują domniemanie istnienia stosunku pracy przez okres 3 miesięcy na wypadek konieczności wypłaty zaległego wynagrodzenia (art. 4 ust. 2 ustawy). Zarówno pracodawca, jak i cudzoziemiec mogą udowodnić, że okres zatrudnienia był krótszy lub dłuższy – wówczas wynagrodzenie będzie należne za udowodniony okres.

PRZYKŁAD

Reklama

Pracodawca zatrudnił cudzoziemca na podstawie umowy o pracę na czas określony 6 miesięcy. Pracownik pracował faktycznie tylko 2 miesiące i został zwolniony. W razie sporu o prawo do wynagrodzenia, jeżeli pracodawca udowodni przed sądem, że cudzoziemiec faktycznie pracował tylko przez 2 miesiące, otrzyma on wynagrodzenie należne za 2 miesiące pracy.

Jeżeli pracodawca zatrudni cudzoziemca na podstawie innej umowy niż umowa o pracę, wówczas przyjmuje się domniemanie, że między pracodawcą a cudzoziemcem uzgodniono kwotę wynagrodzenia w wysokości 3-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę. Również w tym przypadku zarówno pracownik, jak i pracodawca mogą udowodnić, że umówiono się na inną wysokość wynagrodzenia. Przepisy ustawy ustanawiają bowiem minimalne zasady ochrony dla cudzoziemców.

PRZYKŁAD

Cudzoziemiec został zatrudniony na podstawie umowy zlecenia, którą zawarto w formie ustnej. Zleceniobiorcy nie zostały potwierdzone warunki pracy i płacy na piśmie. W razie sporu przed sądem, jeżeli zleceniodawca udowodni, że cudzoziemiec umówił się z nim np. na wynagrodzenie miesięczne w kwocie 3,5 tys. zł, to takie wynagrodzenie zostanie mu zasądzone przez sąd za każdy miesiąc pracy.


Podmiot, który powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Polski, będzie miał obowiązek pokryć koszty związane z przesłaniem cudzoziemcowi zaległych należności do państwa, do którego cudzoziemiec powrócił lub został wydalony (art. 5 ustawy).

WAŻNE!

W przypadku cudzoziemców zatrudnionych na innej podstawie niż umowa o pracę, przy dochodzeniu zaległego wynagrodzenia i innych świadczeń domniemywa się, że strony uzgodniły wysokość wynagrodzenia w kwocie 3-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Odpowiedzialność podwykonawców i wykonawców

Zdarza się, że to podwykonawca powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi, który nie ma ważnego dokumentu uprawniającego do przebywania w Polsce, a następnie ten podwykonawca staje się niewypłacalny. W takim przypadku ustawa zabezpiecza interesy zatrudnionych cudzoziemców w taki sposób, że jeżeli podwykonawca wykonawcy jest niewypłacalny w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, a egzekucja przeciw niemu okaże się bezskuteczna lub za przeniesieniem odpowiedzialności za zobowiązania na inny podmiot przemawia szczególnie ważny interes cudzoziemca, to wykonawca ma obowiązek:

  • wypłacić cudzoziemcowi zasądzone zaległe wynagrodzenie należne od podwykonawcy i związane z nim świadczenia,
  • pokryć koszty związane z przesłaniem cudzoziemcowi zaległych należności do państwa, do którego cudzoziemiec powrócił lub został wydalony,
  • ponieść koszty wydalenia cudzoziemca (art. 6 ust. 1 ustawy).

Wykonawca podwykonawcy będzie mógł zwolnić się od spełnienia ww. obowiązków, jeżeli wykaże, że:

  • poinformował podwykonawcę o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Polski,
  • sprawdził, że dopełniono obowiązku zgłoszenia cudzoziemca do ubezpieczeń społecznych, jeżeli było to wymagane (art. 6 ust. 2 ustawy).

W analogiczny sposób, jak wyżej, ustawa reguluje odpowiedzialność i zwolnienie się od niej głównego wykonawcy oraz podwykonawcy, który pośredniczy między głównym wykonawcą a podmiotem powierzającym wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Polski.

Kary i grzywny za nielegalne powierzanie pracy cudzoziemcom

Pracodawcy powierzający pracę jednocześnie wielu cudzoziemcom, którzy nie dysponują prawem pobytu w Polsce, podlegają grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Podobna kara grozi pracodawcy, który w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą powierza cudzoziemcom bez prawa pobytu w Polsce pracę w sposób uporczywy, jak też w przypadku powierzenia pracy małoletniemu cudzoziemcowi bez ważnego prawa pobytu w Polsce (art. 9 ustawy). W tych przypadkach naruszeń prawa przez pracodawcę przepisy nie określają ani wysokości grzywny, jaka może być nałożona na pracodawcę, ani nie zawierają odesłania, jaką stosuje się procedurę (wykroczeniową czy przewidzianą w Kodeksie karnym). O te kwestie zapytaliśmy Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. O odpowiedzi resortu pracy poinformujemy Czytelników w jednym z najbliższych numerów MP.

Powierzenie pracy cudzoziemcowi bez prawa pobytu w Polsce, jeżeli nastąpi w warunkach szczególnego wykorzystania, będzie podlegało karze pozbawienia wolności do lat 3.


SŁOWNICZEK

Reklama

Szczególne wykorzystanie – warunki pracy osób, którym powierzono pracę z naruszeniem przepisów prawa, które uchybiają godności człowieka i są rażąco odmienne, przede wszystkim ze względu na płeć, w porównaniu z warunkami pracy osób, którym powierzono wykonywanie pracy zgodnie z prawem, wpływające zwłaszcza na zdrowie lub bezpieczeństwo osób wykonujących pracę.

Uporczywe powierzanie wykonywania pracy cudzoziemcowi bez prawa pobytu w Polsce, gdy praca ta nie ma związku z prowadzoną przez powierzającego wykonywanie pracy działalnością gospodarczą, ma podlegać karze grzywny do 10 tys. zł. Karane będzie także podżeganie i pomocnictwo do ww. czynu (art. 11 ustawy).

W przypadku osób skazanych za przestępstwo powierzania pracy cudzoziemcom bez prawa pobytu w Polsce (chodzi tutaj o powierzanie pracy wielu cudzoziemcom, małoletniemu cudzoziemcowi oraz cudzoziemcom w sposób uporczywy) lub za przestępstwo powierzania pracy cudzoziemcom w warunkach szczególnego wykorzystania sąd może:

  • orzec pozbawienie dotacji unijnych ze środków pochodzących z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rybackiego, jak też ze środków na realizację Wspólnej Polityki Rolnej,
  • zasądzić na rzecz Skarbu Państwa kwotę stanowiącą równowartość środków publicznych, wskazanych wyżej, otrzymanych w okresie 12 miesięcy poprzedzających wydanie wyroku.

Zakaz dostępu do dotacji unijnych sąd będzie mógł orzec na okres od 1 roku do 5 lat i będzie orzekany w latach. Egzekucja już otrzymanych dotacji, w razie orzeczenia przez sąd ich zwrotu, będzie prowadzona przez naczelników urzędów skarbowych właściwych ze względu na siedzibę sądu pierwszej instancji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zagrożenia (–)

Osoby skazane za przestępstwo powierzenia pracy cudzoziemcom bez prawa pobytu w Polsce mogą zostać pozbawione przez sąd dotacji unijnych na okres od 1 roku do 5 lat.

Ponadto podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych nie będą mogli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów należnych, wypłaconych, dokonanych lub postawionych do dyspozycji wypłat, świadczeń oraz innych należności ze stosunku pracy oraz z działalności wykonywanej osobiście, m.in. z kontraktów menedżerskich cudzoziemcowi, który w okresie świadczenia pracy lub wykonywania osobiście działalności na terytorium Polski nie posiadał ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium RP. Nie będą mogli również uwzględnić w kosztach składek z tytułu tych należności w części finansowanej przez płatnika składek oraz zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakład pracy temu cudzoziemcowi.

Osoby fizyczne prawomocnie skazane za przestępstwo powierzania pracy cudzoziemcom bez prawa pobytu w Polsce oraz wykonawcy będący spółką jawną, spółką partnerską, spółką komandytową, spółką komandytowo-akcyjną lub osobą prawną, których odpowiednio wspólnika, partnera, członka zarządu, komplementariusza lub urzędującego członka organu zarządzającego prawomocnie skazano za przestępstwo powierzania pracy cudzoziemcowi bez prawa pobytu w Polsce, będą także pozbawieni przez okres 1 roku udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Przypadki niekarania za powierzanie pracy cudzoziemcowi bez ważnego pobytu w Polsce

Pracodawca, który powierzył pracę cudzoziemcowi bez ważnego prawa pobytu w Polsce, będzie mógł uniknąć związanych z tym kar, jeżeli spełni łącznie 2 poniższe warunki:

  • zażąda od cudzoziemca przed rozpoczęciem pracy ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Polski i dokument ten będzie przechowywał przez okres pracy tego cudzoziemca, chyba, że wiedział, że przedstawiony dokument uprawniający do pobytu na terytorium Polski został sfałszowany;
  • zgłosił cudzoziemca, któremu powierzył wykonywanie pracy, do ubezpieczeń społecznych, jeżeli taki obowiązek wynika z obowiązujących przepisów.

Pracodawcy powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi na podstawie stosunku pracy będą mieli obowiązek uzupełnienia akt osobowych cudzoziemca, pozostającego w zatrudnieniu w dniu wejścia w życie omawianej ustawy, w terminie 45 dni od dnia jej wejścia w życie o kopię dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Polski zatrudnionego cudzoziemca oraz przesłania – w razie potrzeby – korekty zgłoszenia cudzoziemca do ubezpieczeń społecznych. Ten sam obowiązek będzie odnosił się także do podmiotów powierzających wykonywanie pracy cudzoziemcowi na podstawie innej niż umowa o pracę (art. 24 ustawy).

Podstawa prawna:

  • ustawa z 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r. poz. 769).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?