Kategorie

Swoboda przepływu pracowników pochodzących z nowych państw członkowskich UE

Agnieszka Zwolińska
W Unii Europejskiej wprowadzono tzw. okresy przejściowe – regulacje przejściowe dotyczące realizacji swobody przepływu pracowników – zarówno w przypadku państw, które przystąpiły do UE 1 maja 2004 r. (w tym Polski), jak i państw, które członkami Unii stały się 1 stycznia 2007 r. (Rumunia i Bułgaria).

Swoboda przepływu pracowników to fundamentalna zasada prawa unijnego potwierdzona obecnie w art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wcześniej, tj. przed zmianami wprowadzonymi Traktatem z Lizbony, w art. 39 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską).

Zasada ta zakłada przyznanie pracownikowi pochodzącemu z państwa członkowskiego prawa do podjęcia i wykonywania zatrudnienia w innym państwie członkowskim na takich samych warunkach, jakie państwo to stosuje wobec własnych obywateli. W praktyce oznacza to zniesienie w państwach członkowskich wymogu uzyskania przez pracowników pochodzących z innych państw członkowskich zezwolenia na pracę. Wprowadzenie zasady swobody przepływu pracowników w relacjach między dotychczasowymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej a państwami, które do Unii przystąpiły w ostatnim dziesięcioleciu, odbywa się stopniowo.

Model regulacji przejściowych tzw. 2+3+2

Ten sam model regulacji przejściowych tzw. 2+3+2 zastosowano zarówno w przypadku akcesji z 2004 r., jak i z 2007 r. Model ten opiera się na wyróżnieniu trzech okresów. Przez pierwsze 2 lata, licząc od dnia akcesji, dotychczasowe państwo członkowskie Unii Europejskiej (tj. będące członkiem Unii przed akcesją) mogło uregulować zasady dostępu pracowników pochodzących z nowo przyjętych państw członkowskich do jego rynku pracy w prawie krajowym i nie stosować w tym zakresie regulacji unijnych. Wprowadzone w prawie krajowym ograniczenia zasadniczo sprowadzały się do uzależnienia podjęcia zatrudnienia od uzyskania zezwolenia na pracę. Przed upływem tego 2-letniego okresu dotychczasowe państwo członkowskie Unii Europejskiej miało obowiązek poinformować Komisję, czy zamierza dalej – tj. przez okres kolejnych 3 lat – stosować regulacje krajowe, czy decyduje się wprowadzić unijną zasadę swobody przepływu pracowników. Pod koniec tego 3-letniego okresu państwo, które utrzymało regulacje krajowe w zakresie dostępu do swojego rynku pracy, mogło zwrócić się do Komisji o pozwolenie na przedłużenie okresu przejściowego o kolejne 2 lata. Warunkiem przedłużenia okresu przejściowego było wystąpienie na rynku pracy danego państwa członkowskiego poważnych zakłóceń lub groźba ich wystąpienia. Z powyższego wynika więc, że maksymalny okres zastosowania ograniczeń w swobodzie przepływu pracowników z państw nowo przyjętych do Unii Europejskiej wynosi 7 lat. W przypadku Polski opisany powyżej model został uregulowany w załączniku XII do Traktatu o przystąpieniu do Unii Europejskiej, a ściślej w punkcie drugim tego załącznika.


Dostęp cudzoziemców do polskiego rynku pracy

Jeżeli skoncentrujemy się na zasadach dostępu obywateli innych państw członkowskich do polskiego rynku pracy, to aktualnie nie obowiązują żadne ograniczenia unijnej swobody przepływu pracowników (art. 87 ust. 1 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP, jeżeli jest obywatelem państwa członkowskiego. Zasada ta znajduje zastosowanie do obywateli państw będących członkami Unii Europejskiej przed rozszerzeniem w 2004 r., także do obywateli państw, które przystąpiły do Unii razem z Polską (tj. Czech, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Słowenii, Słowacji), oraz obywateli państw, które przystąpiły do Unii 1 stycznia 2007 r. (tj. Rumunii i Bułgarii). W związku z tym obywatele wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej mogą w Polsce podjąć pracę bez wymogu uzyskania zezwolenia na pracę.

Ograniczenia w dostępie Polaków do unijnego rynku pracy

Reklama

Jeżeli natomiast chodzi o dostęp polskich pracowników do rynków pracy innych państw członkowskich Unii Europejskiej, swoboda przepływu pracowników nie znajduje zastosowania w przypadku rynku niemieckiego i austriackiego. Zarówno w Niemczech, jak i Austrii warunkiem podjęcia pracy przez pracownika pochodzącego z Polski jest posiadanie przez niego zezwolenia na pracę. Zezwolenie to wydaje właściwa instytucja niemiecka, odpowiednio austriacka. Okres ograniczenia dostępu polskich pracowników do niemieckiego i austriackiego rynku pracy zakończy się 30 kwietnia 2011 r.

Poza ograniczeniem dostępu do rynku pracy, na podstawie ust. 13 pkt 2 załącznika XII do Traktatu o przystąpieniu do Unii Europejskiej, Niemcy i Austria wprowadziły ograniczenia w zakresie swobody delegowania pracowników przez polskich pracodawców do świadczenia na terytorium tych państw niektórych usług. Podobnie jak w przypadku podjęcia pracy przez polskich pracowników ograniczenia te będą obowiązywać do 30 kwietnia 2011 r.


W przypadku ograniczenia prawa delegowania pracowników w ramach swobody świadczenia usług dotyczy:

  • sektora usług budowlanych i pokrewnej działalności,
  • sprzątania i czyszczenia obiektów,
  • działalności dekoratorów wnętrz.

W przypadku Austrii ograniczenie prawa delegowania pracowników w ramach swobody świadczenia usług dotyczy:

  • usług związanych z ogrodnictwem,
  • usług cięcia, rzeźbienia i wykańczania kamienia,
  • ręcznego wyrobu elementów z metalu i części tych elementów,
  • usług budowlanych i pokrewnych,
  • działalności związanej z ochroną,
  • sektora usług sprzątania i czyszczenia obiektów,
  • pielęgnowania chorych w domu,
  • prac społecznych.

Ograniczenie w zakresie delegowania pracowników na terytorium Niemiec czy Austrii w celu świadczenia tam wymienionych wyżej usług sprowadza się do obowiązku uzyskania przez polskiego pracodawcę zezwolenia na delegowanie do pracy.

Polacy na angielskim rynku pracy

Angielski rynek pracy jest otwarty dla pracowników pochodzących z Polski. W Wielkiej Brytanii wprowadzono natomiast System Rejestracji Pracowników przybywających z nowych państw członkowskich. Celem tego systemu jest wyłącznie monitoring. Pochodzące z nowych państw członkowskich osoby poszukujące pracy (z wyjątkiem Malty i Cypru) powinny zarejestrować się we właściwym organie w ciągu miesiąca od podjęcia pracy na terytorium Wielkiej Brytanii. Zarejestrowanie nie stanowi warunku podjęcia zatrudnienia.

Podstawa prawna:

  • pkt 2 załącznika XII do Traktatu o przystąpieniu do Unii Europejskiej (DzUrz UE L 236 z 23.09.2003 r., s. 876 i nast.),
  • art. 87 ust. 1 pkt 7 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DzU z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?