Jak zawrzeć umowę po okresie próbnym

Wola stron stosunku pracy o kontynuowaniu zatrudnienia może być wyrażona przez dopuszczenie pracownika do dalszej pracy. Kontynuacja takiego zatrudnienia powinna zostać jednak potwierdzona kolejną umową o pracę.

Umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie. Strony mogą jednak zawrzeć umowę o pracę w formie ustnej. Niekiedy możliwe jest nawet zawarcie umowy o pracę w sposób dorozumiany. Jak stanowi art. 29 § 2 k.p., w przypadku gdy umowa nie została zawarta na piśmie, pracodawca powinien niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy, potwierdzić pracownikowi rodzaj umowy i jej warunki.

Kodeks pracy dopuszcza również możliwość nawiązania stosunku pracy w inny sposób, np. w formie dopuszczenia do pracy. Polega to na tym, że strony nie składają oświadczeń woli w formie pisemnej lub ustnej, lecz pracownik za wiedzą pracodawcy podejmuje pracę. Przez takie zachowania strony składają w sposób domniemany stosowne oświadczenia woli. Wola stron może być wyrażona przez każde ich zachowanie, które ujawnia ją w tzw. sposób dostateczny (art. 60 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Do zawarcia umowy może dojść w sposób dorozumiany, jeżeli pracownik za milczącą zgodą pracodawcy wykonuje pracę podporządkowaną.

Przykładem zawarcia umowy przez dopuszczenie do pracy może być kontynuowanie za wiedzą i akceptacją pracodawcy zatrudnienia pracownika po ustaniu umowy zawartej na okres próbny lub po upływie okresu wypowiedzenia. Aby można było mówić o zawarciu umowy o pracę na czas nieokreślony przez dopuszczenie do pracy, z zachowania obu stron muszą wynikać, choćby pośrednio, warunki świadczonej pracy.

Należy jednak podkreślić, że niezależnie od formy umowy między pracodawcą a pracownikiem za wykonaną pracę należy się wynagrodzenie. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 10 kwietnia 2007 r. stwierdził, że nawet jeśli pracownik nie ma pisemnej umowy, za wykonaną pracę przysługuje mu wynagrodzenie. Od tej zasady mogą być wyjątki, np. jeśli podpisze umowę cywilną, która wynagrodzenia nie przewiduje (VI ACa 1205/06, „Rejent” 2007/5/176).

Za zatrudnianie pracownika bez potwierdzenia stosowną umową o pracę pracodawca może ponieść karę, bowiem ten, kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu, nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę, podlega karze grzywny od 1000 do 30 000 zł (art. 281 pkt 2 k.p.). Potwierdzenie ustaleń co do rodzaju oraz jej warunków dołącza się do akt osobowych pracownika. Wykroczenia z art. 281 k.p. mogą być popełnione umyślnie oraz nieumyślnie. Niepotwierdzenie zatrudnienia pracownika stosowną umową ma charakter wykroczenia stałego, ponieważ aż do momentu potwierdzenia umowy na piśmie przez cały czas istnieje stan bezprawny.