Kategorie

Kolizja urlopu macierzyńskiego z urlopem wypoczynkowym

Bolesta-Borkowska Agnieszka
Pracownica nie może być pozbawiona części urlopu wypoczynkowego, jeżeli z organizacji pracy w zakładzie pracy wynika, że częściowo pokrywałby się on z urlopem macierzyńskim.

Prawo wspólnotowe przewiduje różne uprawnienia dla pracowników, ustalając je jako uprawnienia minimalne, tzn. państwo może daną kwestię uregulować korzystniej niż przewidują to dyrektywy. Nie może jednak uregulować danego zagadnienia mniej korzystnie z punktu widzenia pracownika. W szczególności nie może pozbawiać pracownika jednego z uprawnień przysługujących mu na podstawie prawa wspólnotowego. Taki wniosek wynika z hiszpańskiej sprawy C-342/01 Maria Paz Merino Gómez v. Continental Industrias del Caucho S.A., w której orzekał Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (ETS).

Prawo krajowe

Reklama

Stosownie do hiszpańskiego prawa krajowego pracownik był uprawniony do urlopu wypoczynkowego nie krótszego niż 30 dni kalendarzowych. Okres ten mógł być dłuższy, jeżeli tak zostało ustalone w drodze porozumień zbiorowych lub umów indywidualnych. Z kolei okres, w którym pracownicy mogli wykorzystać urlop wypoczynkowy, miał być ustalany w drodze porozumień między pracownikami a pracodawcami. W przypadku urodzenia dziecka prawo przewidywało 16 tygodni urlopu macierzyńskiego (a w przypadku porodu, w wyniku którego przyszło na świat więcej niż jedno dziecko - urlop ulegał przedłużeniu o 2 tygodnie na każde kolejne dziecko, poczynając od drugiego urodzonego w wyniku tego samego porodu).

Oprócz ustaw obowiązywały też porozumienia zbiorowe. Stosownie do porozumienia, które w danej sprawie obejmowało pracodawcę, w razie urodzenia się dziecka pracownica była uprawniona do 16 tygodni urlopu macierzyńskiego (czyli tyle samo, ile wynikało z ustawy). Pracownikom przysługiwał urlop wypoczynkowy w wymiarze 30 dni kalendarzowych, przy czym co najmniej 15 następujących po sobie dni powinno być wykorzystanych przez pracownika między czerwcem a wrześniem. Porozumienie przewidywało, że - w drodze wyjątku - 6 pracowników mogło wykorzystać urlop wypoczynkowy we wrześniu. Pierwszeństwo mieli pracownicy, którzy w poprzednim roku nie mogli sami wskazać okresu wykorzystywania urlopu.

Stan faktyczny

Reklama

Pani Merino Gómez pracowała u pozwanego pracodawcy od 1994 r. W 2001 r. przebywała na urlopie macierzyńskim w okresie od maja do 24 sierpnia 2001 r. Wystąpiła do pracodawcy z prośbą o udzielenie urlopu wypoczynkowego od 25 sierpnia do 21 września albo - alternatywnie - w okresie od 1 do 28 września, czyli po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Tymczasem, zgodnie z postanowieniami układu zbiorowego, tylko 6 pracowników mogło wykorzystywać urlop wypoczynkowy we wrześniu. Nie należała do nich Pani Merino Gómez, bo w 2000 r. mogła wybrać termin wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. W 2001 r. nie należała więc do uprzywilejowanej grupy. W związku z tym pracodawca odmówił udzielenia urlopu we wrześniu. W odpowiedzi Pani Merino Gómez wystąpiła przeciwko pracodawcy do sądu z roszczeniem o urlop wypoczynkowy, którego została pozbawiona (bo w okresie, w którym mogła otrzymać go od pracodawcy - przebywała na urlopie macierzyńskim).

Należy zwrócić uwagę na praktykę sądów hiszpańskich w takich sprawach, z którą sąd orzekający w tej konkretnej sprawie się nie zgodził. Zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem krajowym w takich przypadkach pracownica nie była uprawniona do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w dogodnym dla niej okresie. Sądy uznawały wyższość postępowania zgodnie z porozumieniem zbiorowym nad indywidualnym interesem pracownika.


Na tym tle sąd krajowy orzekający w sprawie zawiesił postępowanie i zwrócił się do ETS z pytaniem, czy stosownie do dyrektyw wspólnotowych w takiej sytuacji jak opisana w sprawie pracownica jest uprawniona do wykorzystania przysługującego jej urlopu wypoczynkowego w okresie innym niż ustalony w drodze porozumienia zbiorowego?

Dyrektywy wspólnotowe

W przedmiotowej sprawie wchodziły w grę następujące dyrektywy:

• dyrektywa Rady 76/207/EWG z 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy,

• dyrektywa 92/85/EWG z 19 października 1992 r. w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, i pracownic karmiących piersią,

• dyrektywa Rady 93/104/EWG z 23 listopada 1993 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy.

Zasada równego traktowania

Zdaniem sądu krajowego z zasady równego traktowania i niedyskryminacji wynika, że w przypadku kolizji terminów wykorzystywania urlopów, kobieta musi być uprawniona do skorzystania z przysługującego jej urlopu wypoczynkowego w terminie, który nie będzie kolidował z jej urlopem macierzyńskim. Takie rozumowanie nie wyklucza także i tego, że okresy wykorzystywania urlopu wypoczynkowego zostały ustalone w porozumieniu zbiorowym. W celu zapewnienia zgodności ze wspólnotową zasadą niedyskryminacji porozumienia zbiorowe powinny zawierać rozwiązania odnoszące się do specjalnej sytuacji pracownic w ciąży. Ponadto dyrektywy nie dopuszczają możliwości „pochłonięcia” jednego urlopu przez drugi. Ochrona prawa do urlopu macierzyńskiego powinna przeważać nad uregulowaniem układu zbiorowego.

Urlop wypoczynkowy

Uprawnienie pracownika do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 4 tygodni wynikało z art. 7 dyrektywy 93/104/EWG. Od obowiązku zagwarantowania tego uprawnienia nie było wyjątków. Dodatkowo pozycję uprawnienia do urlopu wypoczynkowego wzmacniało to, że nie mógł on być zastąpiony żadnym wynagrodzeniem pieniężnym, chyba że w przypadku rozwiązania stosunku pracy.

Urlop macierzyński

Artykuł 8 dyrektywy 92/85/EWG wymaga, aby państwa zagwarantowały pracownicom co najmniej 14 tygodni nieprzerwanego urlopu macierzyńskiego. Prawo do urlopu macierzyńskiego jest także prawem absolutnym, niedozwalającym na żadne wyjątki, a jego celem jest regeneracja organizmu kobiety po ciąży i porodzie oraz możliwość zapewnienia opieki nowo narodzonemu dziecku. Ponadto art. 11 pkt 2 lit. a) dyrektywy 92/85/EWG wyraźnie zobowiązuje państwa do zapewnienia zachowania przez pracownice w okresie urlopu macierzyńskiego praw pracowniczych wynikających z umowy o pracę. Odpowiednie środki muszą być przedsięwzięte, aby pracownica mogła wziąć przysługujący jej urlop wypoczynkowy w innym czasie niż ustalony w porozumieniu zbiorowym, ponieważ urlop wypoczynkowy - jak stwierdził sąd - należy do warunków zatrudnienia wynikających z umowy o pracę.

Agnieszka Bolesta-Borkowska

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?