Kategorie

Ochrona praw pracowniczych w przypadku przejęcia zakładu pracy w UE

Katarzyna M. Świderska
Pracownicy przejmowani w wyniku przejęcia zakładu lub jego części przez nowego pracodawcę mogą liczyć na ochronę nie tylko na poziomie prawa krajowego, ale także unijnego.
 

Przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę to powszechne zjawisko, wpisane w reguły funkcjonowania rynku. Prawna regulacja skutków tych procesów w sferze stosunków pracy ma istotne znaczenie praktyczne, zarówno dla ochrony interesów pracowników objętych przejściem, jak i dla interesów zbywcy i nabywcy zakładu.

Reklama

Dyrektywa Rady 77/178/EWG z 14 lutego 1977 r. w sprawie zbliżania ustawodawstwa państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przeniesienia własności przedsiębiorstw lub ich części została po zmianach skonsolidowana w celu większej jasności i racjonalności przez przyjęcie przez Radę dyrektywy 2001/23/WE z 12 marca 2001 r. (DzU UE L nr 82, poz. 16).

Zasadniczą kwestią w omawianej sytuacji jest zmiana pracodawcy, czyli podmiotowe przekształcenie stosunku pracy. Polega ona na wstąpieniu nowego pracodawcy w prawa i obowiązki strony tego stosunku w następstwie przejęcia zakładu pracy lub części zakładu pracy należącego do poprzedniego pracodawcy. Podstawowym celem regulacji jest zapewnienie pracownikom dalszego zatrudnienia na tych samych warunkach, mimo zaistniałego przejścia zakładu pracy. Chroni ona także interesy pracodawcy, zapewniając nabywcy przejęcie zakładu pracy z załogą, a więc w postaci umożliwiającej realizację jego zadań.

Przejście zakładu pracy - definicja

Zmiana pracodawcy jest konsekwencją przejścia na inny podmiot całości lub części zakładu pracy rozumianego jako placówka zatrudnienia pracowników, przy czym placówka ta jest wyodrębnionym miejscem pracy związanej z nią faktycznie częścią załogi.

Przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę może nastąpić w wyniku:

• czynności prawnych (np. sprzedaży, zawarcia i rozwiązania umowy dzierżawy itp.),

• innych zdarzeń prawnych (np. dziedziczenia),

• obowiązywania przepisów prawnych i decyzji administracyjnych.

Nie jest zmianą pracodawcy zmiana właściciela zakładu pracy, jeżeli pracodawca w znaczeniu prawnym pozostaje ten sam, np. w przypadku przejęcia większości udziałów lub akcji spółki.

Wstąpienie nabywcy zakładu w prawa i obowiązki pracodawcy dotyczy wszystkich pracowników bez względu na podstawę nawiązania ich stosunku pracy. Skutek ten następuje z mocy prawa z dniem przejścia, a odmienne umowy i decyzje pracodawców są nieważne. Także sprzeciw pracowników nie zmienia automatyzmu zmiany pracodawcy. Nabywca zakładu nie musi zawierać nowych umów o pracę z przejętymi pracownikami.

Zakres działania dyrektywy

Reklama

Dyrektywa swoim działaniem obejmuje każdy przypadek przeniesienia własności firmy lub jej części na innego pracodawcę w wyniku czynności prawnej lub fuzji. Przeniesienie własności w jej rozumieniu następuje wtedy, gdy własność jednostki gospodarczej przechodzi na nabywcę, lecz jednostka ta zachowuje swoją tożsamość prawną, czyli łączą się zasoby firm, a celem tego połącznia jest prowadzenie działalności gospodarczej. Dyrektywę stosuje się do przedsiębiorstw prywatnych i publicznych, które prowadzą działalność gospodarczą, niezależnie czy działają w celu osiągania zysku.

Ochroną praw objęci są zgodnie z dyrektywą pracownicy, którzy jako pracobiorcy podlegają ochronie krajowego ustawodawstwa w danym państwie członkowskim. Podstawowym uprawnieniem ochronnym jest zapis, na podstawie którego prawa i obowiązki zbywcy zakładu pracy wynikające z umów o pracę lub stosunku pracy, istniejących w chwili przeniesienia, przechodzą na nabywcę (art. 3 ust. 1 dyrektywy).


Duże znaczenie z punktu widzenia ochrony praw pracowników przejmowanego zakładu ma zapis, zgodnie z którym prawa i obowiązki wynikające z umów o pracę lub stosunku pracy, istniejących w momencie przeniesienia własności, przekazywane są na podstawie takiego przeniesienia na nabywcę (art. 3 dyrektywy). Państwa członkowskie mogą rozszerzyć odpowiedzialność z tytułu zobowiązań, które powstały przed dniem przeniesienia własności, przyjmując wspólną odpowiedzialność zbywcy i nabywcy.

Prawo krajowe powinno wskazać, w jaki sposób pracodawca - zbywca powinien poinformować swojego następcę o wszystkich prawach i obowiązkach, które wiążą się z przekazaniem zakładu. Oczywiście dotyczy to praw i obowiązków znanych zbywającemu lub takich, które zbywający powinien znać w chwili przejścia własności zakładu pracy. Istotne jest jednak, że niepowiadomienie o nich nabywcy nie wpływa na ich przekazanie, jak również nie wpływa na prawa każdego z pracowników w stosunku do obu stron przejęcia przedsiębiorstwa.

Korzyści dla pracowników

Z punktu widzenia pracowników bardzo istotnym zagadnieniem w sytuacji przejścia zakładu pracy na innego właściciela jest sprawa utrzymania stosunku pracy. Taka sytuacja nie stanowi sama w sobie podstaw do zwalniania pracowników przez zbywającego czy przez nabywcę (art. 4 dyrektywy). Należy pamiętać, że zwolnienia, aby były przeprowadzone zgodnie z prawem, muszą być uzasadnione przyczynami ekonomicznymi, technicznymi czy organizacyjnymi. Ponadto państwo członkowskie może wprowadzić w przepisach prawa krajowego postanowienia, zgodnie z którymi pewne kategorie pracowników nie będą objęte ochroną przed zwolnieniem w związku z przejęciem zakładu pracy.

Dyrektywa szeroko traktuje także o obowiązkach informacyjnych i konsultacyjnych w związku z przejściem własności zakładu pracy.

Zbywający i nabywca są zobowiązani do poinformowania przedstawicieli pracowników, których dotyczy przeniesienie, o:

• terminie lub proponowanym terminie przeniesienia własności,

• powodach przeniesienia własności,

• prawnych, ekonomicznych i socjalnych skutkach przeniesienia własności dla pracowników,

• o wszelkich skutkach przeniesienia własności dotyczących pracowników.

Zbywający przekazuje informacje przed przeniesieniem własności, nabywca zaś jest zobowiązany do poinformowania pracowników o przeniesieniu zanim odczują oni bezpośrednio skutki w zakresie warunków pracy i zatrudnienia.

Jeśli pracownicy uznają, że są pokrzywdzeni w wyniku nieprzestrzegania postanowień dyrektywy, powinni mieć możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej. Państwa członkowskie są zobowiązane do wprowadzenia w systemach prawa krajowego stosownych rozwiązań. W ten sposób gwarancje i środki przewidziane w związku z przejęciem zakładu pracy są zapewnione skutecznie oraz podlegają kontroli i egzekucji.

Katarzyna M. Świderska

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?