Kategorie

Dochodzenie przez pracodawcę roszczeń w pozwie wzajemnym

Rafał Krawczyk
Pozew złożony przez pracownika przeciwko pracodawcy często jest elementem sporu, w którym wzajemne roszczenia wobec siebie zgłaszają obie strony stosunku pracy. W przypadku gdy pracownik złoży własny pozew, pracodawca – nie czekając na zakończenie tej sprawy – może złożyć pozew wzajemny. Jeżeli będzie on dopuszczalny, obydwie sprawy zostaną rozpoznane łącznie.

Konieczność rozpoznania pozwu wzajemnego łącznie z pozwem złożonym wcześniej przez pracownika powoduje, że jego wniesienie możliwe jest pod pewnymi warunkami. Powództwo wzajemne jest dopuszczalne w dwóch sytuacjach, które nie muszą wystąpić łącznie.

Reklama

Pierwsza z nich istnieje wtedy, gdy roszczenie wzajemne pozostaje w związku z roszczeniem powoda. Druga możliwość wniesienia powództwa wzajemnego obejmuje przypadki, gdy roszczenie pozwanego nadaje się do potrącenia z roszczeniem powoda. W praktyce o dopuszczalności wniesienia powództwa wzajemnego najczęściej decyduje pierwsza przesłanka, czyli związek z roszczeniem powoda. Występuje on wtedy, gdy roszczenie pracodawcy wynika ze stosunku pracy lub dotyczy roszczeń z nim związanych.

Na temat dopuszczalności wnoszenia powództw wzajemnych w sprawach pracowniczych wypowiedział się Sąd Najwyższy. Według niego żaden przepis Kodeksu postępowania cywilnego nie wyłącza ani nie ogranicza możliwości wytoczenia powództwa wzajemnego przez pozwanego pracodawcę z tej tylko przyczyny, że powód jest pracownikiem pozwanego. W uchwale z 4 października 1994 r. (I PZP 41/94, OSNP 1995/5/63) Sąd Najwyższy przyjął, że w sprawie z powództwa pracownika o roszczenie ze stosunku pracy sąd pracy nie może odmówić rozpoznania powództwa wzajemnego zakładu pracy o roszczenie z zakresu pracowniczej odpowiedzialności materialnej, jeżeli są spełnione warunki przewidziane w art. 204 k.p.c.

Reklama

Powództwem wzajemnym mogą zostać objęte wszystkie roszczenia wynikające ze stosunku pracy i z nim związane. Pracodawca może w nim domagać się np. zapłaty: odszkodowania za szkodę wyrządzoną w mieniu pracodawcy, odszkodowania za bezzasadne rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia przez pracownika, zwrotu kwoty dofinansowania nauki pracownika, odszkodowania za naruszenie zakazu konkurencji, zwrotu nadpłaconego wynagrodzenia itp.

Sąd pracy może ponadto rozpoznać tylko takie sprawy, które podlegają jego właściwości. Pracodawca może zatem objąć pozwem wzajemnym skierowanym przeciwko pracownikowi tylko takie roszczenia, które również w normalnym pozwie skierowałby do sądu pracy, a nie sądu cywilnego. Roszczeń niewynikających ze stosunku pracy pracodawca może dochodzić od pracownika odrębnie przed sądem cywilnym. A zatem np. pracodawca pozwany o zapłatę wynagrodzenia nie ma możliwości wniesienia pozwu wzajemnego o zwrot pożyczki udzielonej pracownikowi prywatnie (poza stosunkiem pracy). Dodatkowo w postępowaniu uproszczonym (o roszczenia wynikające z umowy o pracę, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 10 000 zł) zgodnie z art. 5054 § 2 k.p.c. powództwo wzajemne jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy roszczenie w nim zgłoszone również nadaje się do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym.


Powództwo wzajemne można wytoczyć bądź w odpowiedzi na pozew, bądź oddzielnie, nie później jednak niż na pierwszej rozprawie albo w sprzeciwie od wyroku zaocznego. Pozew wzajemny musi odpowiadać wszystkim wymogom stawianym zwykłym pozwom. Tak jak w każdym piśmie procesowym musi się w nim znaleźć oznaczenie sądu, stron, podpis, dokładne określenie żądania. Należy do niego dołączyć odpisy dla strony przeciwnej oraz uiścić opłatę, identyczną jak tę od zwykłego pozwu. Sąd pracy zbada, czy pozew wzajemny odpowiada wszystkim wymogom formalnym oraz czy jest opłacony. W razie stwierdzenia braków w tym zakresie pracodawca zostanie wezwany do ich usunięcia w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu pozwu.

Pozew wzajemny należy wnieść do sądu pozwu głównego. Jeżeli jednak pozew wzajemny podlega rozpoznaniu przez sąd okręgowy, a sprawa wszczęta była w sądzie rejonowym, sąd ten przekazuje całą sprawę sądowi właściwemu do rozpoznania powództwa wzajemnego (art. 204 § 2 k.p.c.).

Jeśli powództwo wzajemne zostanie zgłoszone zbyt późno lub w ogóle nie jest dopuszczalne, sąd pracy nie odrzuci go, tylko przekaże do odrębnego rozpoznania – wówczas zostanie ono rozpoznane jako odrębna sprawa. Sąd może również przekazać taki pozew do wydziału cywilnego lub do innego sądu, jeśli nie jest to sprawa podlegająca jego właściwości.

Sąd rozpoznający sprawę z powództwa głównego i wzajemnego w jednym wyroku rozstrzyga o zasadności każdego powództwa – głównego i wzajemnego. W przypadku gdy stwierdzi, że są one w całości bądź w części zasadne, zasądza na rzecz każdego z powodów – głównego i wzajemnego – od strony przeciwnej – stosowne kwoty (jeżeli powództwo jest w części zasadne, oddala go w pozostałej części) – wyrok SN z 3 października 2008 r., II PK 30/08, niepubl. Z powyższych względów w orzecznictwie przyjmuje się, że apelację dotyczącą rozstrzygnięcia o powództwie głównym i wzajemnym należy traktować jako dwie apelacje podlegające oddzielnym opłatom (art. 18 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, DzU nr 167, poz. 1398 ze zm.) – postanowienie SN z 16 lutego 2007 r., II PZ 81/06, OSNP 2008/9– –10/135). Okoliczność, że w przypadku wytoczenia powództwa wzajemnego w istocie rzeczy ma miejsce połączenie dwóch samodzielnych procesów, skutkuje ponadto tym, że skarga kasacyjna dotycząca rozstrzygnięcia o interesach podmiotu występującego w charakterze zarówno pozwanego, jak i powoda wzajemnego odnosi się do rozstrzygnięcia dwóch spraw, a więc powinna być potraktowana jak dwie skargi kasacyjne. Co do każdej z tych skarg skarżący powinien też oddzielnie wskazać wartość przedmiotu zaskarżenia, od której zależy nie tylko wysokość opłaty sądowej, ale przede wszystkim dopuszczalność skargi kasacyjnej (postanowienie SN z 25 listopada 2011 r., V CSK 89/11).

Powództwo wzajemne należy odróżnić od zarzutu potrącenia (art. 498 k.c.). Zgłoszenie tego zarzutu nie wymaga bowiem wniesienia własnego pozwu przez pracodawcę. Pracodawca składa w tym przypadku tylko oświadczenie procesowe o potrąceniu. Jeśli sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego uzna, że zarzut potrącenia był słuszny i jednocześnie roszczenie powoda również zasługiwało na uwzględnienie, odejmie kwotę zgłoszoną do potrącenia od kwoty należnej powodowi albo oddali powództwo w całości, jeśli kwota zgłoszona do potrącenia jest wyższa od należności głównej.

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?