Kategorie

Koszty sądowe w sprawach ze stosunku pracy

Cezary Mak
Spór przed sądem pracy w przypadku wygranej może przynieść pracodawcy korzyści. W razie przegranej pracodawca może zostać zobowiązany do poniesienia kosztów procesu.

Od chwili wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy nie jest już wolne z mocy ustawy od opłat sądowych. Obecnie postępowanie to wiąże się z koniecznością uiszczenia opłat sądowych przez obie strony - zarówno przez pracodawcę, jak i przez pracownika. Do kosztów sądowych zaliczamy opłaty i wydatki. Opłata może być stała, stosunkowa lub podstawowa.

O rodzaju i wysokości opłaty decyduje wartość przedmiotu sporu

W obecnym stanie prawnym zwolnienie od uiszczania kosztów sądowych w tej kategorii spraw przysługuje tylko pracownikowi wnoszącemu powództwo (art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy). Zwolnienie to nie obejmuje opłat od czterech rodzajów środków zaskarżenia wymienionych w przepisie art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach. Z przepisu tego wynika, że w sprawach z zakresu prawa pracy zarówno z powództwa pracownika, jak i powództwa pracodawcy, w których wartość przedmiotu sporu nie przewyższa 50 000 zł, pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 zł wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Od pozostałych pism procesowych (np. od pozwu, odwołania od wypowiedzenia, sprzeciwu od wyroku zaocznego, zarzutów od nakazu zapłaty) pobiera się opłaty na zasadach i w wysokości określonej w ustawie o kosztach, z tym że pracownik na mocy art. 96 ust. 1 pkt 4 tej ustawy zwolniony jest od ich uiszczania.

Przykład

Reklama

Pracownik wniósł pozew o przywrócenie do pracy. Wartość przedmiotu sporu wynosi 40 000 zł. W tej sytuacji pracownik nie będzie musiał wnosić żadnej opłaty od pozwu. Natomiast bez względu na to, jakie będzie rozstrzygnięcie sądu zarówno pracownik, jak i pracodawca w przypadku wniesienia apelacji będą musieli uiścić od niej opłatę podstawową w wysokości 30 zł.

W sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50 000 zł, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism opłatę stosunkową. Oznacza to, że w tego rodzaju sprawach od pozwu pracownika pobiera się opłatę stosunkową obliczoną od wartości przedmiotu sporu. Pracownik nie jest uprzywilejowany względem pracodawcy i musi uiszczać opłaty sądowe na tych samych zasadach co pracodawca. Natomiast gdy sąd pierwszej instancji orzekał w sprawie, w której wartość przedmiotu sporu przewyższała kwotę 50 000 zł, od apelacji pracownika lub pracodawcy pobiera się opłatę stosunkową obliczoną od wartości przedmiotu zaskarżenia także wówczas, gdy wskutek częściowego zaskarżenia wyroku wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od tej kwoty.

WAŻNE!

Wartość przedmiotu sporu i wartość przedmiotu zaskarżenia nie są pojęciami tożsamymi. Wartość przedmiotu sporu, najogólniej mówiąc, jest to określona w kwocie pieniężnej wartość dochodzonego roszczenia. Natomiast wartość przedmiotu zaskarżenia to kwota zaskarżonej części wyroku w sprawach majątkowych.

Przykład

Pracownik wniósł pozew przeciwko pracodawcy o zapłatę 60 000 zł. Sąd I instancji zasądził na jego rzecz 40 000 zł. W tej sytuacji co do pozostałej niezasądzonej kwoty 20 000 zł pracownik wniósł apelację. Wartość przedmiotu sporu to kwota 60 000 zł, a wartość przedmiotu zaskarżenia to kwota 20 000 zł. Opłata stosunkowa od pozwu to 3000 zł (5% od 60 000 zł), a opłata stosunkowa od apelacji wynosi 1000 zł (5% od wartości przedmiotu zaskarżenia, czyli od kwoty 20 000 zł).


Wydatki postępowania

W toku postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy o roszczenia pracownika wydatki obciążające pracownika (np. z tytułu sporządzenia opinii biegłego) stosownie do przepisu art. 97 ustawy o kosztach ponosi tymczasowo Skarb Państwa. Sąd pracy w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji rozstrzyga o tych wydatkach. Jeżeli powództwo pracownika zostanie uwzględnione, sąd wydatkami obciąża pracodawcę, chyba że uzyskał on zwolnienie od kosztów sądowych. Ta sama reguła dotyczy innych kosztów sądowych, których pracownik z mocy ustawy o kosztach sądowych nie miał obowiązku uiścić. Oznacza to, że pracodawca, który przegrał spór sądowy zainicjowany przez pracownika, będzie obciążony np. opłatą stosunkową od pozwu w sprawie, w której wartość przedmiotu sporu była niższa niż 50 000 zł. Jeżeli powództwo pracownika zostanie oddalone, to obciążenie go tymi wydatkami może nastąpić w przypadkach szczególnie uzasadnionych, np. jeżeli swoim niewłaściwym zachowaniem przyczynił się do powstania tych wydatków.

Koszty zastępstwa procesowego

Zwolnienia od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. W tym zakresie obowiązuje ogólna zasada procesu cywilnego, że strona przegrywająca spór obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Do tych ostatnich zalicza się m.in. koszty zastępstwa procesowego strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego. W praktyce sądy zasądzają od stron przegrywających spór na rzecz strony wygrywającej sumy nie wyższe niż stawki minimalne określone w dwóch rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie/radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Zwolnienie od kosztów sądowych

Reklama

W sytuacji gdy pracownik jest zobowiązany do uiszczenia opłaty podstawowej lub stosunkowej od pozwu lub apelacji, może domagać się zwolnienia od ich uiszczenia, jeżeli złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do takiego wniosku powinien dołączyć oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o jego stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

Pracodawca również może domagać się zwolnienia od kosztów sądowych, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie (art. 103 u.k.s.c.). W praktyce jednak taka sytuacja będzie zachodziła wyjątkowo rzadko. Sama instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest odstępstwem od reguły, a pracodawcy jako przedsiębiorcy powinni planować swoje przyszłe wydatki tak, by uwzględniać koszty związane z prowadzeniem procesów sądowych.

Podstawa prawna:

• art. 35 ust. 1, art. 96 ust. 1 pkt 4, art. 103 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (DzU nr 167, poz. 1398 ze zm.),

• rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (DzU nr 163, poz. 1348 ze zm.),

• rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (DzU nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Nowy ład - elastyczna praca dla rodziców

    Nowy ład to też elastyczna praca dla rodziców. Rodzina to jeden z obszarów wymagających wsparcia. Polski Ład zakłada 3 formy ułatwień dla pracujących rodziców. Jakie?

    Nowy Ład - założenia

    Nowy Ład - jakie założenia zawiera Polski Ład? Które są korzystne, a które nie?

    Nocna zmiana - prawa pracownika

    Nocna zmiana - jakie prawa przysługują pracownikowi pracującemu w nocy? Przede wszystkim należy się dodatek do wynagrodzenia. Ile wynosi?

    Nastroje pracowników w czasie pandemii [BADANIE]

    Pracownicy w czasie pandemii - jakie nastroje przeważają na polskim rynku pracy? Czy zmieniła się motywacja do pracy? Jak wygląda komunikacja w firmie?

    Polski Ład niekorzystny dla lepiej zarabiających

    Polski Ład jest niekorzystny dla lepiej zarabiających. Jakie zmiany wprowadza? Czego brakuje?

    Szwecja - praca w lesie

    Praca w Szwecji - pracownicy sezonowi zatrudniani do sadzenia i czyszczenia lasów bywają wykorzystywani przez pracodawców. Jak? Ile zarabiają?

    Niemcy i Holandia walczą o polskich pracowników

    Praca w Niemczech i Holandii - niemieccy i holenderscy pracodawcy walczą o polskich pracowników. Dlaczego?

    Długa praca powoduje rocznie 745 tys. zgonów na świecie

    Długa praca powoduje rocznie aż 745 tys. przedwczesnych zgonów na świecie - podaje WHO. Na co najczęściej umierają przepracowane osoby?

    Tarcza a urząd pracy - do kiedy wnioski?

    Tarcza z urzędu pracy czyli dofinansowanie wynagrodzeń, pożyczka i dotacja 5000 zł - do kiedy można składać wnioski?

    Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę - obowiązki cudzoziemca

    Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę nazywane jest zezwoleniem jednolitym. Jakie obowiązki ma cudzoziemiec, który otrzymał takie zezwolenie?

    Minimalne wynagrodzenie 2022

    Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2022 r. - ile płaca minimalna wyniesie brutto i netto?

    Płaca minimalna 2022

    Płaca minimalna w 2022 r. - strona związkowa proponuje wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę o 500 zł netto.

    Otrzymał wypowiedzenie w bombonierce!

    Wypowiedzenie umowy o pracę - pracownik otrzymał je w bombonierce! Czy taka forma uzasadnia prawo do przywrócenia do pracy?

    Pilotażowe szczepienia w zakładach pracy od 17 maja 2021 r.

    Szczepienia w zakładach pracy - pilotaż startuje 17 maja 2021 r. Pracodawcy mogą wspomóc proces szczepień.

    In vitro i prawo do ubezpieczenia społecznego – wyrok ETPCz

    Czy podjęcie przez pracownicę nowego zatrudnienia w trakcie procedury in vitro stanowi podstawę do odmowy ubezpieczenia społecznego?

    Kod wykonywanego zawodu w ZUS ZUA i ZUS ZZA

    Kod wykonywanego zawodu w dokumentach ZUS ZUA i ZUS ZZA to ważna zmiana, która wejdzie w życie 16 maja 2021 r. Na czym w praktyce będzie polegał nowy obowiązek?

    Kompetencje cyfrowe - tego wymagają pracodawcy [RAPORT]

    Kompetencje cyfrowe - tego przede wszystkim wymagają pracodawcy. Cyfryzacja rynku pracy to trend przyspieszony przez epidemię koronawirusa. Jak nową rzeczywistość oceniają pracownicy? Na to pytanie odpowiada raport "Cyfrowa ewolucja kariery".

    Dwie umowy o pracę - składki ZUS

    Dwie umowy o pracę - co na to prawo? Składki ZUS opłaca się od jednej czy dwóch umów?

    Poważne zachorowanie - oszczędności PPK mogą pomóc

    Poważne zachorowanie - co to jest w rozumieniu ustawy o PPK? Jak oszczędności PPK mogą pomóc, gdy uczestnik PPK, jego małżonek lub dziecko zachoruje?

    Badanie trzeźwości pracownika - nowe przepisy

    Badanie trzeźwości pracownika alkomatem - nowe przepisy przyznają pracodawcy prawo do prewencyjnych, wyrywkowych kontroli alkomatem.

    Badanie trzeźwości pracownika 2021

    Badanie trzeźwości pracownika - w 2021 r. powstał projekt ustawy umożliwiający pracodawcy przeprowadzanie wyrywkowych kontroli trzeźwości pracownika.

    Praca dla informatyka 2021 - zarobki i praca zdalna [ANALIZA]

    Praca dla informatyka w 2021 r. - liczba ofert pracy dla informatyków wciąż rośnie. Dla pracowników z branży IT liczą się zarobki i praca zdalna. Analiza przedstawia obecną sytuację informatyków na rynku pracy.

    Godziny pracy 2021

    Godziny pracy 2021 - ile godzin pracy i dni wolnych od pracy wypada w poszczególnych miesiącach? Jak obliczyć godziny pracy?

    Długotrwałe niewykonywanie obowiązków - wypowiedzenie umowy

    Wypowiedzenie umowy - czy długotrwałe niewykonywanie części obowiązków pracownika uzasadnia rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem?

    Rozliczanie czasu pracy zdalnej

    Czas pracy zdalnej to dosyć kłopotliwe zagadnienie. Jak ewidencjonować i kontrolować pracownika na home office? W jaki sposób rozliczać nadgodziny i wprowadzić zadaniowy czas pracy?