Kategorie

Zdaniem GIODO pracodawca nie może żądać od organizacji związkowej imiennej listy pracowników

Marek Skałkowski
Od dawna trwa spór między pracodawcami a związkami zawodowymi dotyczący tego, czy organizacje związkowe powinny przedstawiać pracodawcom imienną listę osób podlegających ochronie związkowej. Wynika on z niejasnych przepisów regulujących tę kwestię. Swoje stanowisko w tej sprawie zajął również Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych. W decyzji z 30 czerwca 2008 r. (nr pisma DOLiS/DEC - 397/08/16455) wydanej na wniosek Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” uznał on, że pracodawcy nie mogą żądać od związków zawodowych imiennej listy pracowników korzystających z obrony związku.

Wątpliwości dotyczące możliwości żądania od związków zawodowych listy pracowników korzystających z ochrony związku dotyczą odmiennych interpretacji art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych. Przepis ten określa, że w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkową, pracodawca jest zobowiązany zwrócić się do tej organizacji o informację o pracownikach korzystających z jej ochrony.

Stanowisko związków zawodowych

Zdaniem związków zawodowych w praktyce sporny przepis należy rozumieć w ten sposób, że pracodawcy powinni zwracać się do organizacji związkowej w każdej konkretnej sprawie pracowniczej.

PRZYKŁAD

Pracodawca zamierza wypowiedzieć pracownikowi umowę na czas nieokreślony. Nie wie, czy należy on do działającej w zakładzie organizacji związkowej, ponieważ organizacja ta udzieliła mu tylko ogólnej informacji o liczbie pracowników zakładu, którzy do niej należą. W takiej sytuacji, zdaniem związków zawodowych, pracodawca powinien wystąpić do organizacji związkowej z zapytaniem, czy ten pracownik korzysta z ochrony związkowej. Nieudzielenie tej informacji w ciągu 5 dni przez związek zawodowy lub odpowiedź negatywna zwalnia pracodawcę z dalszego współdziałania z organizacją związkową w sprawie wypowiedzenia temu pracownikowi umowy o pracę. Pracodawca powinien postępować w przedstawiony sposób za każdym razem w przypadku tego typu indywidualnych spraw pracowniczych, ponieważ nie może żądać imiennej listy pracowników korzystających z ochrony związkowej.

Opinia pracodawców

Zdaniem pracodawców art. 30 ust. 21 ustawy związkowej daje im prawo do żądania od związków zawodowych przedstawienia imiennej listy pracowników korzystających z obrony związku. Według opinii pracodawców tylko wówczas można stwierdzić, czy w sprawie danego pracownika pracodawca jest zobowiązany do współdziałania z organizacją związkową. Brak listy imiennej powoduje jedynie konieczność przeprowadzania przez pracodawcę niepotrzebnych dodatkowych działań identyfikujących pracowników chronionych przez związki.


Stanowisko Sądu Najwyższego

Reklama

Omawiany problemy był już wielokrotnie rozpatrywany przez Sąd Najwyższy. Linia orzecznicza nie jest jednak w tym zakresie jednolita. Początkowo Sąd Najwyższy uznawał, że pracodawca nie może żądać od związków zawodowych imiennej listy pracowników korzystających z obrony związkowej (uzasadnienie wyroku z 21 kwietnia 1999 r., I PKN 36/99, OSNAPiUS 2000/13/57). Sąd Najwyższy przyznał w tym wyroku, że pracodawca powinien indywidualnie zwracać się do organizacji związkowych z zapytaniem, czy dany pracownik korzysta z ochrony związkowej. Dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi związku udzielonej w ciągu 5 dni będzie zobowiązany z tą organizacją przeprowadzać wymagane konsultacje.

Odmienne stanowisko Sąd Najwyższy zajął w wyroku z 23 stycznia 2002 r. (I PKN 809/2000, OSNP 2004/2/31) oraz ostatnio w uzasadnieniu do wyroku z 7 maja 2007 r. (II PK 305/06). W obu tych wyrokach Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca ma prawo żądać od związków zawodowych imiennej listy pracowników korzystających z obrony związkowej.

Zdaniem Ewy Podgórskiej-Rakiel, specjalisty z Biura Prawnego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”

Reklama

Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych powinna w moim przekonaniu wywołać niezbędną dyskusję dotyczącą listy imiennej członków i osób, których obrony podjęła się organizacja związkowa, w kontekście ochrony danych osobowych. Stanowisko GIODO podważa bowiem ostatnio prezentowaną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego w kwestii sposobu ustalania kręgu osób reprezentowanych przez zakładową organizację związkową w indywidualnych sprawach pracowniczych.

W świetle ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanie danych ujawniających przynależność związkową jest zabronione, chyba że zezwala na to przepis szczególny. Z całą pewnością organizacja związkowa ma obowiązek poinformować pracodawcę o osobach podlegających szczególnej ochronie przed zwolnieniem z pracy z tytułu przynależności związkowej, bo tak wyraźnie stanowi przepis ustawy o związkach zawodowych. W odniesieniu do pozostałych członków organizacji i pracowników, którzy nie będąc członkami chcą być reprezentowani w sprawach pracowniczych przez związek, brak już tak jednoznacznej normy prawnej zezwalającej na udostępnienie listy imiennej.

Decyzja GIODO potwierdza, że obowiązek uzyskania informacji o przynależności danego pracownika do związku zawodowego spoczywa na pracodawcy każdorazowo w momencie zaistnienia sprawy indywidualnej wynikającej ze stosunku pracy, co do której przepisy prawa wymagają współdziałania ze związkiem.

WAŻNE!

Zdaniem Sądu Najwyższego nie ma podstaw, aby pracodawca był zobowiązany do ustalania w każdej sprawie pracowniczej, czy pracownik podlega obronie związkowej.

W ocenie Sądu Najwyższego organizacja związkowa jest zobowiązana przedstawić imienną listę pracowników należących do związku na żądanie pracodawcy i w przypadku zmian powinna ją również aktualizować.


Stanowisko i decyzja GIODO

Przedstawiona na wstępie decyzja GIODO z 30 czerwca br. jest zatem niezgodna z ostatnio prezentowaną linią orzeczniczą w sprawie przedstawiania pracodawcy przez związki zawodowe imiennej listy pracowników korzystających z obrony związkowej. Decyzja ta została poprzedzona wydanym 4 stycznia 2008 r., również na wniosek Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność”, stanowiskiem GIODO (pismo nr GI-DOLiS-024/985/07/196/08), w którym tak samo jak w wydanej później decyzji stwierdzono, że pracodawcy nie mają prawa żądać do organizacji związkowych imiennej listy pracowników podlegających ochronie związkowej.

WAŻNE!

Zdaniem GIODO żądanie przez pracodawców od związków listy imiennej pracowników podlegających obronie związkowej byłoby zbieraniem danych o pracownikach „na zapas” w sytuacji, gdy w stosunku do niektórych pracowników mogą być one nigdy niewykorzystane.

Uzyskiwanie tych danych byłoby zdaniem GIODO nieadekwatne do celów, w jakich są przetwarzane dane osobowe, a zatem niezgodne z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych.

Wnioski

Decyzja GIODO skomplikowała jeszcze bardziej problem wymagania od pracodawców imiennej listy pracowników podlegających obronie związkowej. Interpretacja GIODO jest bowiem niezgodna z obowiązującą w ostatnim czasie linią orzeczniczą w tej sprawie. Niewykluczone, że wpłynie ona na stanowisko sądów pracy w razie kolejnych sporów dotyczących omawianego problemu.

W praktyce zatem bezpiecznym postępowaniem pracodawcy będzie powstrzymanie się od żądania od organizacji związkowych listy imiennej pracowników korzystających z obrony związku. Spowoduje to obowiązek każdorazowego występowania do związków z zapytaniem, czy dany pracownik, wobec którego pracodawca chce podjąć działania wymagające konsultacji związkowej, korzysta z obrony związkowej. Postępując w ten sposób pracodawca uniknie jednak ewentualnego sporu ze związkami zawodowymi przed sądem pracy. Nie będzie również narażony na negatywną dla siebie decyzję GIODO zakazującą żądania listy imiennej chronionych pracowników.

Podstawa prawna:

  • art. 232, art. 38 Kodeksu pracy,
  • art. 26, art. 27 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (DzU z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.),
  • art. 30 ust. 21 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?