Kategorie

Naruszenie obowiązku ochrony danych osobowych

Jakub Kaniewski
Każdy pracodawca ma obowiązek chronić dane osobowe swoich pracowników w sposób zapewniający dostęp do tych danych wyłącznie uprawnionym podmiotom. Jego naruszenie może wiązać się z odpowiedzialnością, np. cywilną i karną.

Przepisy prawa pracy, a ściślej - Kodeksu pracy, jedynie w sposób cząstkowy regulują problematykę ochrony danych osobowych pracowników. Brak jest kompleksowej regulacji odnoszących się do tych kwestii, dlatego głównym aktem prawnym w tym zakresie pozostaje w dalszym ciągu ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (DzU z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.; zwana dalej uodo albo ustawą) oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze.

WAŻNE!

W rozumieniu ustawy za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej, tj. osoby, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, np. przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne (art. 6 uodo).

Podmiotem, który decyduje o celach i środkach przetwarzania danych osobowych, jest tzw. administrator danych.

W stosunkach pracowniczych administratorem danych będzie z reguły pracodawca (w spółce np. organ tej spółki), nigdy zaś pracownik.

Od administratora danych należy natomiast odróżnić administratora bezpieczeństwa informacji, czyli podmiot wyznaczony przez administratora danych do zarządzania w jego imieniu zbiorami danych osobowych oraz nadzorowania przestrzegania zasad ochrony tych danych.

Uprawnienie do przetwarzania danych

Przetwarzanie danych to jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, np. zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie danych.

Z przetwarzaniem danych wiążą się liczne obowiązki, w tym najważniejsze to:

• obowiązek uzyskania zgody na przetwarzanie danych osobowych od osoby, której dane dotyczą (przygotowując formularz danych, jakie chcemy uzyskać od potencjalnego albo naszego obecnego pracownika, pamiętajmy o zamieszczeniu stosownej klauzuli w tym przedmiocie. Obowiązek uzyskania zgody nie zawsze jest jednak wymagany. Może wynikać wprost z przepisów ustawy, jak ma to miejsce w przypadku przepisu art. 221 k.p., stanowiącego przepis szczególny w odniesieniu do regulacji ustawy. W tym wypadku od osoby, której dane dotyczą, nie wymaga się dodatkowego oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Przepis stanowi samodzielną podstawę do przetwarzania danych kandydatów do pracy. Już samo przesłanie dokumentów przez kandydata jest poczytywane jako zgoda na przetwarzanie dotyczących go danych na potrzeby niezbędne do celów rekrutacji);

• obowiązek informacyjny (np. o adresie i siedzibie spółki, celu zbierania danych, prawie dostępu do treści swoich danych i możliwości ich poprawiania);

• obowiązek szczególnej staranności przy przetwarzaniu danych (dane powinny być zbierane zgodnie z zasadą adekwatności, tj. nie mogą być przetwarzane poza zakres, jaki jest niezbędny do ich prawidłowego wykorzystania, przy czym zasadę tę wyłącza reguła z art. 221 k.p., oraz zasadą czasowości - dane przechowywane w postaci umożliwiającej identyfikację osób, których dotyczą, nie mogą być przetwarzane dłużej, niż jest to niezbędne do osiągnięcia celu przetwarzania, np. po ustaniu stosunku pracy dalsze przetwarzanie danych byłego pracownika jest wyłączone);

• obowiązek zgłoszenia zbioru danych do rejestracji (niestety przepis ten jest bardzo często naruszany). Z drugiej zaś strony istnieją liczne wyłączenia w tym zakresie, np. nie podlegają zgłoszeniu dane przetwarzane w związku z zatrudnieniem, zbiory CV kandydatów do pracy czy dane powszechnie dostępne);

• obowiązek zabezpieczenia danych, np. przed udostępnieniem ich osobom nieupoważnionym, zabraniem przez osobę nieuprawnioną, czy przetwarzaniem z naruszeniem ustawy.

Do przetwarzania danych mogą być dopuszczone wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie sporządzone i podpisane przez administratora danych. Ponieważ w praktyce będą to przede wszystkim pracownicy, upoważnienie powinno indywidualizować osobę, której zostało wydane, oraz szczegółowo określać zakres czynności, do których jest upoważniona taka osoba (np. tylko do odczytu danych).


Odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy

Odpowiedzialność za naruszenie ustawy będzie wynikała przede wszystkim z nieprawidłowego wykonania ostatniego z omówionych wyżej obowiązków - obowiązku zabezpieczenia danych osobowych. Podmiot dopuszczający się uchybień w tym zakresie może więc ponieść odpowiedzialność karną, ale i administracyjną czy zwykłą pracowniczą.

Odpowiedzialność karną poniesie każdy, kto, administrując danymi, narusza obowiązek zabezpieczenia ich przed zabraniem przez osobę nieuprawnioną, uszkodzeniem lub zniszczeniem. Podlega wówczas grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

W przypadku odpowiedzialności administracyjnej, która może mieć miejsce w razie stwierdzenia naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych przez podmiot zainteresowany, i zgłoszenia tego faktu Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych lub z urzędu - przez GIODO bezpośrednio, Generalny Inspektor, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności:

• usunięcie uchybień,

• uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych,

• zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe,

• wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego,

• zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom,

• usunięcie danych osobowych.

Przepisy innych ustaw mogą przewidywać podjęcie także dodatkowych czynności niż wymienione wyżej i wówczas będą one miały pierwszeństwo przed tymi wskazanymi.

Odpowiedzialność pracownicza będzie miała natomiast miejsce w sytuacji, gdy w wyniku kontroli inspektor ustali, że dopuszczono się uchybień w zakresie zabezpieczenia danych. Może wówczas zwrócić się do administratora danych z wnioskiem wszczęcia przeciwko osobie winnej naruszeń postępowania dyscyplinarnego lub innego przewidzianego prawem, a następnie poinformowania go we wskazanym terminie o wynikach tego postępowania i podjętych działaniach. Pracodawca nie jest jednak związany wnioskiem inspektora, a inspektor nie dysponuje samodzielnymi narzędziami do ukarania sprawcy naruszeń.

Jakub Kaniewski

aplikant adwokacki

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.

    Składka zdrowotna 2022 - Nowy Ład

    Składka zdrowotna w 2022 r. - jaką składkę wprowadza Nowy Ład? O ile wzrośnie składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 r.?