Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Prawo do bycia offline i praca zdalna w Kodeksie pracy

Redakcja
Prawo do bycia offline i praca zdalna
Prawo do bycia offline i praca zdalna
shutterstock
Prawo do bycia offline i praca zdalna w Kodeksie pracy to tematy Interpelacji nr 28478 skierowanej do minister rodziny i polityki społecznej Marleny Maląg. Czy w Polsce trwają prace nad wprowadzeniem prawa do bycia offline dla pracowników? Co z regulacją pracy zdalnej w Kodeksie pracy?

Prawo do bycia offline dla pracowników

Dnia 18 listopada 2021 r. złożona została Interpelacja nr 28478 skierowana do minister rodziny i polityki społecznej w sprawie ochrony równowagi pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym pracowników. Zgłaszający interpelację to: Anita Kucharska-Dziedzic, Paweł Krutul, Maciej Kopiec, Monika Falej, Robert Obaz, Marek Rutka.

W interpelacji powołano się na wyniki badań Eurofund, zgodnie z którymi Polacy są jednym z najdłużej pracujących narodów. Okazuje się, że Polacy, obok Węgrów, pracują aż 1848 godzin rocznie i jest to najwyższy wynik w Unii Europejskiej. Natomiast eksperci alarmują, że przepracowani pracownicy są coraz mniej wydajni i częściej korzystają ze zwolnień lekarskich.

Ponadto, podkreśla się, że Polska była wiele razy upominana przez Komisję Europejską do przestrzegania przepisów o pracy w godzinach nadliczbowych. Krytyka Komisji dotyczy również braku debaty w Polsce o prawie do bycia offline. Co więcej, polski porządek prawny nie przewiduje przepisów, które zakazywałyby pracodawcy kontaktu z pracownikami po godzinach pracy. W dodatku wciąż nie uregulowano kwestii zasad pracy zdalnej.

Parlament Europejski w swojej rezolucji zaleca Komisji Europejskiej sformułowanie dyrektywy dotyczącej prawa do bycia offline. Będą określone minimalne wymogi dotyczące ochrony czasu wolnego pracowników. Przewiduje się prawo do niezakłóconego czasu wolnego dla wszystkich. Wyjątkiem zezwalającym na jego zakłócenie będą sytuacje nadzwyczajne. Państwa członkowskie najprawdopodobniej same ustalą katalog dopuszczalnych przypadków zakłócania czasu wolnego, formę, w jakiej będzie mogło to nastąpić oraz wysokość rekompensaty dla pracowników i kary dla firm za naruszenie nowego prawa.

W interpelacji wystosowano następujące pytania:

  1. Czy resort pracy prowadzi prace nad rozwiązaniami prawnymi mającymi chronić czas wolny pracowników? Jeżeli tak, na jakim etapie są te prace i jakie rozwiązania zostaną zaproponowane?
  2. W Polsce pracuje zdalnie około 15 proc. pracowników. Wyniki te odbiegają od innych krajów Unii Europejskiej, ponieważ np. w Szwecji lub Holandii wskaźnik ten wynosi 40 proc. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, żeby uregulować ten rodzaj świadczenia pracy i zabezpieczyć tzw. work-life balance pracowników?
  3. Czy przyjmując regulacje dotyczące pracy zdalnej, zostaną uwzględnione potrzeby pracowników będących rodzicami małych dzieci? Czy ministerstwo planuje wprowadzić tym samym system zachęt do podejmowania przez takie osoby aktywności zawodowej?

Odpowiedź na interpelację nr 28478 w sprawie ochrony równowagi pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym pracowników została wystosowana dnia 6 grudnia 2021 r. przez minister rodziny i polityki społecznej Marlenę Maląg.

Na wstępie minister zaznacza, że w tej chwili na poziomie unijnym nie ma aktu prawnego regulującego wprost prawo do bycia off-line. Nie trwają również żadne formalne prace, które zmierzałyby do wydania dyrektywy w tym zakresie. Rezolucja PE nie ma charakteru prawnie wiążącego.

Państwa członkowskie nie przedstawiły swojego stanowiska w sprawie prawa do bycia off-line, ponieważ nie odbyła się jeszcze dyskusja w ramach Rady UE. Prawo do odłączenia się (czyli prawo do bycia off-line) wymaga pogłębionej analizy przede wszystkim w kontekście przepisów dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy. Dyrektywa ta nie przewiduje kategorii pośredniej pomiędzy czasem pracy a odpoczynku.

Minister uważa, że w zakresie czasu pracy i odpoczynku obecne przepisy unijne oraz orzecznictwo TSUE nie wymagają tworzenia nowego prawa, jakim jest prawo do bycia off-line. 

Kontakt z pracodawcą poza godzinami pracy - Kodeks pracy

Na gruncie aktualnie obowiązującego polskiego prawa pracy (Kodeks pracy) pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy tylko w czasie pracy, czyli w godzinach pracy wynikających z rozkładu czasu pracy. Poza normalnymi godzinami pracy, można polecić pracownikowi pracę w godzinach nadliczbowych zgodnie z art. 151 Kodeksu pracy bądź zobowiązać pracownika do pełnienia dyżuru. Dyżur to pozostawanie poza godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę – art. 1515 § 1 Kodeksu pracy. Praca nadliczbowa i dyżury nie mogą co do zasady naruszać minimalnych okresów odpoczynku dobowego i tygodniowego pracownika (art. 132 i w art. 133 Kodeksu pracy). Co więcej, za pracę nadliczbową należy się rekompensata (dodatek do wynagrodzenia albo czas wolny - art. 1511 i art. 1512 Kodeksu pracy). Za dyżur (nie licząc dyżuru domowego) przysługuje rekompensata czasem wolnym bądź wynagrodzeniem (art. 1515 § 3 Kodeksu pracy). W związku z powyższym pracownik, który nie pozostaje w dyspozycji pracodawcy w czasie godzin pracy wynikających z rozkładu czasu pracy, pracy nadliczbowej bądź dyżuru, nie musi pozostawać w kontakcie z pracodawcą w celu wykonywania pracy.

Praca zdalna - regulacje szczególne na czas pandemii

Co do braku uregulowania pracy zdalnej - nadal mamy stan epidemii, a więc obowiązują regulacje szczególne czyli art. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.). W związku z tym, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 3 miesięcy po ich odwołaniu, w celu przeciwdziałania COVID-19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania (praca zdalna).

Praca zdalna - projekt Kodeksu pracy

Praca zdalna rozpowszechniła się w czasie pandemii i powstały postulaty, aby uregulować ją na stałe w Kodeksie pracy, dlatego został przygotowany projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. Projekt był szeroko konsultowany i uzgadniany. Uwzględnia również szczególne potrzeby pracowników będących rodzicami małych dzieci. Dla przykładu, wniosek o pracę zdalną złożony przez pracownicę w ciąży, pracowników wychowujących dziecko do ukończenia przez nie 4. roku życia oraz pracowników wymienionych w art. 1421 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy (tj. pracowników – rodziców dzieci z niepełnosprawnościami) będzie dla pracodawcy co do zasady wiążący. Pracodawca będzie mógł odmówić pracy zdalnej tym pracownikom tylko ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. Dodatkowo, pracodawca będzie miał obowiązek poinformowania pracownika o przyczynie odmowy w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni roboczych od dnia złożenia wniosku.

"Dodatkowo, prawo do wiążącego wniosku o wykonywanie pracy zdalnej będzie przysługiwało także pracownikom sprawującym opiekę nad innym członkiem najbliższej rodziny lub inną osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadających orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności."

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Źródło: Sejm RP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Spory zbiorowe pracy – trwają prace nad nowelizacją ustawy
    Spory zbiorowe pracy są przedmiotem opracowywania nowych regulacji przez MRiPS. Dotyczą m.in. określenia czasu trwania sporu zbiorowego, wprowadzenie tzw. mediacji prewencyjnej oraz obowiązek zawiązania koalicji związków w trwającym sporze - takie m.in. rozwiązania zakłada projekt ustawy o sporach zbiorowych pracy przygotowany przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Nowy Polski Ład dla pracowników - jak zmienią się wynagrodzenia
    Nowy Polski Ład dla pracowników. 1 lipca 2022 r. weszła w życie ustawa Polski Ład 2.0, czyli Niskie Podatki. Jedną z najważniejszych wprowadzonych przez ten program zmian jest to, że część podatników zapłaci wyższe zaliczki na podatek dochodowy – a co za tym idzie, będzie otrzymywać niższe wynagrodzenie na rękę. Dowiedz się, co dokładnie oznacza Nowy Polski Ład dla pracownika na umowie o pracę oraz zleceniobiorcy.
    Badanie stanu trzeźwości w pracy - co się zmieni?
    Badanie stanu trzeźwości w pracy przez pracodawcę jest możliwe w ściśle określonych sytuacjach. Nie może on natomiast przeprowadzić kontroli samodzielnie. Jednak ma to ulec zmianie, bowiem trwają prace nad nowymi regulacjami prawnymi. Jak ma wyglądać kontrola trzeźwości pracowników?
    Płaca minimalna w UE - od kiedy?
    Minimalne wynagrodzenia w UE coraz bliżej. Komisja Europejska przyjęła porozumienie osiągnięte przez Parlament Europejski i państwa członkowskie UE w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w UE.
    Jak obliczyć wymiar urlopu wypoczynkowego?
    Sezon urlopowy można uznać za otwarty. Warto więc przypomnieć jakie są zasady wymiaru i udzielania urlopu wypoczynkowego.
    Przejście pracownika na emeryturę a należne świadczenia
    Czy przejście pracownika na emeryturę uprawnia go do wypłaty należnych świadczeń? Jakich świadczeń może dochodzić pracownik po przejściu na emeryturę?
    Wysokość składek ZUS po zmianie formy opodatkowania za rok 2022
    Polski Ład po zmianach od 1 lipca stwarza podatnikom, którzy rozliczają się liniowo lub ryczałtem, możliwość zmiany formy opodatkowania za rok 2022. Jakie składki ZUS będą płacili jeśli zdecydują się na taki krok?
    Wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego - jak obliczyć
    Każdy pracownik ma prawo do urlopu wypoczynkowego. Za czas tej nieobecności przysługuje mu wynagrodzenie, jakie otrzymywałby, gdyby w tym czasie normalnie pracował. W przypadku stałej pensji obliczenie jest proste. Problem pojawia się, gdy pracownik otrzymuje zmienne składniki wynagrodzenia. Zasady ustalania wynagrodzenia urlopowego określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (dalej: rozporządzenie urlopowe). Jak ustalić podstawę wymiaru i obliczyć wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego?
    Bezpieczeństwo osobiste pracowników socjalnych
    Pracownicy socjalni podczas wykonywania swoich obowiązków zawodowych nierzadko narażeni są na niebezpieczeństwo. Mają więc prawo do szkoleń podnoszących poziom bezpieczeństwa osobistego, które omówimy w niniejszym artykule. Odpowiemy także na pytanie, czy pracownik socjalny może korzystać z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym.
    Czy pracownik może wykorzystać czas wolny za nadgodziny w następnym okresie rozliczeniowym
    Pracownik złożył wniosek o udzielenie czasu wolnego za nadgodziny. Chce jednak wykorzystać czas wolny w przyszłym okresie rozliczeniowym. Czy pracodawca może udzielić wolne za nadgodziny w innym okresie rozliczeniowym?
    Czy przy zmianie wymiaru urlopu wypoczynkowego należy też zmienić informację o warunkach zatrudnienia
    Pracownikowi zmienił się wymiar przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. Czy w tej sytuacji należy zaktualizować wręczoną mu przy zatrudnieniu informację o warunkach zatrudnienia? Jeśli tak, to w jakim terminie należy to zrobić?
    Samopoczucie pracowników a reorganizacja pracy
    Ostatnia ewolucja modelu pracy wywołała znaczną rewolucję w jej organizacji. Jesteśmy w centrum nieplanowanej i nieoczekiwanej transformacji, która nie tylko zmienia podejście do niej, ale wprowadza też nowy model współpracy.
    Służba wojskowa sposobem na unikanie zwolnień z pracy
    Część zatrudnionych wykorzystuje nowe przepisy o służbie wojskowej, by zyskać ochronę przed rozwiązaniem umowy o pracę. Ułatwiają to nieprecyzyjne regulacje.
    Pracownicy skarżą się na upały
    Mnożą się skargi na pracę w upale. Niektórzy piszą, że pracują w „nagrzanych, blaszanych puszkach”
    Polacy popierają strajkujące grupy zawodowe. Aż 61% wierzy w skuteczność protestu. Wyniki badania
    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 78% Polaków popiera strajki jako formę protestu w pracy. Jednocześnie 61% badanych wierzy w to, że strajki mogą być skuteczne.
    Obowiązki pracodawców w czasie upałów
    Skrócenie czasu pracy pracowników, wprowadzenie dodatkowych przerw w pracy, zapewnienie klimatyzacji w pomieszczeniach - to niektóre z działań, jakie powinien podjąć pracodawca w celu poprawienia warunków pracy w czasie upałów.
    Minister Maląg o kontroli trzeźwości pracowników
    Minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg zapowiedziała: W Kodeksie pracy wprowadzamy rozwiązanie, które umożliwi pracodawcy zbadanie, czy pracownik jest trzeźwy, czy po spożyciu alkoholu lub innych środków.
    10 kroków do sukcesu w procesie rekrutacyjnym
    Czy wiesz, że proces rekrutacji zaczyna się na długo przed bezpośrednimi spotkaniami z kandydatami? Zanim do nich dojdzie menedżer podejmuje szereg działań we współpracy z rekruterem, których celem jest osiągnięcie pożądanego efektu: zatrudnienie osoby, która najlepiej odnajdzie się w zespole i poradzi sobie z zadaniami. Czy są wśród nich tak zwane „must have”? Odpowiedź jest prosta: oczywiście!
    Czy pracownikowi odchodzącemu na emeryturę przysługuje dofinansowanie do wypoczynku, tzw. wczasów pod gruszą
    Nasz pracownik przebywa na świadczeniu rehabilitacyjnym do 23 maja 2022 r. Następnie od 24 maja do 31 maja 2022 r. będzie korzystał z urlopu wypoczynkowego. Jego umowa o pracę zostanie rozwiązana z 31 maja 2022 r. w związku z przejściem pracownika na emeryturę. Za niewykorzystany urlop firma wypłaci pracownikowi ekwiwalent. W firmie istnieje zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, z którego wypłacane są tzw. wczasy pod gruszą. Czy pracownik nie otrzyma tego świadczenia z uwagi na niewykorzystanie urlopu w wymiarze 14 kolejnych dni? - pyta Czytelnik z Radomia.
    Czy można powierzyć obowiązki nieobecnego pracownika osobie zatrudnionej na innym stanowisku
    Jesteśmy małą firmą zatrudniającą osoby na pojedynczych stanowiskach (jedna księgowa, jedna kadrowa, jeden magazynier itp.). Czy w przypadku urlopu magazyniera jego obowiązki można powierzyć osobie zatrudnionej na stanowisku kadrowej? Osoba ta kilka lat temu prowadziła magazyn w ramach dodatkowych obowiązków, za które otrzymywała dodatek specjalny. W tej chwili w jej zakresie obowiązków nie ma informacji o prowadzeniu magazynu.
    Najważniejsi są właściwi ludzie. Podejście systemowe w doborze kluczowych pracowników
    Dobór personelu to jeden z kluczowych procesów nie tylko w obszarze HR, ale przede wszystkim w budowaniu efektywności organizacji. Nie jest bowiem prawdą, że ludzie są najważniejsi w organizacji, prawdą jest, że najważniejsi są właściwi ludzie. W procesie rekrutacji zwraca się szczególną uwagę na kompetencje kandydatów, zakładając, że wysokie kompetencje oznaczają wysoką energię działania, a co za tym idzie – wysoką efektywność i skuteczność zawodową. Doświadczenia ostatnich lat funkcjonowania w środowiskach VUCA i BANI pokazują, że proces doboru oparty na kompetencjach staje się niewystarczający i często mało skuteczny w odnajdowaniu właściwych osób pasujących do roli w organizacji i kultury organizacyjnej.
    KRUS: 40. Międzynarodowe Kolokwium Międzynarodowej Sekcji ISSA ds. Prewencji w Rolnictwie
    Przewodnicząca Międzynarodowej Sekcji ISSA ds. Prewencji w Rolnictwie zaprasza do udziału w Kolokwium Sekcji w dniach 22-23 września 2022 r. w Rzymie.
    Praca zdalna – przepisy i technologia
    Jeszcze w te wakacje mogą wejść w życie przepisy dotyczące pracy zdalnej, na które pracodawcy czekają od początku pandemii. Jakie najważniejsze kwestie zostaną uregulowane i czy w dużym stopniu wpłyną na dotychczasowe zasady pracy zdalnej – opowiada Maciej Kabaciński, Szef Pionu HR firmy Quercus, specjalizującej się we wdrożeniach SAP w obszarze HR.
    Migracja danych kadrowo-płacowych ze starego systemu do nowego
    Wraz z rozwojem firmy może pojawić się potrzeba przeniesienie się z dotychczas używanego oprogramowania kadrowo-płacowego na system bardziej zaawansowany i dający więcej możliwości automatyzacji procesów w obszarze kadr i płac. Co w takim przypadku z bazą pracowników i pozostałymi danymi zgromadzonymi w systemie często na przestrzeni wielu lat? Czy przeniesienie danych ze starego systemu do nowego jest możliwe?
    90 mln zł od ZUS na poprawę bezpieczeństwa pracy
    Trwa nabór wniosków w konkursie ZUS dla firm na dofinansowanie projektów poprawiających bezpieczeństwo pracy. Budżet konkursu wynosi 90 mln zł. Wnioski o dofinansowania można składać do 8 lipca – przypomina rzecznik ZUS Paweł Żebrowski.