Kategorie

O czym informować radę pracowników

Ewa Podgórska-Rakiel
Doktor nauk prawnych, specjalizująca się w prawie pracy. Zajmuje się również ochroną danych osobowych w stosunkach pracy, także w problematyce monitoringu wizyjnego w zakładzie. Wykładowca na Studiach Podyplomowych Prawa Pracy i Polityki Społecznej Uczelni Łazarskiego w Warszawie oraz trener licznych szkoleń. Posiada wieloletnie doświadczenie we współpracy ze związkami zawodowymi na poziomie krajowym i międzynarodowym. Ekspert zespołu ds. międzynarodowych Rady Dialogu Społecznego. Autorka licznych publikacji, wypowiedzi medialnych, w tym debat na temat aktualnych problemów prawa pracy.
Sprawy ważne dla przedsiębiorstwa i pracowników powinny być przedmiotem informacji i konsultacji z radą pracowników.

Zakres informacji, jakie pracodawca obowiązany jest dostarczać, i konsultacji, które musi przeprowadzać z radą pracowników, oraz sposób ich realizacji określony w ustawie z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz.U. Nr 79, poz. 550) jest tożsamy z art. 4 dyrektywy 2002/14/WE.

Informacje i konsultacje

Pracodawca - w razie przewidywanych zmian lub zamierzonych działań oraz na pisemny wniosek rady pracowników - przekazuje radzie pracowników informacje dotyczące:

- działalności i sytuacji ekonomicznej pracodawcy oraz przewidywanych w tym zakresie zmian;

- stanu, struktury i przewidywanych zmian zatrudnienia oraz działań mających na celu utrzymanie poziomu zatrudnienia;

- działań, które mogą powodować istotne zmiany w organizacji pracy lub podstawach zatrudnienia (art. 13 ust. 1 ustawy).

Reklama

W zakresie działalności i sytuacji ekonomicznej pracodawcy oraz przewidywanych w tym zakresie zmian rada pracowników może przedstawić pracodawcy opinię. Natomiast w sprawach stanu, struktury i przewidywanych zmian zatrudnienia oraz działań mających na celu utrzymanie poziomu zatrudnienia, jak również w sprawie działań, które mogą powodować istotne zmiany w organizacji pracy lub podstawach zatrudnienia, pracodawca przeprowadza z radą konsultacje (art. 14 ust. 1 ustawy). Z tego powodu rada pracowników musi otrzymać powyższe informacje w terminie, formie i zakresie, który umożliwi jej zapoznanie się ze sprawą oraz przeanalizowanie tych informacji, ewentualnie również skonsultowanie ich z ekspertem, np. prawnikiem. W artykule 15 ustawy zawarty został zapis umożliwiający radzie pracowników przy wykonywaniu jej zadań korzystanie z pomocy osób posiadających specjalistyczną wiedzę.

Konsultacje są drugim etapem po przekazaniu radzie informacji. Po tym, jak rada otrzyma już określone informacje, rozpoczyna się proces konsultacji, czyli wymiana poglądów i dialog stron. Ustawa zobowiązuje zarówno radę pracowników, jak i pracodawcę do prowadzenia ich w dobrej wierze i z poszanowaniem interesów stron. Co ważne, rady nie posiadają kompetencji stanowczych, takich jak np. związki zawodowe w sprawie regulaminów zakładowych, tzn. że nie ma obowiązku uzyskiwania zgody rady pracowników w określonej sferze działań. We wskazanych powyżej kategoriach spraw rada pracowników ma tylko uprawnienia opiniodawcze. Stąd też pracodawca nie jest związany merytorycznym stanowiskiem prezentowanym przez radę, ma jednak obowiązek zapoznać się z nim. Swoją opinię rada pracowników może przedstawić także w sprawie działalności i sytuacji ekonomicznej pracodawcy oraz przewidywanych w tym zakresie zmian. Nie ma również przeszkód normatywnych, aby przedstawiała swoje opinie i w innych sprawach.

Tajemnica przedsiębiorstwa

Stosownie do treści art. 16 ustawy o informowaniu przedstawiciele rady pracowników zobowiązani są do nieujawniania uzyskanych w związku z pełnioną funkcją informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, co do których pracodawca zastrzegł obowiązek zachowania ich poufności.

Reklama

Nie każda przekazywana radzie, a dokładniej - członkom rady, informacja musi być poufna. Za taką należy uznać tylko informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa, pod warunkiem zastrzeżenia jej poufności. Pozostałe dane nie będą wymagały zachowania ich w tajemnicy. Poza poufnymi członkowie rady mogą dzielić się pozostałymi informacjami z pracownikami, ekspertami i organizacją związkową.

Identyczny jak na członków rady obowiązek zachowania poufności został nałożony na osoby świadczące radzie pomoc ekspercką. Również i oni zobowiązani są do nieujawniania uzyskanych w związku z pełnionymi czynnościami informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, co do których pracodawca zastrzegł obowiązek zachowania ich poufności. Osoba posiadająca specjalistyczną wiedzę - jeśli razem z członkami rady bierze udział w spotkaniu, na którym pracodawca ujawnia poufną informację - może ją później omawiać już tylko z osobami, które były na tym spotkaniu.

Nieujawnianie uzyskanych informacji obowiązuje również po zaprzestaniu pełnienia funkcji członka rady pracowników, lecz nie dłużej niż przez 3 lata. Ten 3-letni termin, w którym członek rady pracowników nie ma prawa ujawniać uzyskanych informacji, może zostać przez pracodawcę skrócony. Jeśli jednak pracodawca tego nie uczyni, np. udostępniając poufne dane przedsiębiorstwa, wyraźnie w protokole nie zaznaczy, że skraca okres zachowania poufności danych do 2 lat po zakończeniu kadencji, to należy przyjąć ustawowy 3-letni termin obowiązywania tajemnicy uzyskanych informacji.

Odmowa udzielenia informacji

Wyjątkowo pracodawca może nie udostępnić radzie pracowników określonych informacji, ale tylko wtedy, gdy ich ujawnienie mogłoby poważnie zakłócić działalność przedsiębiorstwa lub zakładu albo narazić je na znaczną szkodę (art. 16 ust. 2 ustawy). W tym miejscu pojawia się wątpliwość, czy pracodawcy nie będą nadużywać przysługującego im prawa odmowy udzielenia informacji?

Ustawodawca wyposażył jednak rady pracowników w pewien instrument przeciwdziałający ewentualnym nadużyciom. Zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy rada ma prawo wystąpić do sądu rejonowego - sądu gospodarczego z wnioskiem o nakazanie udostępnienia informacji lub przeprowadzenia konsultacji, jeśli uzna, że podane przez pracodawcę przyczyny uzasadniające odmowę nie są obiektywne.

Postępowanie sądowe toczy się w powyższych sprawach odpowiednio według przepisów kodeksu postępowania cywilnego o rozpoznawaniu spraw z zakresu przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego, z wyłączeniem art. 6911 § 2 i art. 6917, a zdolność sądowa przyznana została radzie pracowników oraz pracodawcy.

Wszczęcie postępowania sądowego nie musi oznaczać „wycieku” poufnych danych firmy. Sąd na wniosek pracodawcy lub z urzędu może w drodze postanowienia w niezbędnym zakresie ograniczyć prawo wglądu do materiału dowodowego, załączonego przez pracodawcę do akt sprawy w toku postępowania sądowego, jeżeli udostępnienie tego materiału groziłoby ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic podlegających ochronie na podstawie odrębnych przepisów. Na takie postanowienie sądu zażalenie nie przysługuje (art. 16 ust. 5 ustawy).

Podstawa prawna:

ustawa z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz.U. Nr 79, poz. 550).

Słownik terminologiczny

Rada pracowników - organ, któremu pracodawca przekazuje informacje dotyczące: działalności i sytuacji ekonomicznej pracodawcy oraz przewidywanych w tym zakresie zmian; stanu, struktury i przewidywanych zmian zatrudnienia oraz działań mających na celu utrzymanie poziomu zatrudnienia; działań, które mogą powodować istotne zmiany w organizacji pracy lub podstawach zatrudnienia. W skład rady pracowników wchodzi u pracodawcy zatrudniającego: od 50 do 250 pracowników - 3 pracowników; od 251 do 500 pracowników - 5 pracowników; powyżej 500 pracowników - 7 pracowników. Rada pracowników ustala z pracodawcą m.in. zasady i tryb przekazywania informacji i przeprowadzania konsultacji oraz tryb rozstrzygania kwestii spornych. Pracodawca nie może bez zgody rady pracowników: wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z pracownikiem będącym jej członkiem w okresie jego członkostwa w radzie pracowników; zmienić jednostronnie warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika będącego członkiem rady pracowników w okresie jego członkostwa w radzie pracowników, z wyjątkiem gdy dopuszczają to przepisy innych ustaw. Pracownik będący członkiem rady pracowników, ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, na czas niezbędny do udziału w pracach rady pracowników.

Ewa Podgórska-Rakiel

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?