Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ludzkie oblicze transformacji. Znaczenie emocji w procesie zarządzania zmianą

Monika Zowczak
Stale zmieniające się warunki gospodarcze i społeczne oraz galopujący rozwój technologiczny wymuszają na środowisku konieczność wprowadzania zmian, aby dostosować się do nowych warunków. Firmy unikające zmian bądź wprowadzające je w sposób nieumiejętny z góry skazują się na niepowodzenie. Jednak samo otwarcie się na zmiany nie gwarantuje firmie sukcesu, bowiem nieefektywnie wprowadzona zmiana może przynieść taki sam efekt, jak jej brak. Na co zatem zwracać największą uwagę, aby działać efektywnie?

Opisano wiele metod wprowadzania zmian w organizacji. Część z nich kładzie nacisk na techniczne aspekty procesu, inne na aspekty organizacyjne. W artykule prezentujemy metodę, która oprócz elementów technicznych procesu zmiany szczegółowo opisuje aspekt emocji, które zbagatelizowane, bardzo często są przyczyną niepowodzenia wprowadzenia zmiany. Autor metody, Andy Gilbert, nazwał ją Go MAD, Go Making A Difference, czyli w swobodnym tłumaczeniu: Idź i wprowadzaj zmianę (zobacz schemat).

Obecne a niedostrzegane

Dlaczego emocje są tak ważne w procesie wprowadzania zmiany? Ponieważ za każdą zmianą stoi człowiek. Tylko osoba przekonana o słuszności zmiany i jej właściwym efekcie, odpowiednio zmotywowana zagwarantuje prawidłowe wprowadzenie zmiany i późniejsze utrzymywanie jej rezultatów.

Czynnik emocjonalny w procesie zmiany jest jednym z najczęściej pomijanych i najbardziej niedocenianych aspektów. W efekcie to właśnie brak odpowiedniego zwracania uwagi na tę część procesu jest skutkiem porażki w implementacji zmiany. Schemat Go MAD prezentuje trzy główne obszary emocji w procesie zmiany (II poziom).

Własne przekonanie (self belief)

Podstawowy element w emocjonalnej części procesu zmiany – własne przekonanie o słuszności działania, potrzebie wprowadzanej zmiany oraz świadomość korzyści, jakie wiążą się z efektem końcowym zmiany. Zmiana nie zostanie wprowadzona z sukcesem, jeśli uczestnicy nie będą przekonani o słuszności działania.

Osobista odpowiedzialność (personal responsibility)

Dotyczy wszystkich zaangażowanych w proces zmiany – każdy z uczestników procesu musi czuć osobistą odpowiedzialność za powierzone zadania, mieć świadomość, że jego obowiązki stanowią nierozerwalną część składową całości procesu, że jest jednym z puzzli składających się na całość obrazu zmiany. Brak choćby jednego puzzla zakłóci pełny obraz. Poczucie odpowiedzialności mobilizuje do efektywnego działania, brak osobistej odpowiedzialności może nawet spowodować, że planowana zmiana zakończy się fiaskiem.


Zaangażowanie innych (involve others)

Jest to rola lidera zmiany, osoby, która poprowadzi przez nią organizację. Bardziej dokładnie jego rolę opisujemy w dalszej części artykułu. Lider przekonany o słuszności zmiany musi zarazić tym przekonaniem pozostałych uczestników procesu – nauczyć ich myśleć tak jak on i widzieć ten sam cel. Niezbędna są zatem siła przekonywania i perswazja. We współczesnej literaturze biznesowej znaleźć można bardzo wiele publikacji opisujących najznamienitszych liderów posiadających potężnie rozwiniętą siłę perswazji.

Chcąc przekonać pracowników do wprowadzanej zmiany, należy dać im odczuć, jak są ważni dla organizacji oraz jak cenne są ich kompetencje i doświadczenie. Bardzo ważne jest również pokazanie korzyści płynących dla nich samych w efekcie wprowadzanej zmiany.

Pracownicy zaangażowani w zmianę będą do niej przekonani między innymi gdy poczują korzyści, jakie sami mogą uzyskać dzięki zmianie – działa tu jeden z podstawowych mechanizmów natury ludzkiej – najbardziej motywuje mnie to, że będzie mi lepiej.

Przygotowując więc pracowników do procesu zmiany, należy rozmawiać z nimi językiem korzyści, ich korzyści. To działanie dość czasochłonne, bo wymaga poznania zatrudnionych, ich potrzeb i zainteresowań.

Jedni będą postrzegali zmianę jako możliwość pokazania swoich umiejętności, które do tej pory nie były wykorzystywane, inni będą postrzegali ją jako szansę do rozwoju i osiągnięcia wyższego poziomu kompetencji. Będą też tacy, dla których będzie to proces zwiększający zysk firmy, a tym samym możliwość osiągnięcia wyższego poziomu wynagrodzenia itp. W każdym przypadku motywatory mogą być inne, ale warto jednak zająć się tym obszarem, gdyż korzyści płynące z takiego podejścia są niewymierne.

Doskonałym narzędziem do przekonywania innych do swoich racji, według Abrahama Lincolna, jednego z mistrzów perswazji1, są również anegdoty i żarty. Wiele najnowszych strategii przywództwa popiera jego wizję, kładąc ogromny nacisk na rolę poczucia humoru, jako narzędzia służącego do efektywnego motywowania pracowników, budowania zaangażowania, lojalności i radość ze współudziału w procesie istotnych zmian. Kontakt przełożonego z pracownikami czasem swobodny i żartobliwy potrafi stworzyć szczególną atmosferę współpracy, dzięki której poziom zaangażowania ludzi wzrasta często wielokrotnie.


Klucz do zmiany

Doświadczenie wielu firm wprowadzających zmiany pokazuje, że proces zmiany ma kilka bardzo newralgicznych elementów – kluczy do sukcesu. Trzema głównymi są:

  • cel, jaki chcemy uzyskać dzięki zmianie,
  • lider zmiany (kompetencje),
  • komunikacja.

Cel zmiany

Przed podjęciem jakichkolwiek działań, czy to w życiu prywatnym, czy w firmie, trzeba jasno i klarownie wyznaczyć cel każdej podejmowanej zmiany. Jego brak wprowadza chaos, rodzi konflikty, a w efekcie zabija zmianę. Przy ustalaniu celu należy pamiętać o podstawowej zasadzie definicji celu – SMART (smart – konkretny, measurable – mierzalny, ambinious – ambitny, realistic – osiągalny, time bound – określony w czasie).

Lider zmiany

Każda zmiana musi posiadać swojego lidera – osobę odpowiedzialną za sprawne przeprowadzenie organizacji przez ten proces. Rola lidera wymaga jednak silnie rozwiniętych kompetencji przywódczych. Osoba taka przede wszystkim musi mieć wizję, charyzmę, przejawiać inicjatywę, być odpowiedzialna oraz konsekwentna w podejmowanych działaniach. W procesie zmian mamy do czynienia z dużą ilością wiedzy, jak również wieloma emocjami, dlatego lidera muszą cechować zarówno silne, jak i „uległe” cechy osobowości. Musi dawać przykład skuteczności i konsekwencji działania, być silnym i mieć ogromną siłę przekonywania.


Komunikacja

Informacja w procesie zmiany jest równie ważna, jak cel i lider. Właśnie z powodu jej braku ludzie obawiają się zmian. Kiedy informacja jest niepełna lub nie ma jej wcale, ludzie zaczynają sami ją sobie uzupełniać i tak powstaje własne rozumienie sytuacji. Każdy z odbiorców niepełnej informacji wykorzysta mechanizm uzupełnienia – powstanie wiele rozgałęzień głównego nurtu... rzeka komunikacyjna pozyska setki małych dopływów. Takie dopływy, czyli własne interpretacje niepełnej informacji, powodują chaos informacyjny, który w ostatecznej formie nie ma zbyt wiele wspólnego z główną informacją, jednakże jest przekazywany kanałem nieformalnym i obowiązuje często jako wiodący. I nigdy nie jest to przekaz pozytywny, działający na korzyść zmiany (strach prowokuje pesymizm). Niejedna organizacja przekonała się, że jeśli zaniedba się odpowiedni przepływ informacji, trudno później przekazać jakiekolwiek informacje. Dezinformacja zabija zmianę.

Ale brak informacji w procesie zmiany to nie tylko nieświadome działanie. Czasem daje się zauważyć bardzo niebezpieczne przekonanie: kto ma informację, ten ma władzę. Wyznawcy tej zasady bardzo często narażają zmianę i organizację na niepowodzenie tylko dlatego, by utrzymać informacje przy sobie. Strategia ograniczonego zaufania, czyli przekazywanie informacji selektywnie dobranej uruchamia mechanizmy wzajemności – z dołu do góry – od pracowników do menedżerów, co w znaczącym stopniu blokuje zmianę bądź wprowadza spore przekłamania w procesie.

Ważne jest również „zrównanie poziomów komunikacyjnych” z otoczeniem, w którym zmiana będzie wprowadzana. „Rozmawiając z ludźmi, (...) spraw, by ludzie odnieśli wrażenie, że znają Cię całe życie”2. Właściwy poziom to równość w dyskusji, ale również używanie tego samego języka, sposobu przekazywania informacji, unikanie wyniosłości czy sztywności w komunikacie.

Jeszcze wyższym i bardziej efektywnym sposobem komunikowania w zmianie jest zatracenie bariery komunikacyjnej w relacjach szef–pracownik. Stworzenie atmosfery otwartej komunikacji – dialogu między stronami – może przynieść wiele dodatkowych korzyści, pracownicy mogą podsunąć niejednokrotnie rozwiązania, o których menedżer nie pomyślał, a które mogą znacznie korzystniej wpłynąć na proces zmiany niż wcześniejsze założenia teoretyczne. Pracownicy czujący się współtwórcami zmiany będą mieli poczucie odpowiedzialności za efekt końcowy procesu.

Aby zmiana została wprowadzona efektywnie, konieczna jest świadomość własnej organizacji, możliwości i ograniczeń zasobów, z czego najważniejszym są pracownicy. Należy zatem zadbać o emocje i motywację pracowników – to właśnie od nastawienia zatrudnionych i ich zaangażowania zależy sukces przedsięwzięcia.


Schemat

Metoda wprowadzania zmiany „Go MAD”

Artykuł jest dostępny
dla zarejestrowanych użytkowników

Załóż konto aby otrzymać dostęp do pełnej bazy artykułów

Posiadasz już konto? Zaloguj się.
Poszerzaj swoją wiedzę z naszej publikacji
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dodatek nocny 2022
    Dodatek nocny w 2022 roku będzie wyższy. Minimalne wynagrodzenia za pracę w 2022 r. wyniesie 3010 zł brutto. Jak obliczyć wysokość dodatku za pracę w nocy w poszczególnych miesiącach 2022 r.?
    Składka zdrowotna 2022 - kalkulator ZUS
    Składka zdrowotna w 2022 roku - ile wyniesie? ZUS udostępni w tym celu kalkulator składki zdrowotnej.
    Bezpłatny test na COVID-19 dla wszystkich pracowników
    Bezpłatny test na COVID-19 będzie dostępny dla wszystkich pracowników w Polsce. Pracodawca będzie mógł zażądać przedstawienia wyniku tego testu.
    Pracownicy obsługi klienta w okresie przedświątecznym [BADANIE]
    Pracownicy obsługi klienta w okresie przedświątecznym są rozchwytywani. Jak oceniają kontakty z klientami? Czy są zadowoleni z pracy i wynagrodzenia? Oto wyniki badania Pracuj.pl.
    Podwyżki wynagrodzeń a rosnąca inflacja
    Podwyżki wynagrodzeń w 2022 r. a wciąż rosnąca inflacja - co z tego wyniknie? Czy rzeczywiście będziemy więcej zarabiać więcej?
    4,5 dnia pracy w Zjednoczonych Emiratach Arabskich
    4,5 dnia pracy wprowadzają Zjednoczone Emiraty Arabskie. Od 2022 r. zmienia się dni weekendu.
    Wynagrodzenia pracowników ds. cyberbezpieczeństwa będą wyższe - o ile wzrosną?
    Wynagrodzenia pracowników ds. cyberbezpieczeństwa w sektorze publicznym zostaną powiększone o specjalne dodatki finansowe. Do jakiej wysokości wzrosną?
    Odwołanie od decyzji administracyjnej inspektora pracy
    Odwołanie od decyzji administracyjnej inspektora pracy - kiedy jest możliwe? Jakie warunki należy spełnić? Czy uzasadnienie jest obowiązkowe?
    Ile zarabia informatyk w 2021 i 2022 r.?
    Ile zarabia informatyk w 2021 i ile będzie zarabiał w 2022 r.? Wciąż trudno zrekrutować dobrego specjalistę IT. Braki kadrowe i rosnąca presja płacowa wymuszają kolejne podwyżki dla informatyków. Ile zarabiają na poszczególnych stanowiskach? Sprawdź tabelę.
    Cyberbezpieczeństwo - pracownik najsłabszym ogniwem
    Cyberbezpieczeństwo staje się coraz ważniejsze dla firm. Często nie przeprowadza się szkoleń pracowników w tym zakresie. Wówczas człowiek stanowi najsłabsze ogniwo zabezpieczeń firm przed cyberatakami.
    Wigilia 24 grudnia 2021 r. dniem wolnym dla pracowników ZUS
    Wigilia 24 grudnia 2021 r. jest dniem wolnym dla pracowników ZUS za dzień świąteczny, czyli sobotę 25 grudnia. Sale obsługi klientów będą nieczynne.
    Partycypacja dużych firm w PPK
    Partycypacja dużych firm w Pracowniczych Planach Kapitałowych przekroczyła 40 procent. Szef Polskiego Funduszu Rozwoju Paweł Borys wskazuje na stopniowy wzrost liczby uczestników w PPK.
    Wysoka dynamika wzrostu wynagrodzeń specjalistów
    Podczas gdy pensje specjalistów rosną w zawrotnym tempie, płace osób na stanowiskach zarządzających pozostają relatywnie niezmienne.
    Czy od świadczeń rzeczowych nalicza się wpłaty do PPK?
    W związku ze zbliżającymi się świętami Bożego Narodzenia, wielu pracodawców przekaże swoim pracownikom świadczenia niepieniężne, np. paczki świąteczne. Takie świadczenie nie zawsze będzie spełniało definicję wynagrodzenia w rozumieniu ustawy o pracowniczych planach kapitałowych.
    Osoby niepełnosprawne - co z ofertami pracy zdalnej?
    Czy pracodawcy w stosunku do osób niepełnosprawnych wykorzystują w pełni możliwości pracy zdalnej? Oto wyniki obserwacji ekspertów Manpower.
    Umowy o dzieło - jakie statystyki?
    Umowy o dzieło od stycznia do września 2021 r. zgłosiło 60,7 tys. podmiotów. Tak wynika z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
    Grudzień 2021 - godziny pracy, dni wolne
    Grudzień 2021 - godziny pracy i dni wolne od pracy czyli jaka jest norma godzin. Sprawdź kalendarz grudnia 2021 roku. W tym miesiącu pracodawca musi oddać dodatkowy dzień wolny za święto wypadające w sobotę 25 grudnia.
    4 sposoby na osiągnięcie dobrostanu w czasie pandemii
    Jak osiągnąć dobrostan w czasie pandemii? Oto 4 sposoby pomagające w zachowaniu well-beingu w dobie niepewności.
    Nielegalne zatrudnienie - Polski Ład
    Nielegalne zatrudnienie - czym jest? W takich przypadkach Polski Ład nakłada całkowitą odpowiedzialność na pracodawcę. Jakie są konsekwencje nielegalnego zatrudnienia?
    Utrata zdolności do wykonywania pracy - wypowiedzenie umowy
    Utrata zdolności do wykonywania pracy orzeczona przez lekarza medycyny pracy w wyniku badań kontrolnych to przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie umowy o pracę. Kiedy pracodawca musi przenieść pracownika na inne stanowisko? Co z wynagrodzeniem za czas wypowiedzenia?
    Składka zdrowotna 2022 - działalność gospodarcza, zmiany
    Składka zdrowotna 2022 - jakie zmiany dla działalności gospodarczej wprowadza Polski Ład? Jak obliczyć podstawę wymiaru składki? Ile wynosi składka zdrowotna przy podatku liniowym? Jakie będą nowe zasady rozliczania?
    Planner kadrowo-płacowy na grudzień 2021 r.
    Planner kadrowo-płacowy na grudzień 2021 r. zawiera wszystkie obowiązki działu kadr i płac. Jaki jest wymiar czasu pracy w grudniu? Ile wynosi dodatek nocny?
    Konkurs "Pracownik Roku" - nabór do końca marca 2022 r.
    Rusza konkurs "Pracownik Roku" IV edycja. Nabór trwa od 22 listopada 2021 r. do końca marca 2022 r. Tegoroczne hasło konkursu brzmi: Solidarni w trudnych czasach pandemii. Patronat medialny nad wydarzeniem objął portal Infor.pl.
    Zasiłek opiekuńczy ZUS na dziecko - wszystko co musisz wiedzieć
    Zasiłek opiekuńczy z ZUS można otrzymać na dziecko chore, zdrowe do 8. roku życia, na izolacji lub kwarantannie. Przysługuje również, gdy dochodzi do nieprzewidzianego zamknięcia szkoły, przedszkola czy żłobka.
    Wypalenie zawodowe na L4 od 2022 r. [WYWIAD]
    Wypalenie zawodowe na L4 nie będzie możliwe od 2022 roku. Jakie są objawy? Jaki test ocenia, czy doszło do wypalenia zawodowego? Jak leczyć wypalonego pracownika? Czy L4 na wypalenia zawodowe to furtka do nadużyć? Na te pytania odpowiada Angelika Blicharz - Head of People & Culture, uPacjenta.