Kategorie

Jak przygotować i przeprowadzić pierwsze szkolenie

Sylwia Szykuła
Początki zawsze są trudne, jednak poprzez odpowiednie przygotowanie (zarówno pod kątem merytorycznym, jak i emocjonalnym) można zminimalizować odczuwany stres. Jak wypaść dobrze i nie dać się zaskoczyć? Jak czerpać satysfakcję z przekazywania wiedzy innym? Jak wejść na ścieżkę, która pozwoli stać się profesjonalistą w swoim fachu?

Nie każdy nadaje się na trenera, chociaż wielu uważa, że to żadna sztuka – „przygotować jakieś materiały, chwilę pogadać i zgarnąć kasę”.

Profil trenera

Reklama

Osoba, która planuje zostać trenerem, powinna mieć ku temu odpowiednie predyspozycje: cechy osobowościowe, wiedzę, doświadczenie i umiejętności. Spełnienie celu możliwe będzie tylko poprzez ciężką pracę nad sobą, wypracowanie własnego stylu i twórcze podejście do prowadzonych zajęć. Michał Górny, trener i menedżer projektów w DOOR Poland i FranklinCovey, podkreśla, że początki nie są łatwe, a sukces przychodzi powoli, choć warto czekać. Trzeba zacząć od dobrej definicji wizji końca i przemyśleć swój wybór – taki zawód to zdobycie umiejętności i doświadczenia, ale niekoniecznie gwarancja łatwego powrotu do innych ścieżek kariery.

Trener jest także nauczycielem, a nauczyciel z ogromną wiedzą, lecz bez umiejętności nauczania, nie będzie efektywnym ani cenionym przez swych uczniów, którzy myślami są już na przerwie. Warto więc pracować nad sposobem przekazywania wiedzy tak, żeby została ona zapamiętana, a przede wszystkim wykorzystywana w praktyce.

Siła relacji międzyludzkich

Rynek szkoleniowy w Polsce nieprzerwanie się rozwija, a początkujący trenerzy mogą czerpać wzorce z pracy najlepszych, wśród których znajdują się osoby chętnie dzielące się nabytymi umiejętnościami – należy więc tę wartość wykorzystać, np. poprzez wymianę doświadczeń na forach internetowych, podczas spotkań oficjalnych i tych mniej formalnych. Dobrą szkołą dla młodych trenerów jest obserwacja starszych stażem kolegów oraz uczestnictwo w prowadzonych przez nich warsztatach. Obok obserwacji, warto wspomóc się literaturą, szkołą trenerską, szkoleniami czy studiami podyplomowymi. Należy pozyskiwać wiedzę ze zróżnicowanych źródeł – zwłaszcza na początku kształtowania ścieżki zawodowej.


Przygotowanie do szkolenia

Przygotowując się do przeprowadzenia szkolenia, należy wziąć pod uwagę kilka elementów.

Potrzeby uczestników

Pierwszy, kluczowy krok do prowadzenia szkolenia to analiza potrzeb uczestników, co pozwala na prezentację możliwie najbliższej wymaganiom problematyki oraz przygotowanie odpowiednich materiałów dydaktycznych. Należy także wziąć pod uwagę specyfikę i liczebność grupy, a także wiek uczestników oraz ich pozycję w organizacji.

Administracja

Zazwyczaj to nie trener musi pamiętać o sprawach administracyjnych, jednak warto mieć ten aspekt pod kontrolą. Wcześniejsze przybycie na miejsce szkolenia pozwala na sprawdzenie urządzeń, minimalizując tym samym możliwość wystąpienia problemów technicznych, a zaznajomienie się z otoczeniem zapewnia dodatkowy komfort prowadzącemu.

Materiały

Reklama

Ustalenie przebiegu szkolenia i przygotowanie odpowiednich materiałów to sprawy niezwykle istotne. Joanna Januszkiewicz, trener szkoleń, współpracujący z firmą Synergia Konsulting, sugeruje bardzo praktyczne rozwiązanie. – Opracowujemy listę zagadnień, ćwiczeń czy ilustracji, które mamy wykorzystać podczas zajęć. Trzeba mieć w zanadrzu kilka ćwiczeń „buforowych” (w razie czego). Materiały elektroniczne dobrze jest mieć na dwóch nośnikach, a odbitki/wydruki o kilka kopii więcej niż przewidywana liczebność grupy – tak na wszelki wypadek – twierdzi Joanna Januszkiewicz. Jak więc przygotować materiały i mieć pewność, że będą interesujące dla odbiorcy? Jak działać, żeby szkolenie dało zamierzony efekt?

Ważna jest technika nauczania. Dobre pomoce naukowe to jedno, ale sposób przekazywania wiedzy to drugie, najważniejsze. Dobrze jest opierać szkolenie na analizie konkretnych doświadczeń, stosując ćwiczenia praktyczne. Joanna Januszkiewicz podkreśla, że taka forma nauki jest kluczowa. – Posiadać wiedzę teoretyczną, to nie to samo, co zdobyć niezbędne umiejętności – proszę się zastanowić, czy nawet po doskonałej prezentacji umieliby Państwo poprowadzić samochód, uszyć but lub przeprowadzić operację? – dodaje.

Do każdej omawianej na szkoleniu kwestii warto przygotować dobry przykład z życia zawodowego czy prywatnego uczestników. Jak czytamy książkę i trudno nam zrozumieć wywód autora, to szukamy często kolejnego akapitu, gdzie dobry przykład pozwoli nam pojąć, co autor miał na myśli. Dorośli podczas nauki poszukują odpowiedzi na dwa pytania: jak to, czego się uczę, pasuje do moich dotychczasowych doświadczeń (czy to mi się zdarza i jak sobie z tym dotychczas radziłem) oraz czy to mi się przyda w praktyce (czy zmieniając sposób zachowania, osiągnę lepsze rezultaty) – twierdzi zaś Michał Górny.


Przygotowując szkolenie trzeba zadbać o wszystkie zmysły. Warto dostarczyć szerokiego spektrum bodźców, które sprawią, że nauka będzie przyjemna i efektywna. Warto zastosować ćwiczenia, które wymagają przemieszczania się, narysowania czy skonstruowania czegoś – podniesiemy poziom energii i zadbamy o potrzebę ruchu.

Najważniejszy jest jednak zakres wiedzy, którą chcemy przekazać. Michał Górny podkreśla, że szkolenie to nie studia. Dzielenie się z uczestnikami wszelkimi niuansami i szczególnymi przypadkami, najczęściej zaciemnia obraz.

Wiedząc, jakie wymagania mają zostać zaspokojone podczas szkolenia, trzeba wybrać konkretne formy:

  • krótka prezentacja,
  • scenki i odgrywanie ról,
  • burza mózgów – przy definiowaniu pojęć i w procesie decyzyjnym,
  • kula śniegowa – zajmowanie stanowisk w danej kwestii,
  • gwiazda pytań – przydatna w technikach planowania,
  • formowanie grup dyskusyjnych,
  • studium przypadku,
  • inne ćwiczenia, np. wykorzystując metodę hierarchizacji czy rozwój twórczego myślenia.

Internet, telewizja i obserwacja ludzkich zachowań to doskonałe źródła, które można wykorzystać w kreowaniu użytecznych anegdot, gier i zabaw. Należy także zaznaczyć, że wszelkie ćwiczenia powinny zostać wcześniej sprawdzone np. na grupie znajomych – czasem coś może wyglądać dobrze w teorii, a w praktyce efekt jest słaby.

Przygotowanie schematu szkolenia, ale i wydrukowanie pełnych informacji sprawią, że uczestnicy nie będą tracili czasu na skrupulatne notowanie i poświęcą większą uwagę trenerowi.

Emocje

Mając opanowaną merytorykę, trzeba jeszcze opracować sposób na kontrolowanie emocji. Nieprzyjemne odczucia możemy minimalizować poprzez:

  • praktykę, a więc przemawiaj chociażby przed bliskimi,
  • wizualizację szkolenia, które przebiega zgodnie z planem,
  • odprężenie poprzez technikę oddechową,
  • świadomość bycia dobrze przygotowanym merytorycznie,
  • poczucie, że grupa czeka na Twoją wiedzę, a nie na Twoje potknięcie,
  • zrozumienie, że jesteś traktowany jako autorytet i Twoje ewentualne błędy prawdopodobnie nie zostaną zauważone,
  • „drobnostki”, tj. wygodny i nierzucający się w oczy strój, dostęp do wody mineralnej na wypadek suchości w ustach,
  • pewność, że po 15-30 minutach stresujące objawy przeminą na skutek współpracy z ludźmi.

Trzeba też pamiętać, żeby nie redukować objawów stresu poprzez leki uspokajające (nawet ziołowe) – przez senność i mimowolne ziewanie trener nie zdobędzie serc słuchaczy.


Szkolenie czas zacząć

Będąc całkowicie przygotowanym, trzeba skupić się na grupie i zaspokojeniu jej potrzeb. Warto zaznajomić się z uczestnikami jeszcze przed rozpoczęciem szkolenia, np. przy porannej kawie, co rozluźni atmosferę. Najważniejsze, żeby rozumieć swój cel i pamiętać, że trener nie musi błyszczeć. – To nie gwiazda estrady – jego zadaniem jest skupienie uwagi grupy na temacie i procesach, które się w jej obrębie wydarzają, a nie na sobie – przypomina Joanna Januszkiewicz. Będąc świadomym swojej roli, można zaczynać, a dobry początek jest ważnym elementem przedsięwzięcia. – Rozpoczęcie od krótkiego ćwiczenia pozwalającego sprawdzić nastroje uczestników, a przy okazji stanowiącego ciekawy sposób na przedstawienie się, np. prosząc, żeby każdy powiedział, jak ma na imię i gdyby jego dzisiejszy nastrój miał decydować, jakim byłby filmem, książką, piosenką, produktem spożywczym, pogodą. W ten sposób prowadzący otrzymuje cenne informacje, a grupa okazję do zabawy – sugeruje Joanna Januszkiewicz.

Pierwszą częścią szkolenia powinno więc być zapoznanie grupy oraz jej integracja, która wprowadzi dobry nastrój, jako mocny grunt do dalszych działań. Następnie warto postawić na aktywizację uczestników poprzez zgłębianie relacji interpersonalnych i umiejętną współpracę przy określonych zadaniach (będąc otwartym na ludzi i mając ciekawe materiały, na pewno nie będzie z tym problemów). Każde ćwiczenie musi zostać rzeczowo wyjaśnione (bez nadużywania skrótów i zwrotów obcojęzycznych), a po jego wykonaniu, wynik omówiony. Istotna w przeprowadzaniu warsztatów jest dywersyfikacja zadań oraz różna ich dynamika, a także chwilowe przerwy – w innym wypadku nastąpi przemęczenie grupy i osłabienie koncentracji.

Należy także podkreślić rolę zakończenia szkolenia. W ramach usystematyzowania wiedzy warto podsumować omawiane zagadnienia i zapisać je na tablicy. Trzeba też dać uczestnikom czas na pytania. Jeżeli z jakiś przyczyn trener nie jest w stanie odpowiedzieć na któreś z pytań (głównie z obszaru tematyki szkolenia), to nie można zostawić go bez odpowiedzi. Warto podać namiar na siebie lub wziąć dane od pytającego i zapewnić o odpowiedzi w określonym terminie. Trener powinien być otwarty na konsultacje po szkoleniu – budowanie wizerunku trwa także po jego zakończeniu, zwiększając możliwość dalszej współpracy lub przekształcając się w indywidualną pracę z uczestnikami np. coaching, mentoring.


Wartość informacji zwrotnej

Niezmiernie istotna po zakończeniu szkolenia jest informacja zwrotna, w zakresie jakości programu i podejścia trenera. Pozwoli to na ocenę własnej pracy i dostrzeżenie ewentualnych błędów, których będzie można w przyszłości uniknąć. Trener zdobywa feedback na bieżąco i, jak sugeruje Michał Górny, także poprzez trudne pytania i zachowania uczestników, co stanowi jego zamaskowaną formę. – Z takimi nieprzyjemnymi sytuacjami trzeba sobie poradzić. Jeśli będziemy myśleć o słuchaczach, jak o ludziach, którzy są nam wrodzy, zadziała samospełniająca się przepowiednia i będziemy nerwowo reagować na każde, nawet najbardziej niewinne zachowania uczestników – dodaje Michał Górny. Należy czerpać naukę z takich zdarzeń. Pomocne w otrzymaniu feebacku od grupy okażą się też:

  • ćwiczenia, np. karteczki, na których uczestnicy zapisują negatywne i pozytywne odczucia,
  • ankiety anonimowe lub imienne,
  • testy jednokrotnego/wielokrotnego wyboru,
  • testy na zasadzie skali,
  • pytania otwarte (tutaj nie zawsze uczestnikom chce się rozpisywać, ale trener może zdobyć konkretne informacje),
  • rozmowy z uczestnikami.

Ponadto, prośba o ocenę dostarczy nam solidnej porcji wiedzy na temat tego, co możemy jeszcze poprawić, żeby następnym razem wypaść lepiej.

Obok wyżej wspomnianych sposobów oceny, istnieją oczywiście inne metody, pozwalające na dogłębną analizę szkoleń, np. metoda Kirkpatricka, która będzie pomocna trenerowi, firmie szkoleniowej, którą reprezentuje, a także organizacji, którą szkolił.

Dobre przygotowanie i sumienność, a także otwartość na innych, przybliżą Cię do osiągnięcia sukcesu, w tym bez wątpienia wymagającym zawodzie.

Skąd wiadomo, że nadajesz się na trenera?

  • Czujesz, że chcesz to robić – masz powołanie.
  • Szkolenia idą zgodnie z planem – jesteś zadowolony.
  • Otrzymujesz pozytywny feedback.
  • Komentarze negatywne potrafisz wykorzystać do podniesienia jakości wystąpień.
  • Jesteś zapraszany do prowadzenia kolejnych szkoleń, czyli rynek zweryfikował Twoje umiejętności.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?