Kategorie

Jak opanować najtrudniejszy styl przemawiania lidera

Jerzy Rzędowski
Spośród czterech podstawowych stylów porozumiewania się liderów styl luzaka zdaje się sprawiać najwięcej trudności. Czy wynika to ze strachu, niepewności, a może niezrozumienia zagadnienia? Co należy wiedzieć, by styl luzaka skutecznie wykorzystywać w kontaktach z podwładnymi, kolegami, klientami i przełożonymi?

Janina wiedziała, że jej słowa nie trafiają do Kamila. Nie wiedziała tylko, dlaczego. Jako dyrektor działu obsługi klienta umiała rozmawiać z ludźmi. Kamila nawet autentycznie lubiła, trudno zresztą było nie lubić człowieka inteligentnego i pozytywnie nastawionego do swojej pracy. Może czasem ją irytował, gdy dawał upust swojemu przeświadczeniu o własnej wysokiej wartości, ale cóż... trudno wymagać, by najlepszy pracownik działu siedział cicho jak mysz pod miotłą.

Ale Kamil miewał też gorsze dni, kiedy siedział na swoim krześle, wpatrywał się tępo w monitor, a jego głos brzmiał równie energicznie co nagranie automatycznej sekretarki w domu pogrzebowym. Zwykle Janina nie miała problemów z przywróceniem Kamilowi motywacji. Wystarczyło przypomnieć mu kilka nazwisk klientów – jego ostatnich sukcesów, by wracała mu ochota do pracy. Ale tym razem standardowa „błyskawiczna” motywacja nie pomogła i Janina musiała znaleźć coś nowego. I miała z tym kłopot.

Cztery style

Kłopot Janiny polega na tym, że brakuje jej kompetencji w komunikowaniu się. Istnieją cztery podstawowe style porozumiewania się liderów: styl dyrektora, profesora, misjonarza i luzaka. Styl dyrektora jest najpopularniejszy, ponieważ jest najłatwiejszy do opanowania i do używania. Łączy on w sobie stanowczość, przeświadczenie o własnej słuszności, racjonalne argumenty i niechęć do dyskusji. Styl dyrektora nieźle sprawdza się na zebraniach, podczas kontroli postępów prac pracowników i w trakcie zatwierdzania budżetów na kolejny rok. Dobrym przykładem użycia tego stylu będzie wyobrażenie własnego szefa, gdy prowadzi „przywódczy monolog” podczas zebrania.

Styl profesora polega na połączeniu racjonalnego argumentowania z emocjonalnym stonowaniem. Dzięki temu lider używający tego stylu może dyskutować, przedstawiać i rozumieć różne punkty widzenia na daną sprawę, tworzyć nowe pomysły i analizować potencjalne rozwiązania. Styl profesora świetnie sprawdza się na spotkaniach roboczych, podczas prezentacji postępów prac zespołu projektowego, a także podczas sprzedaży produktów i pomysłów osobom nastawionym neutralnie lub wrogo. Chcący wyobrazić sobie konkretne użycie tego stylu, niech przypomną sobie postać Tadeusza Mazowieckiego, pierwszego premiera po 1989 roku.

Styl misjonarza to z kolei energiczne żonglowanie emocjonalnymi argumentami. Podobnie jak dyrektor, również misjonarz nie lubi dyskutować. Zamiast tego angażuje rozmówców, rysuje przed nimi wizje przyszłości, wzbudza entuzjazm, zapał do działania. Niestety, Janina nie mogłaby użyć tego stylu, by rozruszać Kamila. Styl misjonarza zakłada bowiem niewielką wiedzę słuchaczy i ich samodzielne entuzjastyczne nastawienie, ponieważ nie działa on na logikę, ale na emocje.


Janinie pozostaje więc komunikacyjny styl luzaka, który przydaje się w takich chwilach jak ta – gdy trzeba poluzować komunikacyjny gorset i podnieść na duchu najmądrzejszego członka swojego zespołu, podczas negocjacji z nowym klientem, w trakcie konferencji branżowej, przy ogłoszeniu raportu rocznego, podczas obchodów rocznicy firmowej, przejścia na emeryturę zasłużonego pracownika, w trakcie pikniku firmowego lub wizyty w społecznej lub pozarządowej instytucji wspieranej przez organizację (szkoła, szpital, rozdanie sponsorowanych nagród w konkursie), przy okazji niezobowiązującej wizyty u dostawcy lub u klienta. Wszędzie tam lider cały czas reprezentuje swoją firmę, ale nie oczekuje się od niego konkretnych działań. Tak jak większość liderów, Janina nie do końca rozumie styl luzaka, przez co boi się z niego korzystać.

Aby wyobrazić sobie styl luzaka, wystarczy przypomnieć sobie dowolnego prezydenta Stanów Zjednoczonych (najlepiej nadają się Bill Clinton i Barack Obama, ale także George Bush senior, George W. Bush junior czy Ronald Reagan), gdy podczas meczu baseballowego idzie ze swoimi ochroniarzami do stadionowego baru, po drodze zdejmuje marynarkę, kupuje hot dogi, a następnie ze smakiem je zjada, przeciskając się przez tłum.

Cztery kroki

Jak opanować styl luzaka w trudnej sytuacji interpersonalnej? Oto cztery kroki, które ułatwią opanowanie komunikacyjnego stylu luzaka i skuteczne korzystanie z niego w kontaktach z podwładnymi, kolegami, klientami i przełożonymi.

Krok 1 Zejdź z piedestału

Najbardziej widocznym gestem świadczącym o przyjęciu komunikacyjnego stylu luzaka jest zdjęcie marynarki. Sam w sobie gest ten jest bardzo ważny, o ile podąża za nim zdjęcie „marynarki” swojego stanowiska. Gdy chcesz przemówić lub porozmawiać z kimś „na luzaka”, zostaw swój autorytet dyrektora, doświadczenie specjalisty, osiągnięcia lidera w zamkniętej na klucz szufladzie biurka. Bądź zwykłym człowiekiem, który akurat tamtędy przechodził. Bądź Tadeuszem, Kingą, Wiktorem, Anną, Sylwią, Jerzym lub Agatą. Zejście z piedestału to także konkretne akty komunikacyjne: powstrzymanie się od wydawania osądów, zadawanie pytań otwartych, pytanie o zdanie rozmówcę, proszenie o wyjaśnienia, powstrzymanie się od formułowania okrągłych podsumowań i od formułowania do wniosków i sugestii na przyszłość (zobacz przykład 1).

Krok 2 Poznaj z pierwszej ręki szczegóły sprawy

Porzuć przekonanie, że dokładnie wiesz, na czym polega dana sprawa. Raporty to raporty, liczby to liczby, ale bezpośrednie wrażenie jest niezastąpione. Bądź jak generał George Patton podczas II wojny światowej w kampanii na froncie zachodnim, który prowadził swoje oddziały od zwycięstwa do zwycięstwa. Patton walczył, spał, jadł, marzł i mókł razem z żołnierzami. Dlatego gdy do nich mówił, gdy ich motywował, gdy dodawał otuchy i odwagi przed kolejnym dniem pełnym błota, dokładnie wiedział, o czym mówi. Nie polegał na raportach „żołnierze odczuwają dyskomfort z powodu przejściowych niedogodności meteorologicznych”, bo dobrze wiedział, co to znaczy kopać rów odwadniający obóz podczas nagłej ulewy. Rozumiał, że „śladowe przekroczenie norm przydatności żywności do spożycia o jeden dzień” czasem oznacza, że oddział ma do dyspozycji zmoknięty, ale jeszcze smaczny chleb, a czasem oznacza, że cały zapas chleba spleśniał i przez następne trzy dni oddział walczy przede wszystkim z własnym głodem, zamiast skupić się na walce z wrogiem.

Podczas zadawania pytań nie dociekaj więc, które normy zostały przekroczone i o ile, tylko spytaj, jaki to będzie miało efekt praktyczny dla pracowników. Nieważne, ilu klientów odeszło w ostatnim miesiącu, ważne, dlaczego to zrobili. Zapomnij o budżecie i spytaj, co tak naprawdę trzeba zrobić, żeby spóźniony projekt zakończyć sukcesem. I dokładnie upewnij się, że wszyscy rozumieją sukces w ten sam sposób.


Krok 3 Nie wyolbrzymiaj konsekwencji

Co się stanie, gdy stanie się najgorsze? Otóż najczęściej nic się nie stanie. Nie umrzesz. Nie stracisz pracy. Jeśli umiesz zachować się asertywnie, to nawet nie dostaniesz negatywnie zwerbalizowanej oceny zwrotnej. Obetną ci premię? Wykażesz się w następnym projekcie, tak że przyjdą do ciebie na kolanach z jeszcze wyższą premią. Zamkną ulubiony projekt? Masz kilka innych w zanadrzu. Stracisz twarz wobec innych menedżerów? Tylko do czasu, gdy któryś z nich zajmie twoje miejsce. Poza tym wiesz, że tak naprawdę nikogo to nie obchodzi. Skoro więc konsekwencje twoich poczynań są tak znikome, czym się przejmujesz?

Przyjęcie komunikacyjnego stylu luzaka pozwala doprowadzić pewne sprawy do końca i nie przejmować się ich konsekwencjami. Po prostu czasem trzeba komuś coś powiedzieć publicznie. Niektóre zarzuty należy agresywnie stłamsić. Niektóre uszczypliwości trzeba natychmiast zripostować, nie bacząc na obecność najwyższego szamana. Niektóre zadania trzeba od razu odwołać, bez patrzenia na zasługi zleceniodawcy, jego polityczne koneksje ani udzielane rabaty. Jeśli nie przejmujesz się konsekwencjami, zrobisz to, co trzeba zrobić. Martwić się będziesz później.

Ten krok jest najtrudniejszy do przeprowadzenia, ponieważ jesteśmy wychowywani w duchu poczucia obowiązku. Perswazyjna reguła konsekwencji każe nam mówić B, gdy powiedziało się A. Społeczne konwenanse pętają nasze możliwości reakcji na zaczepki, zarzuty i pomówienia, a poczucie hierarchii – słuszny sprzeciw wobec pewnych zjawisk (zobacz przykład 2).

Krok 4 Okaż sympatię i zrozumienie, ale nie podsuwaj rozwiązań

Liderom wydaje się, że zawsze i wszędzie muszą grać rolę dzielnych rycerzy i siekać te przeklęte smoczyska. Zauważ jednak, że w drużynie, która wyruszyła ubić smoka, ważna jest rola minstrela. On śpiewa, gra na gitarze/mandolinie/bandżo. Uprzyjemnia posiłki. Umila czas poobiedniej sjesty. Tworzy atmosferę spokoju, relaksu, radości bez biegania w obcisłych rajtuzach (lub nienagannie dopasowanym garniturze) i wymachiwania mieczem (lub pendrivem zintegrowanym z dyktafonem i wskaźnikiem podczerwieni). Sekret minstrela tkwi w okazywaniu sympatii, zrozumienia i umiejętności sterowania humorem innych osób. W trudnej chwili, podczas ostatniej wieczerzy przed atakiem, gdy drużyna widzi i czuje dym unoszący się z krwiożerczej paszczy bestii, dobry minstrel rozpocznie swój show od spokojnego, nastrojowego utworu, by z każdym kolejnym odświeżać nastrój, dodawać radości, otuchy, energii do działania i radości ze słuchania. Jednak minstrel nigdy nie narzuca innym rozwiązań, nie daje pomysłów. Szanuje swoich słuchaczy, dlatego wycofuje się przed właściwym atakiem, dając pole odważnym zabijakom.


Jeden wniosek

Jak z powyższych czterech kroków mogłaby skorzystać Janina, by rozładować zły nastrój Kamila?

„Hej, Kamil”, Janina przysiadła na krześle obok biurka. Kamil ciężko podniósł głowę. „Kto zrobił ci jakąś przykrość? Powiedz mi, a on już mnie popamięta”. Kamil uśmiechnął się lekko. „Zbieraj swoje manatki, idziemy na kawę i normalne ludzkie śniadanie. Nie mogę pozwolić, żeby mój najlepszy pracownik marniał w oczach. Praca nie ucieknie, a przy okazji opowiesz, o co chodzi i jaki masz plan na rozwiązanie tej sytuacji. No, już, wstawaj, mówię”.

PRZYKŁAD 1

Świetnym przykładem zastosowania stylu luzaka są terenowe wizyty prezydenta USA Baracka Obamy. Gdy Obama odwiedza szkoły, jest po prostu Barackiem, gościem, który ofiarowuje swój czas innym ludziom. Na fragmentach wideo widać, jak prezydent (bez marynarki, oczywiście) uśmiecha się, słucha wypowiedzi dzieci i nauczycieli, używa potocznego słownictwa. Nie narzuca rozwiązań, nie ocenia, nie obiecuje pomocy. Wypytuje. Słucha uważnie odpowiedzi. Jeśli my jako widzowie przekazu wideo wyraźnie czujemy, że te wizyty nie są dla niego jedynie punktami do odfajkowania w planie dnia, że autentycznie się w nie angażuje, to jak docenione muszą się czuć te osoby, z którymi Obama spotkał się na żywo. Gdyby jednak Obama nie wszedł w rolę luzaka, wizyta w szkole stałaby się tak emocjonująca jak jedno zbiorowe zdjęcie wykonane przed szkołą i zamieszczone w albumie z historią szkoły – suchy fakt, żadnych wspomnień, żadnego zaangażowania.

PRZYKŁAD 2

Jako przykład posłuży Diego Armando Maradona, słynny argentyński piłkarz, a obecnie trener narodowej reprezentacji piłki nożnej tego kraju. Jego nominacja była kontrowersyjna, ponieważ nie miał osiągnięć na polu trenowania. W eliminacjach do mistrzostw świata 2012 Argentyna grała poniżej oczekiwań, zdarzały się jej porażki z niżej notowanymi rywalami. Prasa niemiłosiernie drwiła z Maradony, który miał do dyspozycji świetnych piłkarzy (w tym najlepszego piłkarza świata roku 2009, Leo Messiego). Maradona brał ataki prasy na siebie, wierzył w swoich piłkarzy i czekał. I się doczekał – co prawda w bólach, ale Argentyna wygrała bezpośredni mecz decydujący o awansie do mistrzostw świata. Wtedy na konferencji prasowej Maradona w niewybrednych słowach „podziękował” dziennikarzom za wspieranie w trudnych chwilach. Nie przejmował się konsekwencjami, po prostu nadeszła chwila wyrównania rachunków. Efekt był piorunujący. Wypowiedź trenera obiegła wszystkie stacje telewizyjne i dzienniki drukowane, media wrzeszczały, bo poczuły się obrażone. Międzynarodowa Federacja Piłkarska nałożyła na Maradonę karę grzywny i zawieszenia na dwa miesiące w obowiązkach trenerskich. I co z tego? I dalej nic z tego. Sporo krzyku i koniec. A Maradona swój zamiar zrealizował, bo nie wpadł w pułapkę i nie wyolbrzymiał konsekwencji swojego czynu.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.