Kategorie

Optymalne oświetlenie biura - naturalne czy sztuczne?

TRILUX Polska Sp. z o. o.
ekspert z zakresu BHP
Optymalne oświetlenie biura - naturalne czy sztuczne? / Fot. Fotolia
Optymalne oświetlenie biura - naturalne czy sztuczne? / Fot. Fotolia
Ciesząc się letnim słońcem i długimi dniami, odsłaniamy okna i wpuszczamy do pomieszczeń naturalne światło, chętnie wyłączając towarzyszące nam przez większą część roku sztuczne oświetlenie. Jednak czy z punktu widzenia norm jest to dopuszczalne? Jak sprawdzić czy wyłączenie lamp nie będzie naruszeniem ustanowionych regulacji i nie stanie się podstawą do zarzutów ze strony Inspekcji Pracy?

Optymalne oświetlenie biura

Sztuczne oświetlenie wykorzystywane jest w pomieszczeniach komercyjnych niezależnie od pory roku, jednak latem wygasza się je znacznie częściej. Według ankiety przeprowadzonej przez jednego z producentów opraw oświetleniowych wśród pracowników biurowych, w 72% przypadków zimą lampy pozostają włączone przez ponad 6 godzin w ciągu dnia. Jednak wiosną i latem oświetlenie sztuczne działa przez 3/4 czasu pracy już tylko w co trzecim biurze. Choć zgaszenie lamp, gdy światło dzienne jest wystarczające, to naturalny i korzystny z punktu widzenia oszczędności i ekologii odruch, pojawiają się jednak wątpliwości, czy warunki oświetleniowe spełniają w tej sytuacji normatywne wymagania.

Parametry zgodne z prawem

Reklama

Według normy PN-EN 12464-1:2012, parametry oświetleniowe wymagane dla stanowisk, na których wykonuje się takie zadania, jak: pisanie ręczne, na maszynie lub komputerze oraz czytanie są niezmienne w ciągu roku. Pracodawca zobowiązany jest zapewnić światło o natężeniu na poziomie 500 lx, współczynniku odzwierciedlenia barw Ra wynoszącym co najmniej 80 oraz wskaźniku olśnień UGR nie przekraczającym 19.

Korzyści wynikające z wykorzystania światła dziennego do oświetlania stanowisk pracy dotyczą zarówno oszczędności energetycznych jak i pozytywnego wpływu naturalnego światła na zdrowie i samopoczucie zatrudnionych. – Z unijnych przepisów wynika, że odpowiednie oświetlenie stanowisk pracy może być wytworzone przez światło dzienne, sztuczne lub kombinację obu rodzajów. Tam, gdzie to możliwe, zaleca się wręcz wykorzystanie okien. Ich zastosowanie jest korzystne przede wszystkim ze względu na pozytywne oddziaływanie na osoby zatrudnione wizualnego kontaktu ze światem zewnętrznym – mówi Maciej Gronert.

Rekomendowany produkt: Urlopy wypoczynkowe – udzielanie, ustalanie wymiaru i naliczanie wynagrodzenia

Pracodawca ma obowiązek zapewnić oświetlenie elektryczne o parametrach zgodnych z Polskimi Normami niezależnie od oświetlenia dziennego (rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy - tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm., § 26 ust. 2).] Z punktu widzenia przestrzegania norm zawartych w obowiązujących regulacjach prawnych, utrudnienie stanowi jednak duża zmienność natężenia światła dziennego. Jest ono zależne choćby od pory dnia, pory roku czy warunków atmosferycznych. Szacuje się, że zachmurzenie może czterokrotnie zmniejszyć ilość światła docierającego na daną powierzchnię. Dlatego, mierząc natężenie światła na stanowisku pracy, nie uwzględnia się promieniowania pochodzącego z zewnątrz. Pomiary natężenia oświetlenia elektrycznego przeprowadzane są w nocy lub po szczelnym zasłonięciu okien znajdujących się w pomieszczeniu.

Zadaj pytanie na FORUM

Tego rodzaju czynności podejmowane są zazwyczaj w momencie tworzenia nowych miejsc pracy. Pomiary utrzymują ważność do czasu zmiany ustawienia stanowisk lub zmiany rodzaju oświetlenia. Przepisy określają więc jasno, że obowiązkiem zatrudniającego jest zapewnić sztuczne światło o odpowiednich parametrach. Nie wiadomo jednak czy i kiedy można je wyłączyć latem.

Pomocny systemy zarządzania

Reklama

Z punktu widzenia przepisów, wystarczającym jest zaopatrzenie biura w oświetlenie elektryczne spełniające wymagania normatywne. Jednak ze względu na pozytywne oddziaływanie, wskazana jest również maksymalizacja dostępności oświetlenia dziennego, mimo że zgodnie ze sztuką nie uwzględnia się jego roli w zapewnieniu odpowiednich warunków pracy.

Jak zatem sprawdzić, czy oświetlenie dzienne jest w danym dniu wystarczające, by wyłączyć lub ograniczyć oddziaływanie sztucznego oświetlenia? Wskazówką mogą być odczucia osób zatrudnionych. Wygoda widzenia występuje wtedy, gdy zdolność rozróżniania szczegółów jest pełna, spostrzeganie przebiega sprawnie i szybko oraz nie prowadzi do odczucia przykrości, niewygody czy nadmiernego zmęczenia. Należy jednak pamiętać, że są to kryteria wysoce subiektywne, dlatego, by mieć pewność, że odpowiednie warunki oświetleniowe zostały zapewnione a także, by w pełni wykorzystać oszczędnościowy potencjał dłuższych dni, warto pomyśleć o zainstalowaniu w biurze czujników natężenia światła. - Automatyczne sterowanie oświetleniem w oparciu o czujniki, stale dokonujące pomiarów natężenia światła w pomieszczeniu, pozwala dostosować intensywność pracy opraw do zastanych warunków – mówi Maciej Gronert. - Jeśli światło dzienne osiąga niezbędną do pracy przy komputerze wartość 500 lx, lampy zostaną całkowicie wygaszone. Kiedy z odczytów wynika, że wymagane jest częściowe doświetlenie pomieszczenia, układy kontrolne dopasowują moc opraw – tak, by osiągały one zadane parametry. Branżowi eksperci wyliczyli, że wdrożenie systemu zarządzania oświetleniem z funkcją częściowego i całkowitego wygaszania opraw może wygenerować oszczędność w zakresie zużycia energii elektrycznej nawet na poziomie kilkudziesięciu procent.

Wymagania BHP dla pomieszczeń pracy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?