Kategorie

Wykonywanie przez służbę medycyny pracy profilaktycznej opieki zdrowotnej osób objętych tą opieką na swój wniosek

Jan Pióro
DGP
Pojęciem profilaktycznej opieki zdrowotnej określa się ogół działań zapobiegających powstawaniu i szerzeniu się niekorzystnych skutków zdrowotnych, które w sposób bezpośredni lub pośredni mają związek z warunkami albo charakterem pracy.

Kwestie związane z profilaktyczną opieką zdrowotną powinny być uwzględniane przez pracodawców w odniesieniu do wszystkich osób przystępujących do wykonywania prac w zakładzie pracy lub na terenie działania danego pracodawcy. Zagadnienia te zostały ujęte w nowym rozporządzeniu w sprawie sprawowania przez służbę medycyny pracy profilaktycznej opieki zdrowotnej nad osobami objętymi opieką na ich wniosek, które weszło w życie 25 czerwca 2010 r.

WAŻNE!

Nowe rozporządzenie określa zakres i tryb wykonywania profilaktycznej opieki zdrowotnej w odniesieniu do:

● osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek i osób z nimi współpracujących,

● osób wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, z wyjątkiem osób wykonujących pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą,

● rolników indywidualnych i pracujących z nimi domowników oraz członków spółdzielni produkcji rolnej,

● byłych pracowników oraz osób, które wykonywały pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, a także osób, które pozostawały w stosunku służbowym

– objętych opieką na ich wniosek.

Zgodnie z wymienionym rozporządzeniem objęcie profilaktyczną opieką zdrowotną, sprawowaną przez służbę medycyny pracy, następuje na wniosek osoby zainteresowanej.

Wniosek powinien być złożony w wybranej przez zainteresowaną osobę podstawowej jednostce służby medycyny pracy. Takimi jednostkami są:

  • zakłady opieki zdrowotnej tworzone i utrzymywane w celu sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi,
  • jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej wydzielone w celu realizacji profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi,
  • lekarze wykonujący indywidualną praktykę lekarską, indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską lub wykonujący zawód w formie grupowej praktyki lekarskiej.

We wniosku, oprócz elementów pozwalających na pełną identyfikację osoby wnioskodawcy, powinny być określone:

  • zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej (uzgodniony uprzednio z lekarzem wybranej podstawowej jednostki służby medycyny pracy działającej na obszarze danego województwa, objętej wykazem wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy);

WSKAZÓWKA!

Zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej może obejmować w szczególności:

● wykonywanie badań wstępnych, okresowych i kontrolnych przewidzianych w Kodeksie pracy;

● orzecznictwo lekarskie do celów przewidzianych w Kodeksie pracy i w przepisach wydanych na jego podstawie;

● ocenę możliwości wykonywania pracy uwzględniającą stan zdrowia i zagrożenia występujące w miejscu pracy;

● prowadzenie działalności konsultacyjnej, diagnostycznej i orzeczniczej w zakresie patologii zawodowej;

● prowadzenie czynnego poradnictwa w stosunku do chorych na choroby zawodowe lub inne choroby związane z wykonywaną pracą;

● wykonywanie szczepień ochronnych w celu zapobiegania szerzeniu się chorób zakaźnych u osób pracujących, narażonych na działanie czynników biologicznych;

● monitorowanie stanu zdrowia osób pracujących zaliczanych do grup szczególnego ryzyka, a zwłaszcza osób wykonujących pracę w warunkach przekroczenia normatywów higienicznych, młodocianych, niepełnosprawnych oraz kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych;

● wykonywanie badań umożliwiających wczesną diagnostykę chorób zawodowych i innych chorób związanych z wykonywaną pracą.

  • okres, w jakim profilaktyczna opieka zdrowotna ma być sprawowana;
  • rodzaj wykonywanej pracy albo działalności gospodarczej;
  • informacje o czynnikach szkodliwych występujących w miejscu pracy albo w miejscu wykonywania działalności gospodarczej;

WAŻNE!

Spośród czynników szkodliwych dla zdrowia najbardziej powszechnymi są czynniki:

fizyczne, m.in.: hałas, drgania, promieniowanie (jonizujące, laserowe, podczerwone), pole elektromagnetyczne, ciśnienie (podwyższone, obniżone), mikroklimat (zimny, gorący);

pyły – będące zawiesiną cząstek substancji stałych w powietrzu pochodzenia organicznego (na które narażeni są przede wszystkim pracownicy zatrudnieni w produkcji rolnej i przemyśle spożywczym) lub nieorganicznego, powstałych z surowców mineralnych i syntetycznych (najbardziej szkodliwe są frakcje repirabilne zatrzymywane w pęcherzykach płucnych); chemiczne – toksyczne substancje występujące w postaci: gazów, aerozoli (zawiesiny cząstek stałych, ciekłych lub stałych i ciekłych w fazie gazowej o pomijalnej prędkości opadania), dymów (wydzielanych aerozoli, których głównym źródłem są procesy spalania), par, cieczy, roztworów, ciał stałych;

biologiczne, m.in.: bakterie, wirusy, priony, grzyby, drożdże, pasożyty, drewno i pył drzewny, pierwotniaki.

  • informacje o sposobie wykonywania pracy, zwłaszcza: obciążenia fizyczne (statyczne, np. wykonywanie pracy w wymuszonej pozycji ciała, ruchy monotypowe, ucisk na pnie nerwowe, nadmierne obciążenie mięśni i układu kostnego oraz dynamiczne, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządów lub układów organizmu ludzkiego).

Obowiązek informowania podstawowej jednostki służby medycyny pracy o znanych sobie narażeniach zawodowych w miejscu pracy ciąży na składającym wniosek o objęcie profilaktyczną opieką zdrowotną.

WAŻNE!

Świadczenia z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej powinny być wykonywane na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej przez zainteresowaną osobę z wybraną jednostką medycyny pracy.


W umowie powinny być określone w szczególności:

  • strony umowy oraz osoby objęte świadczeniami z tytułu umowy,
  • zakres opieki zdrowotnej,
  • warunki i sposób udzielania świadczeń zdrowotnych,
  • obowiązki zleceniodawcy wobec zleceniobiorcy dotyczące: przekazywania informacji o występowaniu czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych wraz z aktualnymi wynikami badań i pomiarów tych czynników,
  • dopuszczalność zlecania np. badań diagnostycznych i specjalistycznych konsultacji lekarskich osobom trzecim,
  • okres, na który została zawarta umowa (nie krótszy niż rok),
  • sposób oraz tryb rozliczeń finansowych.

Zasadą jest, że koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej sprawowanej na swój wniosek pokrywa osoba objęta taką opieką.

Warto pamiętać, że odstępstwa od tej zasady dotyczą:

  • rolników indywidualnych i pracujących z nimi domowników oraz członków spółdzielni produkcji rolnej – w zakresie orzecznictwa dotyczącego rolniczych chorób zawodowych, którego finansowanie następuje na zasadach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,
  • byłych pracowników i osób, które wykonywały pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, lub osób, które pozostawały w stosunku służbowym – w zakresie innego sposobu finansowania wskazanego w odrębnych przepisach, np. art. 229 § 5 k.p. – pracodawca finansuje koszty zapewnienia pracownikom, których zatrudniał w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających, okresowych badań lekarskich, także po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami, pyłami oraz po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowany zgłosi wniosek o objęcie go takimi badaniami; art. 21 ust. 6 ustawy o służbie medycyny pracy – środki budżetu samorządu województwa stanowią źródło finansowania okresowych badań lekarskich realizowanych w trybie art. 229 § 5 k.p., w przypadku gdy podmiot, który zatrudniał pracownika, uległ likwidacji, z wyłączeniem badań wykonywanych w trybie art. 7a o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest; art. 7a ust. 2 ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest – środki budżetu państwa w zakresie określonym tymże przepisem: okresowych badań lekarskich, bezpłatnego zaopatrzenia w leki związane z chorobami wywołanymi pracą przy azbeście; korzystania raz w roku z leczenia uzdrowiskowego oraz zwolnienia z odpłatności związanej z leczeniem uzdrowiskowym.

PODSTAWA PRAWNA

  • Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.),
  • Ustawa z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (DzU z 2004 r. nr 125, poz. 1317 ze zm.),
  • Ustawa z 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (DzU z 2004 r. nr 3, poz. 20 ze zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 21 czerwca 2010 r. w sprawie sprawowania przez służbę medycyny pracy profilaktycznej opieki zdrowotnej nad osobami objętymi opieką na ich wniosek (DzU nr 113, poz. 758).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.