105. rocznica utworzenia Państwowej Inspekcji Pracy

• Jubileusz PIP - 105. rocznica utworzenia Państwowej Inspekcji Pracy
• Sztandar PIP „Ostatecznym celem pracy pozostaje zawsze człowiek”
• Jakie działania i strategie PIP na 2024 rok?
• Gdzie PIP będzie prowadził kontrole w 2024?
• Jakie zadania ma PIP?
• Jakie działania podejmuje PIP aby zapewnić przestrzeganie prawa pracy?

Jubileusz PIP - 105. rocznica utworzenia Państwowej Inspekcji Pracy

W dniu 3 stycznia 2024 roku Główny Inspektor Pracy Katarzyna Łażewska-Hrycko i Jarosław Leśniewski, zastępca Głównego Inspektora Pracy, złożyli kwiaty pod pomnikiem Marszałka w Warszawie, w 105. rocznicę podpisania przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego Dekretu tymczasowego o urządzeniu i działalności inspekcji pracy. Główny Inspektor Pracy skomentowała rozpoczęcie obchodów  jubileuszu PIP :

Jestem dumna, że mogę być częścią tej historii. Dziękuję wszystkim pracownikom urzędu za ich wkład, zaangażowanie i poświęcenie. Z takimi ludźmi, ich doświadczeniem i zaufaniem społecznym ze spokojem patrzę w przyszłość. 

Do rocznicy powołania inspekcji dekretem nawiązał w kazaniu kardynał Nycz: Podpisanie go zaraz po odzyskaniu wolności, jako jeden z pierwszych dekretów, świadczy o tym, że i temu państwu, które dopiero co wyszło z niewoli, i rządzącym tego państwa zależało na tym, by godność człowieka była szanowana. To, że Inspekcja Pracy powstała w pierwszych miesiącach po 11 listopada, jest właśnie dowodem na to, jak ważnej instytucji jesteście pracownikami.

Sztandar PIP „Ostatecznym celem pracy pozostaje zawsze człowiek”

Na sztandarze Państwowej Inspekcji Pracy widnieją słowa Jana Pawła II „Ostatecznym celem pracy pozostaje zawsze człowiek”. Papież sporo pisałam o pacy człowieka w swoich encyklikach. Szczególnie ważna jest encyklika LABOREM EXERCENS - O pracy ludzkiej (z okazji 90. rocznicy encykliki Rerum novarum). Wynika z niej m.in. podmiotowy charakter pracy a zatem konieczność przestrzegania zasad godności w stosunku do człowieka. Papież pisze: "Źródeł godności pracy należy szukać nie nade wszystko w jej przedmiotowym wymiarze, ale w wymiarze podmiotowym. (…) Znaczy to tylko, że pierwszą podstawą wartości pracy jest sam człowiek — jej podmiot. Wiąże się z tym od razu bardzo ważny wniosek natury etycznej: o ile prawdą jest, że człowiek jest przeznaczony i powołany do pracy, to jednak nade wszystko praca jest „dla człowieka”, a nie człowiek „dla pracy”. We wniosku tym dochodzi prawidłowo do głosu pierwszeństwo podmiotowego znaczenia pracy przed przedmiotowym. W tym sposobie rozumienia, zakładając, że różne prace spełniane przez ludzi mogą mieć większą lub mniejszą wartość przedmiotową, trzeba jednak podkreślić, że każda z nich mierzy się nade wszystko miarą godności samego podmiotu pracy, czyli osoby: człowieka, który ją spełnia.".

Jakie działania i strategie PIP na 2024 rok?

Działania na 2024 r., mieszczą się w programie ustalonym na 2022-2024, są to trzy główne priorytety:

1) strategia kontroli i działań prewencyjnych dla sektora budowlanego

2) strategia kontroli zagrożeń środowiska pracy chemicznymi czynnikami

3) strategia wzmożonego nadzoru nad zakładami pracy.

Oprócz wyżej ustalonych PIP będzie chciał się też skupić nad działaniami i kontrolami związanymi z:

• emeryturami pomostowymi
• pakietem mobilności
• pracą zdalną – która jest aktualnie procedowana w Sejmie i Senacie
• mobbingiem
• kontrolą prawidłowości zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych
• kontrolą w zakresie ograniczenia naruszeń przepisów o czasie pracy oraz wypłacie wynagrodzeń i innych świadczeń ze stosunku pracy
• zwalczaniem nielegalnego zatrudnienia.

Gdzie PIP będzie prowadził kontrole w 2024?

W 2024 r. Państwowa Inspekcja Pracy planuje przeprowadzić ogółem 60 tys. kontroli. Ze względu na aktualną sytuację na rynku, m.in. napływ obywateli z różnych krajów do Polski, PIP ma zamiar prowadzić głównie kontrole w zakładach pracy powierzających pracę cudzoziemcom z tzw. państw trzecich, w szczególności obywatelom Ukrainy. Ponadto, na skutek implementacji dyrektyw unijnych, w 2024 r. PIP będzie weryfikowała przestrzegania nowych rozwiązań prawnych dotyczących nowych uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, stosunku pracy i pracy zdalnej.

Jakie zadania ma PIP?

Do głównych zadań PIP należy:

• nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych
• kontrola legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, wykonywania działalności
• podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i ograniczaniu zagrożeń w środowisku pracy, a w szczególności:

a) badanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz kontrola stosowania środków zapobiegających tym wypadkom,

b) analizowanie przyczyn chorób zawodowych oraz kontrola stosowania środków zapobiegających tym chorobom,

c) inicjowanie prac badawczych w dziedzinie przestrzegania prawa pracy, a w szczególności bezpieczeństwa i higieny pracy,

d) inicjowanie przedsięwzięć w sprawach ochrony pracy w rolnictwie indywidualnym,

e) udzielanie porad służących ograniczaniu zagrożeń dla życia i zdrowia pracowników, a także w zakresie przestrzegania prawa pracy.

Jakie działania podejmuje PIP aby zapewnić przestrzeganie prawa pracy?

Jak widać powyżej Państwowa Inspekcja Pracy ma wiele zadań, jednak do jednych z ważniejszych należy podejmowanie działań prewencyjnych i promocyjnych zmierzających do zapewnienia przestrzegania prawa pracy, są to m.in.: