Kategorie

Metody i sposoby ograniczania oraz eliminowania ryzyka zawodowego wynikającego z pracy z czynnikiem chemicznym

Józef Witczak
DGP
Zagrożenia wynikające ze stosowania preparatów i substancji chemicznych należy ograniczać i eliminować zgodnie z ogólnymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, aby zapewnić skuteczne zmniejszanie szkodliwego oddziaływania tych czynników na organizm człowieka. Tylko ten pracownik służby bhp, który zna i umie zastosować dostępne środki redukujące ryzyko zawodowe na stanowisku pracy, może proponować pracodawcy rozwiązania w zakresie podnoszenia poziomu bezpieczeństwa w firmie.

Ograniczanie i eliminowanie ryzyka zawodowego

W szczególności ryzyko zawodowe w pracy z czynnikiem chemicznym można ograniczać i eliminować przez:

  • właściwe zaprojektowanie i organizację pracy w miejscu pracy,
  • dostarczanie odpowiedniego wyposażenia dla prac z czynnikami chemicznymi oraz stosowanie procedur utrzymania ruchu, które zapewniają ochronę zdrowia i bezpieczeństwo pracowników w miejscu pracy,
  • zmniejszenie do minimum czasu i poziomu narażenia na czynnik chemiczny,
  • odpowiednią higienę miejsca pracy,
  • zmniejszenie do minimum ilości czynnika chemicznego wymaganego w procesie pracy,
  • stosowanie właściwych procedur, w tym instrukcji bezpiecznego obchodzenia się ze stwarzającymi zagrożenie czynnikami chemicznymi i odpadami zawierającymi taki czynnik oraz procedur ich przechowywania i transportu w miejscu pracy,
  • właściwe stosowanie urządzeń i sprzętu w pracach z czynnikiem chemicznym, zapewniające bezpieczeństwo i ochronę zdrowia pracowników.

Przedstawiamy działania i środki służące wyeliminowaniu ryzyka zawodowego lub jego ograniczeniu, które należy podejmować w podanej kolejności:

  • wyeliminowanie uwalniania do środowiska pracy stwarzającego zagrożenie czynnika chemicznego poprzez właściwe projektowanie procesów pracy i kontrolę techniczną oraz stosowanie odpowiedniego wyposażenia i materiałów,
  • ograniczenie uwalniania do środowiska pracy stwarzającego zagrożenie czynnika chemicznego poprzez właściwe projektowanie i właściwą organizację procesów pracy,
  • stosowanie odpowiedniego wyposażenia i materiałów oraz systematyczne kontrole stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem organizacji procesów pracy, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych oraz ustalenie sposobów rejestracji nieprawidłowości i metod ich usuwania,
  • stosowanie środków ochrony zbiorowej, takich jak na przykład właściwa wentylacja i odpowiednie działania organizacyjne,
  • stosowanie środków ochrony indywidualnej, jeżeli zagrożeniu nie można przeciwdziałać w inny sposób.

WAŻNE!

Pracodawca w szczególności ma obowiązek:

● zapobiec obecności substancji palnych w stężeniach stwarzających zagrożenie lub substancji chemicznych niestabilnych w ilościach stwarzających zagrożenia wybuchem lub pożarem w miejscu pracy,

● usunięcia źródeł zapłonu, które mogą spowodować pożar lub wybuch oraz wyeliminować warunki, które mogą powodować, że substancje chemiczne niestabilne mogą wywołać szkodliwe skutki fizyczne,

● ograniczenia skutków dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w przypadku pożaru lub wybuchu substancji palnych, substancji chemicznie niestabilnych lub ich mieszanin.

Prace, przy których występuje ryzyko związane z używanymi preparatami i substancjami chemicznymi

Na terenie zakładu pracy mogą występować następujące rodzaje prac z użyciem preparatów i substancji chemicznych:

  • prace związane z transportem substancji chemicznych,
  • składowanie substancji,
  • przygotowywanie składów potrzebnych do użytkowania,
  • właściwe zastosowanie substancji,
  • mycie i sprzątanie narzędzi, używanego sprzętu,
  • gromadzenie odpadów,
  • transport odpadów.

Poniżej przedstawiamy przykładowe procedury ograniczenia ryzyka zawodowego w laboratorium.

Krok 1

Transport i składowanie

  1. Preparaty i substancje chemiczne używane w technologii laboratoryjnej przewożone są przeważnie przez hurtownie dysponujące własnym wyspecjalizowanym transportem. Sporadycznie niewielkie ilości preparatów chemicznych przewożone mogą być samochodami pracodawcy.
  2. W czasie działania zakładu nie zanotowano awarii ani przypadków powodujących zagrożenie czynnikiem chemicznym (lub zanotowano – podać jakie, kiedy i jakie podjęto działania poprawy bezpieczeństwa).
  3. Preparaty i środki chemiczne składowane są w odpowiednim pomieszczeniu przystosowanym do składowania tego typu substancji spełniających warunki określone w przepisach budowlanych i ochrony przeciwpożarowej.
  4. Substancje niebezpieczne mogą być przechowywane również w pomieszczeniach laboratoryjnych, pod warunkiem spełnienia wymagań opisanych w kartach charakterystyki chemicznej składowanych substancji.

Krok 2

Przygotowywanie składów i stosowanie substancji

  1. Używanie substancji niebezpiecznej wymaga zastosowania środków bezpieczeństwa opisanych w kartach charakterystyki chemicznej tych substancji lub określonych przez dostawcę substancji i producenta substancji.
  2. W magazynach substancje niebezpieczne mogą być przechowywane w opakowaniach zastępczych lub w naczyniach laboratoryjnych spełniających wymagania określone w kartach charakterystyki substancji chemicznej.
  3. Opisy (etykiety) na opakowaniach zastępczych lub naczyniach laboratoryjnych powinny być trwałe w warunkach stosowania. Opis musi zawierać elementy umożliwiające jednoznaczną identyfikację substancji oraz dane osoby, która umieściła substancję w opakowaniu lub naczyniu.

Krok 3

Mycie i sprzątanie, gromadzenie odpadów, transport odpadów

  1. Narzędzia, naczynia oraz pozostały sprzęt używany podczas pracy należy myć w środkach ochrony indywidualnej, gdyż zagrożenia mogą być takie same, jak w przypadku stosowania substancji podstawowej.
  2. Odczynniki niepełnowartościowe, odpady substancji niebezpiecznych, roztwory zaklasyfikowane jako preparaty niebezpieczne oraz opakowania po substancjach niebezpiecznych stanowią odpady niebezpieczne.
  3. Odpady niebezpieczne nie mogą być wylewane bezpośrednio do kanalizacji miejskiej lub wrzucane do odpadów komunalnych. W zakładzie obowiązuje specjalna procedura postępowania z odpadami niebezpiecznymi.

Krok 4

Charakterystyka preparatów i środków chemicznych wykorzystywanych w zakładzie

1. Polastosil M-60 – preparat niesklasyfikowany jako niebezpieczny.

2. Rencast 5146 Isocyanate – Xn – produkt szkodliwy

  • R 20 – działa szkodliwie przez drogi oddechowe
  • R 36/37/38 – działa drażniąco na oczy, drogi oddechowe i skórę
  • R 42/43 – może powodować uczulenie w następstwie narażenia drogą oddechową i w kontakcie ze skórą

3. Emalia poliuretanowa – Xn – produkt szkodliwy:

  • R 10 – produkt łatwopalny
  • R 18 – podczas stosowania mogą powstać łatwopalne lub wybuchowe mieszaniny
  • R 36 – działa drażniąco na oczy
  • R 48/20/22 – działa szkodliwie w przypadku narażenia drogą oddechową i po spożyciu, stwarza poważne zagrożenia zdrowia w następstwie narażenia długotrwałego

4. Epidian 52 – Xi – drażniący

  • R 36/38 – działa drażniąco na oczy i skórę
  • R 43 – może powodować uczulenia w przypadku kontaktu ze skórą

5. Aropol F 207 PA – Xn – produkt szkodliwy

  • R 20 – działa szkodliwie przez drogi oddechowe
  • R 40 – ograniczone dowody działania rakotwórczego
  • R 52/53 – działa szkodliwie na organizmy wodne, może powodować długo utrzymujące się zmiany w środowisku wodnym
  • R 36/38 – działa drażniąco na oczy i skórę

Krok 5

Wykaz prac, w których są wykorzystywane substancje chemiczne lub substancje chemiczne wytwarzają się w trakcie procesów chemicznych

  1. Malowanie farbami epoksydowymi elementów urządzeń sterowania.
  2. Odtłuszczanie blachy rozcieńczalnikiem do wyrobów epoksydowych.
  3. Nasycanie masy szklanej żywicą poliestrową i czyszczenie formy pastą.
  4. Laminowanie maty szklanej żywicą epoksydową, przenoszenie elementów drągów epoksydowo-szklanych do pieca, prace przygotowawcze.

PODSTAWA PRAWNA

  • Art. 226 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (DzU z 2003 r. nr 169, poz. 1650 ze zm.),
  • Ustawa z 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (DzU nr 11, poz. 84 ze zm.),
  • Ustawa z 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o substancjach i preparatach chemicznych oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 20, poz. 106),
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 8 lutego 2010 r. w sprawie wykazu substancji niebezpiecznych wraz z ich klasyfikacją i oznakowaniem (DzU nr 27, poz. 140),
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 13 listopada 2007 r. w sprawie karty charakterystyki (DzU nr 215, poz. 1588),
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 marca 2009 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych oraz niektórych preparatów chemicznych (DzU nr 53, poz. 439),
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 5 lipca 2004 r. w sprawie ograniczeń, zakazów lub warunków produkcji, obrotu lub stosowania substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych oraz zawierających je produktów (DzU nr 168, poz. 1762 ze zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (DzU nr 280, poz. 2771 ze zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (DzU z 2005 r. nr 11, poz. 86),
  • Dyrektywa Rady 98/24/WE z 7 kwietnia 1998 r. w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym ze środkami chemicznymi w miejscu pracy.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?