Kategorie

Za jakie wykroczenia PIP może ukarać pracodawcę grzywną i w jakiej wysokości?

Marzena Królak-Makowska
Inspektor pracy zapowiedział kontrolę na terenie zakładu pracy. Pracodawca obawia się poniesienia odpowiedzialności z zakresu bhp za ewentualne nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli. Za jakie wykroczenia może zostać ukarany grzywną i w jakiej wysokości? Czy PIP stosuje taryfikator kar?

Pracodawca, w przypadku stwierdzenia przez przeprowadzającego kontrolę inspektora pracy nieprawidłowości, podlega odpowiedzialności za wykroczenia przeciwko prawom pracownika, a co za tym idzie – podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł w postaci mandatu karnego bądź grzywny wydanej w wyniku postępowania przed sądem grodzkim. Państwowa Inspekcja Pracy nie przewiduje stosowania taryfikatorów.

UZASADNIENIE

Reklama

Prowadzenie działalności gospodarczej oraz zatrudnianie pracowników wiąże się z odpowiedzialnością pracodawcy, który prowadzi działalność na własne ryzyko. Pracodawca, który zatrudnia pracowników, podlega przepisom Kodeksu pracy oraz rozporządzeniom, na które powołuje się Kodeks pracy, związanym z prawem pracy, w tym bezpieczeństwem i higieną pracy. Obowiązek przestrzegania przepisów bhp w przypadku podjęcia decyzji o zatrudnieniu pracowników nie podlega dyskusji, jak również negocjacjom w celu ich obejścia bądź niestosowania.

Prawo pracy, a co za tym idzie – kontrolujący zakład pracy inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy nie przewidują żadnych okoliczności łagodzących w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy, w tym bhp.

Pełny katalog wykroczeń przeciwko prawom pracownika zawarty jest w dziale trzynastym ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.). Pracodawca może być pociągnięty do odpowiedzialności wykroczeniowej za następujące nieprawidłowości:

  • naruszenie obowiązków w zakresie realizacji standardów bezpieczeństwa i higieny pracy przeciwko prawom pracownika.

Obowiązki pracodawcy w przedmiotowym zakresie określone zostały w art. 207–23715 Kodeksu pracy. Są to na przykład:

– dopuszczanie pracowników bez aktualnych badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku,

– dopuszczanie do pracy pracowników bez przeszkolenia w zakresie bhp,

– niezapewnienie środków ochrony indywidualnej, stosowanie maszyn i urządzeń niezapewniających bezpieczeństwa pracowników przy ich wykonywaniu (brak osłon części ruchomych),

– brak oceny i udokumentowania ryzyka zawodowego,

– nieutworzenie służby bhp, niezapewnienie pomieszczeń higienicznosanitarnych pracownikom,

– nieprawidłowości w zakresie składowania, magazynowania, pomieszczeń pracy itd;

  • nieprzedstawienie określonych informacji właściwemu państwowemu inspektorowi pracy i właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu;
  • niezapewnienie, aby budowa lub przebudowa obiektu lub jego części, w którym przewiduje się pomieszczenia pracy, wykonywana była na podstawie projektów uwzględniających wymagania bhp, pozytywnie zaopiniowanych przez uprawnionych rzeczoznawców.

WAŻNE!

Reklama

Pracodawca ma obowiązek zawiadomić w terminie 30 dni właściwego okręgowego inspektora pracy i właściwego państwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju, zakresie prowadzonej działalności, jak również o zmianie miejsca, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności oraz o zmianie technologii, jeżeli zmiana technologii może powodować zwiększenie zagrożenia dla zdrowia pracowników.

Naruszenie tego obowiązku następuje przez zaniechanie zasięgnięcia wspomnianej opinii albo przez realizację prac budowlanych zgodnie z projektem, który uzyskał negatywną opinię, albo przez realizację tych prac niezgodnie z pozytywnie zaopiniowanym projektem;

  • niewyposażenie stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (DzU z 2004 r. nr 204, poz. 2087) zostały poddane sprawdzeniu zgodności z wymaganiami, uzyskały potwierdzenie zgodności i są oznaczone znakiem zgodności;
  • dostarczenie pracownikom środków ochrony indywidualnej, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności (każdy środek ochrony indywidualnej powinien posiadać instrukcję użytkowania, oznakowanie CE oraz deklarację zgodności WE – każdy środek wprowadzony na rynek powinien być poddany odpowiedniej procedurze oceny typu WE zgodnie z przepisami o systemie oceny zgodności);
  • niespełnienie obowiązku przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia oraz zastosowanie materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego zbadania stopnia ich szkodliwości stosownie do przepisów i bez podjęcia środków profilaktycznych zabezpieczających lub ograniczających ich działanie albo ostrzegających przed nimi;
  • stosowanie nieoznakowanych prawidłowo (w sposób widoczny i umożliwiający ich identyfikację) substancji i preparatów chemicznych albo stosowanie niebezpiecznych substancji i preparatów chemicznych bez kart ich charakterystyki oraz opakowań zabezpieczających przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem.

Sposób oznakowania tych substancji i preparatów chemicznych określają przepisy ustawy z 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (DzU nr 11, poz. 84).

Ponadto jeśli w procesie produkcji stosowane są materiały i procesy technologiczne bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i bez podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych;

  • niepowiadomienie właściwego inspektora pracy i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku w pracy, który wywołał takie skutki, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy, w tym m.in.:

– niezgłoszenie choroby zawodowej albo podejrzenia o taką chorobę;

– nieujawnienie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej;

– przedstawienie niezgodnych z prawdą informacji, dowodów lub dokumentów dotyczących takich wypadków lub chorób;

  • nierealizowanie w wyznaczonym terminie podlegającego wykonaniu nakazu organu Państwowej Inspekcji Pracy;
  • odmowa współpracy i utrudnianie inspektorowi pracy realizacji jego działań kontrolnych;

WAŻNE!

Pracodawca ma obowiązek współdziałać z inspektorem pracy w czasie postępowania kontrolnego, w szczególności poprzez umożliwienie prowadzenia wizytacji zakładu pracy i udzielanie informacji niezbędnych do wykonywania jej zadań.

  • dopuszczanie do wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych dziecka do ukończenia przez nie 16. roku życia bez zezwolenia właściwego inspektora pracy.

„Kto będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierując pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł” (art. 283 § 1 Kodeksu pracy). I tak, w przypadku kontroli stanu bhp na terenie zakładu pracy i stwierdzeniu nieprawidłowości klasyfikowanych jako wykroczenia, inspektor pracy w zależności od ilości stwierdzonych nieprawidłowości i wagi zagrożeń bhp ma obowiązek zastosować jeden z poniższych środków:

  • oddziaływania społecznego w postaci np. pouczenia na piśmie,
  • mandatu karnego w wysokości od 1000 zł do 2000 zł,
  • w przypadku kolejnej kontroli na terenie zakładu pracy i ponownego stwierdzenia nieprawidłowości – mandatu karnego w wysokości od 1000 zł do 5000 zł,
  • skierowania wniosku o ukaranie do sądu grodzkiego – w wyniku rozprawy przed sądem grodzkim sąd orzeka o grzywnie w wysokości od 1000 zł do 30 000 zł.

Inspektor pracy, orzekając o karze grzywny za stwierdzone podczas kontroli wykroczenia, bierze pod uwagę wiele czynników. Przede wszystkim chodzi o wagę nieprawidłowości, np. czy naruszenie stanowi zagrożenie zdrowia i życia pracowników, czy jest to rażące naruszenie przepisów prawa pracy, czy powyższe naruszenie wynika z nieuwagi, przeoczenia czy ze złośliwego działania pracodawcy oraz czy pracodawca przejawia dobrą wolę i niezwłocznie usunął nieprawidłowość. W zakresie wysokości grzywny brane jest również pod uwagę powtarzanie się tego samego wykroczenia podczas kolejnych kontroli (recydywa).

W przypadku odmowy przez pracodawcę przyjęcia mandatu karnego inspektor pracy z urzędu kieruje sprawę do sądu grodzkiego.

WAŻNE!

Wysokość mandatu bądź grzywny nałożonej przez inspektora pracy lub sąd uzależniona jest od wagi wykroczenia (np. długości występowania nieprawidłowości, ciężkości zagrożenia) łącznie za wszystkie stwierdzone na terenie zakładu pracy nieprawidłowości.

PODSTAWA PRAWNA

  • Art. 229 § 4 oraz art. 283 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?