Nowość w prawie pracy: zawieszenie okresowych badań lekarskich [ale nie kontrolnych po 30 dniach L4]

• Specustawa w zw. z powodzią
• Jakie zmiany w prawie pracy?
• Zmiany w badaniach lekarskich
• Obowiązek wykonania zawieszonych badań po odwołaniu klęski, nie dłużej niż 30 dni po
• Badanie lekarskie wykonane przez innego lekarza niż uprawniony

Specustawa w zw. z powodzią

W dniu 3 października 2024 r. Prezydent RP podpisał ustawę z  dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1473, dalej jako: ustawa). Ustawa weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, czyli 5 października 2024 r. Zaszło sporo zmian w prawie pracy, w zakresie czasu pracy, badań lekarskich, handlu w niedzielę, szkoleń z BHP.

Jakie zmiany w prawie pracy?

Zgodnie z ustawą są dodane nowe przepisy w obszarze prawa pracy, które dotyczą m.in.:

• wydłużenia czasu usprawiedliwionej i płatnej nieobecności pracownika w pracy do 20 dni;
• urlopu na żądanie w ramach urlopu wypoczynkowego: 8 dni w związku z powodzią;
• urlopu wypoczynkowego w wymiarze godzinowym, do 5 dni;
• obniżenie wymiaru czasu pracy  do ½ etatu;
• zakazu zatrudniania w godzinach nadliczbowych i delegowania poza stałe miejsce pracy;
• zawieszenia okresowych badań lekarskich;
• elektronicznych szkoleń z zakresu BHP;
• nierozpoczęcia czy zawieszenia terminu na odwołanie od wypowiedzenia, rozwiązania bez wypowiedzenia, żądania przywrócenia, odszkodowania czy żądanie nawiązania umowy o pracę;
• pozwolenia na handel w niedziele. W myśl projektu nie obowiązuje zakaz handlu w niedziele w zakresie wykonywania czynności związanych z handlem na obszarze gmin poszkodowanych, polegających na rozładowywaniu, przyjmowaniu i ekspozycji towarów pierwszej potrzeby, oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania takich czynności.

Zmiany w badaniach lekarskich

Na podstawie ustawy doszło do zawieszenia niektórych obowiązków wynikających z Kodeksu pracy. Chodzi między innymi o wykonywanie okresowych badań lekarskich. Oczywiście zawieszenie stosowania przepisów obowiązuje czasowo i dotyczy pracowników zamieszkałych na terenie obszaru wskazanego w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy (powodziowe/ stanu klęski żywiołowej) w okresie wskazanym w tych przepisach. Zawieszeniu ulega więc przepis art. 229 § 2 zdanie pierwsze: Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. 

 Ulega również zawieszeniu:

• art. 229 § 4a KP w zakresie badań okresowych. Przepis stanowi, że: wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę;
• art. 229 § 5 KP. Przepis wskazuje, że: Pracodawca zatrudniający pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających jest obowiązany zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie także: po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami; po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami.

Obowiązek wykonania zawieszonych badań po odwołaniu klęski, nie dłużej niż 30 dni po

Ustawa jasno precyzuje, że po zakończeniu okresu wskazanego w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 pracodawca i pracownik są obowiązani do niezwłocznego podjęcia wykonywania zawieszonych obowiązków, o których mowa w ust. 1, i wykonania ich w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia zakończenia tego okresu.

Badanie lekarskie wykonane przez innego lekarza niż uprawniony

W przypadku braku dostępu do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego badanie takie może przeprowadzić i wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie inny lekarz. Orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza traci moc po upływie 30 dni od dnia zakończenia okresu wskazanego w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. Lekarz ten może przeprowadzić badanie i wydać orzeczenie lekarskie w trybie określonym w art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2024 r. poz. 1287). Do orzeczenia lekarskiego wydanego przez innego lekarza stosuje się odpowiednio art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2023 r. poz. 2465). Orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza włącza się do akt osobowych pracownika.