| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Zatrudnianie i zwalnianie > Wyrok SN z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. I PK 17/04

Wyrok SN z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. I PK 17/04

Pracownik, który nie wniósł powództwa o uznanie wypowiedzenia warunków pracy i płacy za bezskuteczne (o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach) nie może powoływać się na niezgodność wypowiedzenia z prawem lub jego niezasadność i na tej podstawie żądać wynagrodzenia wynikającego z warunków umowy o pracę sprzed ich zmiany. Przewodniczący

Przepis art. 18 k.p. nie wyczerpuje całości problematyki nieważności postanowień umów o pracę. Dotyczy jej także art. 58 k.c. W myśl tego przepisu (stosowanego odpowiednio), nieważne są postanowienia umów o pracę sprzeczne z prawem (§ 1), z zasadami współżycia społecznego (§ 2) oraz mające na celu obejście prawa (§ 1). Zdaniem powoda, dokonane wobec niego - tuż przed podjęciem decyzji o likwidacji zakładu pracy - wypowiedzenie zmieniające, radykalnie obniżające wynagrodzenie zasadnicze, wskazuje na dążenie pracodawcy do zmniejszenia skutków przyszłych zwolnień i niepogorszenia bieżącej sytuacji finansowej. Stanowi więc obejście prawa w rozumieniu art. 58 § 1 k.c. Rozważając powyższe stanowisko skarżącego, należy zwrócić uwagę na to, że według art. 58 § 1 k.c., o nieważności czynności prawnej decyduje jej sprzeczność „z ustawą” lub cel czynności, którym jest obejście „ustawy”. Mówiąc inaczej, chodzi o sprzeczność z prawem lub obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa (np. ustanawiającego formę pisemną przy umowie o zakazie konkurencji - art. 1013 k.p.). Ustawą jest natomiast akt normatywny mający formę ustawy, a ponadto akty wykonawcze w stosunku do ustawy wydane na podstawie zawartego w niej upoważnienia i w jego granicach. Nie podlega natomiast ocenie w płaszczyźnie art. 58 k.c. czynność prawna sprzeczna z umową.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i w piśmiennictwie przyjmuje się, że czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, które z punktu widzenia formalnego (pozornie) nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości (w znaczeniu materialnym) zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez ustawę zakazane. Pojęcia „obejście prawa” i „pozorność” są sobie znaczeniowo bliskie i niejednokrotnie pokrywają się (S.Dmowski, S.Rudnicki: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza - część ogólna, Warszawa 1999, s. 188). Przykładem czynności mającej na celu obejście prawa (art. 58 § 1 k.c.), a także oświadczenia woli składanego dla pozoru (art. 83 § 1 k.c.), może być umowa o pracę „z samym sobą” zawarta przez jedynego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z członkiem jednoosobowego zarządu tej spółki, którym jest tenże wspólnik (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1995 r., I PZP 7/95,OSNAPiUS 1995 nr 18, poz. 227 oraz wyrok z dnia 23 września 1997 r., I PKN 276/97, OSNAPiUS 1998 nr 13, poz. 397). Trzeba jednak podkreślić, że ustalenie, iż określona umowa zmierza do obejścia prawa lub jest pozorna, wymaga poczynienia ustaleń faktycznych, dotyczących okoliczności jej zawarcia, celu, jaki strony zamierzały osiągnąć, charakteru wykonywanej pracy itp.

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Gazeta Samorządu i Administracji598.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

SKŁADKI ZUS

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Jarosław Olszewski

Elektrofarm

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »